आग्नेय
Hindi
Etymology
Borrowed from Sanskrit आग्नेय (āgneya).
Pronunciation
- (Standard Hindi) IPA(key): /ɑːɡ.neːj/, [äːɡ.neːj]
Adjective
आग्नेय • (āgney) (indeclinable)
- volcanic, igneous
- आग्नेय पत्थर ― āgney patthar ― igneous rock
- incendiary, flammable
- (Vedic Hinduism) pertaining to Agni
- (chiefly vastu) southeast; southeastern
Derived terms
- आग्नेयास्त्र (āgneyāstra, “firearm”)
References
- McGregor, Ronald Stuart (1993), “आग्नेय”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press, page 81
Marathi
Etymology
Borrowed from Sanskrit आग्नेय (āgneya).
Pronunciation
- IPA(key): /aɡ.ne.jə/
Adjective
आग्नेय • (āgneya)
Noun
आग्नेय • (āgneya) f
See also
compass points: दिशा (diśā): [edit]
| वायव्य (vāyavya) | उत्तर (uttar) | ईशान्य (īśānya) |
| पश्चिम (paścim) | पूर्व (pūrva) | |
| नैऋत्य (nairutya) | दक्षिण (dakṣiṇ) | आग्नेय (āgney) |
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- আগ্নেয় (Assamese script)
- ᬆᬕ᭄ᬦᬾᬬ (Balinese script)
- আগ্নেয় (Bengali script)
- 𑰁𑰐𑰿𑰡𑰸𑰧 (Bhaiksuki script)
- 𑀆𑀕𑁆𑀦𑁂𑀬 (Brahmi script)
- အာဂ္နေယ (Burmese script)
- આગ્નેય (Gujarati script)
- ਆਗ੍ਨੇਯ (Gurmukhi script)
- 𑌆𑌗𑍍𑌨𑍇𑌯 (Grantha script)
- ꦄꦴꦒ꧀ꦤꦺꦪ (Javanese script)
- 𑂄𑂏𑂹𑂢𑂵𑂨 (Kaithi script)
- ಆಗ್ನೇಯ (Kannada script)
- អាគ្នេយ (Khmer script)
- ອາຄ຺ເນຍ (Lao script)
- ആഗ്നേയ (Malayalam script)
- ᠠ᠊ᠠᡤᠨᡝᠶᠠ (Manchu script)
- 𑘁𑘐𑘿𑘡𑘹𑘧 (Modi script)
- ᠠᢗᠺᠨᠧᠶ᠋ᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑦡𑦰𑧠𑧁𑧚𑧇 (Nandinagari script)
- 𑐁𑐐𑑂𑐣𑐾𑐫 (Newa script)
- ଆଗ୍ନେଯ (Odia script)
- ꢃꢔ꣄ꢥꢾꢫ (Saurashtra script)
- 𑆄𑆓𑇀𑆤𑆼𑆪 (Sharada script)
- 𑖁𑖐𑖿𑖡𑖸𑖧 (Siddham script)
- ආග්නෙය (Sinhalese script)
- 𑩐𑩛𑩞 𑪙𑩯𑩔𑩻 (Soyombo script)
- 𑚁𑚌𑚶𑚝𑚲𑚣 (Takri script)
- ஆக்³நேய (Tamil script)
- ఆగ్నేయ (Telugu script)
- อาคฺเนย (Thai script)
- ཨཱ་གྣེ་ཡ (Tibetan script)
- 𑒂𑒑𑓂𑒢𑒹𑒨 (Tirhuta script)
- 𑨀𑨊𑨍𑩇𑨝𑨄𑨪 (Zanabazar Square script)
Etymology
Vṛddhi derivative of अग्नि (agni) with a -य (-ya) extension.
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /ɑːɡ.nɐj.jɐ́/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /ɑːɡ.n̪eː.jɐ/
Adjective
आ॒ग्ने॒य • (āgneyá) stem
- belonging, relating or consecrated to fire
- belonging, relating or consecrated to Agni, the god of fire
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | आ॒ग्ने॒यः (āgneyáḥ) | आ॒ग्ने॒यौ (āgneyáu) आ॒ग्ने॒या¹ (āgneyā́¹) |
आ॒ग्ने॒याः (āgneyā́ḥ) आ॒ग्ने॒यासः॑¹ (āgneyā́saḥ¹) |
| accusative | आ॒ग्ने॒यम् (āgneyám) | आ॒ग्ने॒यौ (āgneyáu) आ॒ग्ने॒या¹ (āgneyā́¹) |
आ॒ग्ने॒यान् (āgneyā́n) |
| instrumental | आ॒ग्ने॒येन॑ (āgneyéna) | आ॒ग्ने॒याभ्या॑म् (āgneyā́bhyām) | आ॒ग्ने॒यैः (āgneyáiḥ) आ॒ग्ने॒येभिः॑¹ (āgneyébhiḥ¹) |
| dative | आ॒ग्ने॒याय॑ (āgneyā́ya) | आ॒ग्ने॒याभ्या॑म् (āgneyā́bhyām) | आ॒ग्ने॒येभ्यः॑ (āgneyébhyaḥ) |
| ablative | आ॒ग्ने॒यात् (āgneyā́t) | आ॒ग्ने॒याभ्या॑म् (āgneyā́bhyām) | आ॒ग्ने॒येभ्यः॑ (āgneyébhyaḥ) |
| genitive | आ॒ग्ने॒यस्य॑ (āgneyásya) | आ॒ग्ने॒ययोः॑ (āgneyáyoḥ) | आ॒ग्ने॒याना॑म् (āgneyā́nām) |
| locative | आ॒ग्ने॒ये (āgneyé) | आ॒ग्ने॒ययोः॑ (āgneyáyoḥ) | आ॒ग्ने॒येषु॑ (āgneyéṣu) |
| vocative | आग्ने॑य (ā́gneya) | आग्ने॑यौ (ā́gneyau) आग्ने॑या¹ (ā́gneyā¹) |
आग्ने॑याः (ā́gneyāḥ) आग्ने॑यासः¹ (ā́gneyāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | आ॒ग्ने॒यी (āgneyī́) | आ॒ग्ने॒य्यौ॑ (āgneyyàu) आ॒ग्ने॒यी¹ (āgneyī́¹) |
आ॒ग्ने॒य्यः॑ (āgneyyàḥ) आ॒ग्ने॒यीः¹ (āgneyī́ḥ¹) |
| accusative | आ॒ग्ने॒यीम् (āgneyī́m) | आ॒ग्ने॒य्यौ॑ (āgneyyàu) आ॒ग्ने॒यी¹ (āgneyī́¹) |
आ॒ग्ने॒यीः (āgneyī́ḥ) |
| instrumental | आ॒ग्ने॒य्या (āgneyyā́) | आ॒ग्ने॒यीभ्या॑म् (āgneyī́bhyām) | आ॒ग्ने॒यीभिः॑ (āgneyī́bhiḥ) |
| dative | आ॒ग्ने॒य्यै (āgneyyái) | आ॒ग्ने॒यीभ्या॑म् (āgneyī́bhyām) | आ॒ग्ने॒यीभ्यः॑ (āgneyī́bhyaḥ) |
| ablative | आ॒ग्ने॒य्याः (āgneyyā́ḥ) आ॒ग्ने॒य्यै² (āgneyyái²) |
आ॒ग्ने॒यीभ्या॑म् (āgneyī́bhyām) | आ॒ग्ने॒यीभ्यः॑ (āgneyī́bhyaḥ) |
| genitive | आ॒ग्ने॒य्याः (āgneyyā́ḥ) आ॒ग्ने॒य्यै² (āgneyyái²) |
आ॒ग्ने॒य्योः (āgneyyóḥ) | आ॒ग्ने॒यीना॑म् (āgneyī́nām) |
| locative | आ॒ग्ने॒य्याम् (āgneyyā́m) | आ॒ग्ने॒य्योः (āgneyyóḥ) | आ॒ग्ने॒यीषु॑ (āgneyī́ṣu) |
| vocative | आग्ने॑यि (ā́gneyi) | आग्ने॑य्यौ (ā́gneyyau) आग्ने॑यी¹ (ā́gneyī¹) |
आग्ने॑य्यः (ā́gneyyaḥ) आग्ने॑यीः¹ (ā́gneyīḥ¹) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | आ॒ग्ने॒यम् (āgneyám) | आ॒ग्ने॒ये (āgneyé) | आ॒ग्ने॒यानि॑ (āgneyā́ni) आ॒ग्ने॒या¹ (āgneyā́¹) |
| accusative | आ॒ग्ने॒यम् (āgneyám) | आ॒ग्ने॒ये (āgneyé) | आ॒ग्ने॒यानि॑ (āgneyā́ni) आ॒ग्ने॒या¹ (āgneyā́¹) |
| instrumental | आ॒ग्ने॒येन॑ (āgneyéna) | आ॒ग्ने॒याभ्या॑म् (āgneyā́bhyām) | आ॒ग्ने॒यैः (āgneyáiḥ) आ॒ग्ने॒येभिः॑¹ (āgneyébhiḥ¹) |
| dative | आ॒ग्ने॒याय॑ (āgneyā́ya) | आ॒ग्ने॒याभ्या॑म् (āgneyā́bhyām) | आ॒ग्ने॒येभ्यः॑ (āgneyébhyaḥ) |
| ablative | आ॒ग्ने॒यात् (āgneyā́t) | आ॒ग्ने॒याभ्या॑म् (āgneyā́bhyām) | आ॒ग्ने॒येभ्यः॑ (āgneyébhyaḥ) |
| genitive | आ॒ग्ने॒यस्य॑ (āgneyásya) | आ॒ग्ने॒ययोः॑ (āgneyáyoḥ) | आ॒ग्ने॒याना॑म् (āgneyā́nām) |
| locative | आ॒ग्ने॒ये (āgneyé) | आ॒ग्ने॒ययोः॑ (āgneyáyoḥ) | आ॒ग्ने॒येषु॑ (āgneyéṣu) |
| vocative | आग्ने॑य (ā́gneya) | आग्ने॑ये (ā́gneye) | आग्ने॑यानि (ā́gneyāni) आग्ने॑या¹ (ā́gneyā¹) |
- ¹Vedic
Noun
आ॒ग्ने॒य • (āgneyá) stem, m
- the south-east quarter, of which Agni is said to be the regent