अच्छाय

Sanskrit

Alternative scripts

Etymology

From Proto-Indo-Iranian *aśćaHyás (without shadow), from Proto-Indo-European *n̥-(s)ḱeh₃-yós, from *n̥- (un) + *(s)ḱeh₃ih₂ (shadow). By surface analysis, अ- (a-, a-, un-) +‎ छाया (chāyā́, shadow).[1] Cognate with Avestan 𐬀𐬯𐬀𐬌𐬌𐬀 (asaiia, without shadow).

Pronunciation

  • (Vedic) IPA(key): /ɐt.t͡ɕʰɑː.jɐ́/, [ɐt̚.t͡ɕʰɑː.jɐ́]
  • (Classical Sanskrit) IPA(key): /ɐt̪.t͡ɕʰɑː.jɐ/, [ɐt̪̚.t͡ɕʰɑː.jɐ]

Adjective

अ॒च्छा॒य • (acchāyá) stem

  1. without shadow; casting no shadow
    • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 10.27.14:
      बृ॒हन्न् अ॑च्छा॒यो अ॑पला॒शो अर्वा॑ त॒स्थौ मा॒ता विषि॑तो अत्ति॒ गर्भः॑ ।
      bṛhánn acchāyó apalāśó árvā tastháu mātā́ víṣito atti gárbhaḥ.
      Heaven is high, leafless, shadowless, and swift: the Mother stands, the Youngling, loosened, eats.

Declension

Masculine a-stem declension of अ॒च्छा॒य
singular dual plural
nominative अ॒च्छा॒यः (acchāyáḥ) अ॒च्छा॒यौ (acchāyáu)
अ॒च्छा॒या¹ (acchāyā́¹)
अ॒च्छा॒याः (acchāyā́ḥ)
अ॒च्छा॒यासः॑¹ (acchāyā́saḥ¹)
accusative अ॒च्छा॒यम् (acchāyám) अ॒च्छा॒यौ (acchāyáu)
अ॒च्छा॒या¹ (acchāyā́¹)
अ॒च्छा॒यान् (acchāyā́n)
instrumental अ॒च्छा॒येन॑ (acchāyéna) अ॒च्छा॒याभ्या॑म् (acchāyā́bhyām) अ॒च्छा॒यैः (acchāyáiḥ)
अ॒च्छा॒येभिः॑¹ (acchāyébhiḥ¹)
dative अ॒च्छा॒याय॑ (acchāyā́ya) अ॒च्छा॒याभ्या॑म् (acchāyā́bhyām) अ॒च्छा॒येभ्यः॑ (acchāyébhyaḥ)
ablative अ॒च्छा॒यात् (acchāyā́t) अ॒च्छा॒याभ्या॑म् (acchāyā́bhyām) अ॒च्छा॒येभ्यः॑ (acchāyébhyaḥ)
genitive अ॒च्छा॒यस्य॑ (acchāyásya) अ॒च्छा॒ययोः॑ (acchāyáyoḥ) अ॒च्छा॒याना॑म् (acchāyā́nām)
locative अ॒च्छा॒ये (acchāyé) अ॒च्छा॒ययोः॑ (acchāyáyoḥ) अ॒च्छा॒येषु॑ (acchāyéṣu)
vocative अच्छा॑य (ácchāya) अच्छा॑यौ (ácchāyau)
अच्छा॑या¹ (ácchāyā¹)
अच्छा॑याः (ácchāyāḥ)
अच्छा॑यासः¹ (ácchāyāsaḥ¹)
  • ¹Vedic
Feminine ā-stem declension of अ॒च्छा॒या
singular dual plural
nominative अ॒च्छा॒या (acchāyā́) अ॒च्छा॒ये (acchāyé) अ॒च्छा॒याः (acchāyā́ḥ)
accusative अ॒च्छा॒याम् (acchāyā́m) अ॒च्छा॒ये (acchāyé) अ॒च्छा॒याः (acchāyā́ḥ)
instrumental अ॒च्छा॒यया॑ (acchāyáyā)
अ॒च्छा॒या¹ (acchāyā́¹)
अ॒च्छा॒याभ्या॑म् (acchāyā́bhyām) अ॒च्छा॒याभिः॑ (acchāyā́bhiḥ)
dative अ॒च्छा॒यायै॑ (acchāyā́yai) अ॒च्छा॒याभ्या॑म् (acchāyā́bhyām) अ॒च्छा॒याभ्यः॑ (acchāyā́bhyaḥ)
ablative अ॒च्छा॒यायाः॑ (acchāyā́yāḥ)
अ॒च्छा॒यायै॑² (acchāyā́yai²)
अ॒च्छा॒याभ्या॑म् (acchāyā́bhyām) अ॒च्छा॒याभ्यः॑ (acchāyā́bhyaḥ)
genitive अ॒च्छा॒यायाः॑ (acchāyā́yāḥ)
अ॒च्छा॒यायै॑² (acchāyā́yai²)
अ॒च्छा॒ययोः॑ (acchāyáyoḥ) अ॒च्छा॒याना॑म् (acchāyā́nām)
locative अ॒च्छा॒याया॑म् (acchāyā́yām) अ॒च्छा॒ययोः॑ (acchāyáyoḥ) अ॒च्छा॒यासु॑ (acchāyā́su)
vocative अच्छा॑ये (ácchāye) अच्छा॑ये (ácchāye) अच्छा॑याः (ácchāyāḥ)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
Neuter a-stem declension of अ॒च्छा॒य
singular dual plural
nominative अ॒च्छा॒यम् (acchāyám) अ॒च्छा॒ये (acchāyé) अ॒च्छा॒यानि॑ (acchāyā́ni)
अ॒च्छा॒या¹ (acchāyā́¹)
accusative अ॒च्छा॒यम् (acchāyám) अ॒च्छा॒ये (acchāyé) अ॒च्छा॒यानि॑ (acchāyā́ni)
अ॒च्छा॒या¹ (acchāyā́¹)
instrumental अ॒च्छा॒येन॑ (acchāyéna) अ॒च्छा॒याभ्या॑म् (acchāyā́bhyām) अ॒च्छा॒यैः (acchāyáiḥ)
अ॒च्छा॒येभिः॑¹ (acchāyébhiḥ¹)
dative अ॒च्छा॒याय॑ (acchāyā́ya) अ॒च्छा॒याभ्या॑म् (acchāyā́bhyām) अ॒च्छा॒येभ्यः॑ (acchāyébhyaḥ)
ablative अ॒च्छा॒यात् (acchāyā́t) अ॒च्छा॒याभ्या॑म् (acchāyā́bhyām) अ॒च्छा॒येभ्यः॑ (acchāyébhyaḥ)
genitive अ॒च्छा॒यस्य॑ (acchāyásya) अ॒च्छा॒ययोः॑ (acchāyáyoḥ) अ॒च्छा॒याना॑म् (acchāyā́nām)
locative अ॒च्छा॒ये (acchāyé) अ॒च्छा॒ययोः॑ (acchāyáyoḥ) अ॒च्छा॒येषु॑ (acchāyéṣu)
vocative अच्छा॑य (ácchāya) अच्छा॑ये (ácchāye) अच्छा॑यानि (ácchāyāni)
अच्छा॑या¹ (ácchāyā¹)
  • ¹Vedic

References

  1. ^ Mayrhofer, Manfred (1956), “chāyā́ (> line 2 > a-cchāyá-ḥ)”, in Kurzgefasstes Etymologisches Wörterbuch des Altindischen [A Concise Etymological Sanskrit Dictionary]‎[1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 407

Further reading