ներկանեմ

Old Armenian

Alternative forms

Etymology

From նի- (ni-, down) +‎ արկանեմ (arkanem, to throw), with a regular change of unstressed -եա- (-ea-) to -ե- (-e-).[1][2] By surface analysis, ներկ (nerk) +‎ -ան- (-an-).

Verb

ներկանեմ • (nerkanem)

  1. (transitive) to dye, to colour, to tinge
    ներկանել ի կարմիրnerkanel i karmirto give a red dye to, to dye red
    տալ ի ներկելtal i nerkelto give out to be dyed
  2. (transitive) to cover in blood
  3. (transitive, figuratively) to decorate
  4. (transitive, figuratively) to soak, to impregnate

Conjugation

active
infinitive ներկանել (nerkanel) participle ներկեալ (nerkeal)
causative aorist stem ներկ- (nerk-)
singular plural
1st person 2nd person 3rd person 1st person 2nd person 3rd person
indicative
present ներկանեմ (nerkanem) ներկանես (nerkanes) ներկանէ (nerkanē) ներկանեմք (nerkanemkʻ) ներկանէք (nerkanēkʻ) ներկանեն (nerkanen)
imperfect ներկանէի, ներկանեի* (nerkanēi, nerkanei*) ներկանէիր, ներկանեիր* (nerkanēir, nerkaneir*) ներկանէր (nerkanēr) ներկանէաք, ներկանեաք* (nerkanēakʻ, nerkaneakʻ*) ներկանէիք, ներկանեիք* (nerkanēikʻ, nerkaneikʻ*) ներկանէին, ներկանեին* (nerkanēin, nerkanein*)
aorist ներկի (nerki) ներկեր (nerker) եներկ (enerk) ներկաք (nerkakʻ) ներկէք, ներկիք (nerkēkʻ, nerkikʻ) ներկին (nerkin)
subjunctive
present ներկանիցեմ (nerkanicʻem) ներկանիցես (nerkanicʻes) ներկանիցէ (nerkanicʻē) ներկանիցեմք (nerkanicʻemkʻ) ներկանիցէք (nerkanicʻēkʻ) ներկանիցեն (nerkanicʻen)
aorist ներկից (nerkicʻ) ներկցես (nerkcʻes) ներկցէ (nerkcʻē) ներկցուք (nerkcʻukʻ) ներկջիք (nerkǰikʻ) ներկցեն (nerkcʻen)
imperatives
imperative նե՛րկ (nérk) ներկէ՛ք (nerkḗkʻ)
cohortative ներկջի՛ր (nerkǰír) ներկջի՛ք (nerkǰíkʻ)
prohibitive մի՛ ներկաներ (mí nerkaner) մի՛ ներկանէք (mí nerkanēkʻ)

*rare

mediopassive
infinitive ներկանել, ներկանիլ* (nerkanel, nerkanil*) participle ներկեալ (nerkeal)
causative aorist stem ներկ- (nerk-)
singular plural
1st person 2nd person 3rd person 1st person 2nd person 3rd person
indicative
present ներկանիմ (nerkanim) ներկանիս (nerkanis) ներկանի (nerkani) ներկանիմք (nerkanimkʻ) ներկանիք (nerkanikʻ) ներկանին (nerkanin)
imperfect ներկանէի (nerkanēi) ներկանէիր (nerkanēir) ներկանէր, ներկանիւր (nerkanēr, nerkaniwr) ներկանէաք (nerkanēakʻ) ներկանէիք (nerkanēikʻ) ներկանէին (nerkanēin)
aorist ներկայ (nerkay) ներկար (nerkar) ներկաւ (nerkaw) ներկաք (nerkakʻ) ներկայք (nerkaykʻ) ներկան (nerkan)
subjunctive
present ներկանիցիմ (nerkanicʻim) ներկանիցիս (nerkanicʻis) ներկանիցի (nerkanicʻi) ներկանիցիմք (nerkanicʻimkʻ) ներկանիցիք (nerkanicʻikʻ) ներկանիցին (nerkanicʻin)
aorist ներկայց (nerkaycʻ) ներկցիս (nerkcʻis) ներկցի (nerkcʻi) ներկցուք (nerkcʻukʻ) ներկջիք (nerkǰikʻ) ներկցին (nerkcʻin)
imperatives
imperative ներկի՛ր (nerkír) ներկարո՛ւք (nerkarúkʻ)
cohortative ներկջի՛ր (nerkǰír) ներկջի՛ք (nerkǰíkʻ)
prohibitive մի՛ ներկանիր (mí nerkanir) մի՛ ներկանիք (mí nerkanikʻ)

*post-classical

mediopassive
infinitive ներկանել, ներկանիլ* (nerkanel, nerkanil*) participle ներկուցեալ (nerkucʻeal)
causative aorist stem ներկե- (nerke-)
singular plural
1st person 2nd person 3rd person 1st person 2nd person 3rd person
indicative
present ներկանիմ (nerkanim) ներկանիս (nerkanis) ներկանի (nerkani) ներկանիմք (nerkanimkʻ) ներկանիք (nerkanikʻ) ներկանին (nerkanin)
imperfect ներկանէի (nerkanēi) ներկանէիր (nerkanēir) ներկանէր, ներկանիւր (nerkanēr, nerkaniwr) ներկանէաք (nerkanēakʻ) ներկանէիք (nerkanēikʻ) ներկանէին (nerkanēin)
aorist ներկեայ (nerkeay) ներկեար (nerkear) ներկեաւ (nerkeaw) ներկեաք (nerkeakʻ) ներկեայք (nerkeaykʻ) ներկեան (nerkean)
subjunctive
present ներկանիցիմ (nerkanicʻim) ներկանիցիս (nerkanicʻis) ներկանիցի (nerkanicʻi) ներկանիցիմք (nerkanicʻimkʻ) ներկանիցիք (nerkanicʻikʻ) ներկանիցին (nerkanicʻin)
aorist ներկեայց (nerkeaycʻ) ներկիցես (nerkicʻes) ներկիցէ (nerkicʻē) ներկիցուք (nerkicʻukʻ) ներկիջիք (nerkiǰikʻ) ներկիցեն (nerkicʻen)
imperatives
imperative ներկի՛ր (nerkír) ներկերո՛ւք (nerkerúkʻ)
cohortative ներկիջի՛ր (nerkiǰír) ներկիջի՛ք (nerkiǰíkʻ)
prohibitive մի՛ ներկանիր (mí nerkanir) մի՛ ներկանիք (mí nerkanikʻ)
  • post-classical

Derived terms

  • աններկ (annerk)
  • աստուածաներկ (astuacanerk)
  • արիւնաներկ (ariwnanerk)
  • արիւնաներկեալ (ariwnanerkeal)
  • արջասպաներկ (arǰaspanerk)
  • երանգաներկութիւն (eranganerkutʻiwn)
  • երփնաներկ (erpʻnanerk)
  • ինքնաներկ (inkʻnanerk)
  • լուսաներկ (lusanerk)
  • ծաղկաներկ (całkanerk)
  • ծիրանաներկ (cirananerk)
  • ծիրանաներկեալ (cirananerkeal)
  • կարմրաներկ (karmranerk)
  • կերպասաներկ (kerpasanerk)
  • հրաներկ (hranerk)
  • մեղսաներկ (mełsanerk)
  • մորթաներկ (mortʻanerk)
  • նարօտաներկ (narōtanerk)
  • նարօտաներկութիւն (narōtanerkutʻiwn)
  • ներկ (nerk)
  • ներկագործ (nerkagorc)
  • ներկած (nerkac)
  • ներկածոյ (nerkacoy)
  • ներկական (nerkakan)
  • ներկատուն (nerkatun)
  • ներկացուցանեմ (nerkacʻucʻanem)
  • ներկիչ (nerkičʻ)
  • ներկոց (nerkocʻ)
  • ներկուած (nerkuac)
  • ներկուածոյ (nerkuacoy)
  • ոսկեներկ (oskenerk)
  • սևաներկ (sewanerk)

Descendants

  • Armenian: ներկել (nerkel)

References

  1. ^ Lamberterie, Charles de (1986), “Deux isoglosses entre l’arménien et l’indo-iranien”, in Leroy Maurice, Mawet Francine, editors, La place de l’arménien dans les langues indo-européennes (in French), Louvain: Peeters, page 54 of 48–61
  2. ^ Kölligan, Daniel (2019), Erkinkʻ ew erkir: Studien zur historischen Grammatik des Klassisch-Armenischen (in German), Hamburg: Baar, pages 110–111

Further reading

  • Awetikʻean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “ներկանեմ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979), “ներկ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
  • Ġazarean, Ṙubēn (2000), “ներկանեմ”, in G. B. Tʻosunean, editor, Grabari baṙaran [Dictionary of Old Armenian] (in Armenian), Yerevan: University Press
  • Petrosean, Matatʻeay (1879), “ներկանեմ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy