лёды
Belarusian
Alternative forms
- lody, liody — Łacinka (Belarusian Latin alphabet)
Pronunciation
- IPA(key): [ˈlʲodɨ]
Etymology 1
Borrowed from Polish lody. Doublet of лёд (ljod) and льды (lʹdy).
Noun
лёды • (ljódy) m inan pl (genitive лёдаў, plural only)
- (dialectal, possibly dated) ice cream
- Synonyms: маро́зіва (maróziva), маро́жанае (maróžanaje)
- 1988, Георгій Марчук, “Кветкі правінцыі”, in Крык на хутары; Кветкі правінцыi : Раманы, Minsk: Юнацтва, published 1998:
- Гарадчукі [...] варылі на святы цукровую вату і лёды, пяклі абаранкі і смачныя пернікі, булачкі з ваніллю.
- Haradčuki [...] varyli na svjaty cukróvuju vatu i ljódy, pjakli abaranki i smačnyja pjerniki, bulački z vanillju.
- The inhabitants of Davyd-Haradok [...] cooked cotton candy and ice cream for holidays, baked bread rolls and tasty spice cakes, vanilla patties.
- 2012, Людміла Рублеўская, Авантуры Пранціша Вырвіча, шкаляра і шпега (Святло мінуўшчыны), Minsk: Рэдакцыя газеты «Звязда», →ISBN, Раздзел шосты. Кашчэі слуцкага замку.:
- На ніжняй талерцы паціху плавіліся “італьянскія лёды”, і кожны сервіз стаяў на круглым люстэрку.
- Na nižnjaj taljercy pacixu plavilisja “italʹjanskija ljódy”, i kóžny sjerviz stajaw na kruhlym ljusterku.
- On the bottom plate, “Italian ice cream” was slowly melting, and each dish set was standing on a round mirror.
- 2015, Казімір Камейша, “Паміж кубкам і вуснамі”, in Маладосць, number 11 (744), У рытме электрычкі, page 52:
- Ужо бліжэй да Мінска атакай на вагоны ідуць разносчыкі марозіва, тыя, хто можа прапанаваць вам самыя розныя смачныя «лёды», як кажуць мае вяскоўцы. «Лёды нікому не робяць шкоды» не толькі ў спёку — тады яны наогул нарасхоп, — а і ў холад, і ў мароз.
- Užó bližej da Minska atakaj na vahóny iducʹ raznósčyki maróziva, tyja, xto móža prapanavacʹ vam samyja róznyja smačnyja “ljódy”, jak kažucʹ maje vjaskówcy. “Ljódy nikómu nje róbjacʹ škódy” nje tólʹki w spjóku — tady jany naóhul narasxóp, — a i w xólad, i w maróz.
- Even closer to Minsk the carriages are attacked by ice-cream peddlers, the ones that can offer you all kinds of the tasty “ice”, as the people from my village call it. “Ice-cream harms no one” not just in hot weather — then they’re really in demand — but also in cold weather, and when it’s freezing.
Declension
Declension of лёды (inan pl-only hard masc-form accent-a)
| plural | |
|---|---|
| nominative | лёды ljódy |
| genitive | лёдаў ljódaw |
| dative | лёдам ljódam |
| accusative | лёды ljódy |
| instrumental | лёдамі ljódami |
| locative | лёдах ljódax |
Descendants
- → Yiddish: ליאָדע (lyode)
Etymology 2
See the etymology of the corresponding lemma form.
Noun
лёды • (ljódy)
- (dated, rare) nominative/accusative plural of лёд (ljod)
- 1907–1909, Янка Купала, “З песень беззямельнага”, in Поўны збор твораў. У 9 т., volume 3, Minsk: Мастацкая літаратура, section 6:
- [...] Скуль ты ўзяўся, бедачына, / На свеце? // Ці скрасілі цябе лёды, / Марозы?
- [...] Skulʹ ty wzjawsja, bjedačyna, / Na svjecje? // Ci skrasili cjabje ljódy, / Marózy?
- [...] Where from did you appear, poor thing, / In the world? // Have the ices fashion you, / The frosts?
- 1926, Якуб Колас, “Казка Якуба Коласа”, in Беларускі піонэр[1], number 7, section XII, page 5:
- Шумным сьпевам пройдуць воды, / Паскідаюць з рэчак лёды, / Зноў павее дух малоды.
- Šumnym sʹpjevam prójducʹ vódy, / Paskidajucʹ z rečak ljódy, / Znow pavjeje dux malódy.
- The waters will pass with their loud song, / They’ll cast off the ice from the rivers, / The young air will blow again.
- 1933, А. Жук, “Вясна”, in Шлях моладзі[2], number 4 (51), page 9:
- Ў рэках крануліся лёды; / Адна адну крыга прэць [...]
- W rekax kranulisja ljódy; / Adna adnu kryha precʹ [...]
- The ice has broken in the rivers; / One piece of ice pushes another.