ден
See also: дэн and Appendix:Variations of "den"
Bulgarian
Etymology
Inherited from Old Church Slavonic дьнь (dĭnĭ, “day”), from Proto-Slavic *dьnь (“day”).
Pronunciation
- IPA(key): [dɛn]
Audio (Standard Bulgarian): (file) - Rhymes: -ɛn
Noun
ден • (den) m (relational adjective дне́вен)
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| indefinite | ден den |
дни, де́ньове1, дене́1 dni, dénjove1, dené1 |
| definite (subject form) |
деня́т denját |
дните, де́ньовете1, дене́те1 dnite, dénjovete1, denéte1 |
| definite (object form) |
деня́ denjá | |
| count form | — | де́на, дни, де́ня1 déna, dni, dénja1 |
| vocative form | де́ню dénju |
дни, де́ньове1, дене́1 dni, dénjove1, dené1 |
1Archaic or dialectal.
Derived terms
adverbs
adjectives
- де́нен (dénen)
- де́нница (dénnica, “Morning star (Venus)”)
- дне́вен (dnéven)
- дне́вник (dnévnik, “dairy”)
- ежедне́вен (ežednéven, “everyday, daily”)
verbs
- дену́вам (denúvam, “to spend the day”)
- заденя́вам (zadenjávam, “to approach noon”)
- отденя́вам (otdenjávam, “to recede from noon”)
- раздену́вам (razdenúvam, “to dawn”)
References
- “ден”, in Речник на българския език [Dictionary of the Bulgarian Language] (in Bulgarian), Sofia: Bulgarian Academy of Sciences, 2014
- “ден”, in Речник на българския език [Dictionary of the Bulgarian Language] (in Bulgarian), Chitanka, 2010
- Nayden Gerov (1895), “день, дни, денѣ”, in Рѣчникъ на Блъгарскꙑй язꙑкъ. Съ тлъкувание рѣчи-тꙑ на Блъгарскꙑ и на Русскꙑ. [Dictionary of the Bulgarian language] (in Bulgarian), volume 1, Plovdiv: Дружествена печꙗтница "Съгласие.", page 284
- Georgiev, Vladimir I., editor (1971), “ден”, in Български етимологичен речник [Bulgarian Etymological Dictionary] (in Bulgarian), volume 1 (А – З), Sofia: Bulgarian Academy of Sciences Pubg. House, →ISBN, page 341
- “дьнь”, in Старобългарски речник [Dictionary of Old Bulgarian] (in Bulgarian), https://histdict.uni-sofia.bg, 2011—2026
Eastern Mari
Etymology
(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)
Pronunciation
- IPA(key): /den/
- Rhymes: -en
- Hyphenation: ден
Conjunction
ден • (den)
- and
- Елу ден Серге Йошкар-Олаште илат
- JElu den Serge Joškar-Olašte ilat
- Yelu and Serge live in Yoshkar-Ola
- used instead of дене (deńe) in various meanings
References
- J. Bradley et al. (2023), “ден”, in The Mari Web Project: Mari-English Dictionary, University of Vienna
Godoberi
Etymology
Pronoun
ден (den)
Ket
Etymology
Inherited from Proto-Yeniseian *-dʲe(n) (“weep”, verb base).[1][2]
Pronunciation
- IPA(key): /…den/, […dɛn], […ɾʲɛn]
Verb
ден ([l²]-den⁰) (conjugation I or IV)
- (intransitive, atelic) subject weeps
Usage notes
- Often found as -рен in inlaut position.
- This term, in line with a select few verbs with mixed paradigms, fail to mark the subject plural in the suffix position P-1.[3] Instead, the verb plurality is conveyed only with the plural subject alignment in the prefix position P1. Compare the following examples:
- Курен. (Kúden. «ku⁸꞊den⁰», “Thou weepest.”)
- Кугаӈден. (Kúkaŋden. «ku⁸꞊kaŋ¹-den⁰» “You weep.”)
- *Кугаӈденӈ. (*Kúkaŋdenŋ. «*ku⁸꞊kaŋ¹-den⁰-ŋ⁻¹» “You weep.”), which is expected, but ungrammatical.
References
- ^ https://starlingdb.org/cgi-bin/response.cgi?single=1&basename=%2fDATA%2fYENISEY%2fYENET&text_number=835&root=config
- ^ Vajda, Edward; Werner, Heinrich (2022), Comparative-Historical Yeniseian Dictionary (Languages of the World/Dictionaries; 79, 80), Muenchen: LINCOM GmbH, →ISBN, pages 245-246
- ^ Georg, Stefan (2007), A Descriptive Grammar of Ket (Yenisei-Ostyak) Part 1: Introduction, Phonology, Morphology, Cromwell: Global Oriental, →ISBN, page 202
Further reading
- Werner, Heinrich (2002), Vergleichendes Wörterbuch der Jenissej-Sprachen, volume 1, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, →ISBN, pages 181-182
- Vajda, Edward J.; Zinn, Marina (2004), Kotorova, Elizaveta G., editor, Морфологический словарь кетского глагола (in Russian), Tomsk: Томского государственного педагогического университет (TGPU), page 144
- Kotorova, Elizaveta; Nefedov, Andrey (2015), Большой словарь кетского языка, Münich: LINCOM, →ISBN, page 476
Macedonian
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *dьnь (“day”).
Pronunciation
- IPA(key): [dɛn]
Audio: (file)
Noun
ден • (den) m (relational adjective дневен)
Declension
Normal:
| singular | plural | |
|---|---|---|
| indefinite | ден (den) | денови (denovi) |
| definite unspecified | денот (denot) | деновите (denovite) |
| definite proximal | денов (denov) | деновиве (denovive) |
| definite distal | денон (denon) | деновине (denovine) |
| vocative | дену (denu) | денови (denovi) |
| count form | — | дена (dena) |
Poetic:
| singular | plural | |
|---|---|---|
| indefinite | ден (den) | дни (dni) |
| definite unspecified | денот (denot) | дните (dnite) |
| definite proximal | денов (denov) | дниве (dnive) |
| definite distal | денон (denon) | днине (dnine) |
| vocative | дену (denu) | дни (dni) |
| count form | — | дена (dena) |
Derived terms
References
- “ден” in Дигитален речник на македонскиот јазик (Digitalen rečnik na makedonskiot jazik) [Digital dictionary of the Macedonian language] − drmj.eu