акыл

Kyrgyz

Etymology

From Persian , from Arabic عَقْل (ʕaql, “understanding, reason, wisdom, sound judgment; mind”).

Pronunciation

IPA^(key): /ɑˈqɯɫ/
Audio: (file)

Noun

акыл • (akıl) (Arabic spelling اقىل)

Declension

Declension of *акыл*
singular (жекелик)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	акыл akıl	акылым akılım	акылың akılıŋ	акылыңыз akılıŋız	акылы akılı	акылыбыз akılıbız	акылыңар akılıŋar	акылыңыздар akılıŋızdar
genitive (илик)	акылдын akıldın	акылымдын akılımdın	акылыңдын akılıŋdın	акылыңыздын akılıŋızdın	акылынын akılının	акылыбыздын akılıbızdın	акылыңардын akılıŋardın	акылыңыздардын akılıŋızdardın
dative (барыш)	акылга akılga	акылыма akılıma	акылыңа akılıŋa	акылыңызга akılıŋızga	акылына akılına	акылыбызга akılıbızga	акылыңарга akılıŋarga	акылыңыздарга akılıŋızdarga
accusative (табыш)	акылды akıldı	акылымды akılımdı	акылыңды akılıŋdı	акылыңызды akılıŋızdı	акылын akılın	акылыбызды akılıbızdı	акылыңарды akılıŋardı	акылыңыздарды akılıŋızdardı
locative (жатыш)	акылда akılda	акылымда akılımda	акылыңда akılıŋda	акылыңызда akılıŋızda	акылында akılında	акылыбызда akılıbızda	акылыңарда akılıŋarda	акылыңыздарда akılıŋızdarda
ablative (чыгыш)	акылдан akıldan	акылымдан akılımdan	акылыңдан akılıŋdan	акылыңыздан akılıŋızdan	акылынан akılınan	акылыбыздан akılıbızdan	акылыңардан akılıŋardan	акылыңыздардан akılıŋızdardan
plural (көптөгөн)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	акылдар akıldar	акылдарым akıldarım	акылдарың akıldarıŋ	акылдарыңыз akıldarıŋız	акылдары akıldarı	акылдарыбыз akıldarıbız	акылдарыңар akıldarıŋar	акылдарыңыздар akıldarıŋızdar
genitive (илик)	акылдардын akıldardın	акылдарымдын akıldarımdın	акылдарыңдын akıldarıŋdın	акылдарыңыздын akıldarıŋızdın	акылдарынын akıldarının	акылдарыбыздын akıldarıbızdın	акылдарыңардын akıldarıŋardın	акылдарыңыздардын akıldarıŋızdardın
dative (барыш)	акылдарга akıldarga	акылдарыма akıldarıma	акылдарыңа akıldarıŋa	акылдарыңызга akıldarıŋızga	акылдарына akıldarına	акылдарыбызга akıldarıbızga	акылдарыңарга akıldarıŋarga	акылдарыңыздарга akıldarıŋızdarga
accusative (табыш)	акылдарды akıldardı	акылдарымды akıldarımdı	акылдарыңды akıldarıŋdı	акылдарыңызды akıldarıŋızdı	акылдарын akıldarın	акылдарыбызды akıldarıbızdı	акылдарыңарды akıldarıŋardı	акылдарыңыздарды akıldarıŋızdardı
locative (жатыш)	акылдарда akıldarda	акылдарымда akıldarımda	акылдарыңда akıldarıŋda	акылдарыңызда akıldarıŋızda	акылдарында akıldarında	акылдарыбызда akıldarıbızda	акылдарыңарда akıldarıŋarda	акылдарыңыздарда akıldarıŋızdarda
ablative (чыгыш)	акылдардан akıldardan	акылдарымдан akıldarımdan	акылдарыңдан akıldarıŋdan	акылдарыңыздан akıldarıŋızdan	акылдарынан akıldarınan	акылдарыбыздан akıldarıbızdan	акылдарыңардан akıldarıŋardan	акылдарыңыздардан akıldarıŋızdardan

Derived terms

акылдуу (akılduu)
акылсыз (akılsız)

Tatar

Etymology

From Arabic عَقْل (ʕaql, “reason, mind, intellect”).

Cognate with Bashkir аҡыл (aqıl), Kazakh ақыл (aqyl), Kyrgyz акыл (akıl), Uzbek aql, Shor ағыл, Khakas ағыл (ağıl, “mind, intelligence”), etc.

Pronunciation

Hyphenation: а‧кыл

Noun

акыл • (aqıl)

faculty of rational thinking; human reason, rational mind, intellect, intelligence

Declension

^{The template Template:tt-cyrl-decl does not use the parameter(s): 2=л
Please see Module:checkparams for help with this warning.}

Declension of акыл
	singular	plural
nominative	акыл (aqıl)	акыллар (aqıllar)
genitive	акылның (aqılnıñ)	акылларның (aqıllarnıñ)
definite accusative	акылны (aqılnı)	акылларны (aqıllarnı)
dative	акылга (aqılğa)	акылларга (aqıllarğa)
locative	акылда (aqılda)	акылларда (aqıllarda)
ablative	акылдан (aqıldan)	акыллардан (aqıllardan)

Possessive forms of акыл
nominative
	singular	plural
минем (“my”)	акылым (aqılım)	акылларым (aqıllarım)
синең (“your”)	акылың (aqılıñ)	акылларың (aqıllarıñ)
аның (“his/her/it”)	акылы (aqılı)	акыллары (aqılları)
безнең (“our”)	акылыбыз (aqılıbız)	акылларыбыз (aqıllarıbız)
сезнең (“your”)	акылыгыз (aqılığız)	акылларыгыз (aqıllarığız)
аларның (“their”)	акылы (aqılı)	акыллары (aqılları)

genitive
	singular	plural
минем (“my”)	акылымның (aqılımnıñ)	акылларымның (aqıllarımnıñ)
синең (“your”)	акылыңның (aqılıñnıñ)	акылларыңның (aqıllarıñnıñ)
аның (“his/her/it”)	акылының (aqılınıñ)	акылларының (aqıllarınıñ)
безнең (“our”)	акылыбызның (aqılıbıznıñ)	акылларыбызның (aqıllarıbıznıñ)
сезнең (“your”)	акылыгызның (aqılığıznıñ)	акылларыгызның (aqıllarığıznıñ)
аларның (“their”)	акылының (aqılınıñ)	акылларының (aqıllarınıñ)

definite accusative
	singular	plural
минем (“my”)	акылымны (aqılımnı)	акылларымны (aqıllarımnı)
синең (“your”)	акылыңны (aqılıñnı)	акылларыңны (aqıllarıñnı)
аның (“his/her/it”)	акылын (aqılın)	акылларын (aqılların)
безнең (“our”)	акылыбызны (aqılıbıznı)	акылларыбызны (aqıllarıbıznı)
сезнең (“your”)	акылыгызны (aqılığıznı)	акылларыгызны (aqıllarığıznı)
аларның (“their”)	акылын (aqılın)	акылларын (aqılların)

dative
	singular	plural
минем (“my”)	акылымга (aqılımğa)	акылларымга (aqıllarımğa)
синең (“your”)	акылыңга (aqılıñğa)	акылларыңга (aqıllarıñğa)
аның (“his/her/it”)	акылына (aqılına)	акылларына (aqıllarına)
безнең (“our”)	акылыбызга (aqılıbızğa)	акылларыбызга (aqıllarıbızğa)
сезнең (“your”)	акылыгызга (aqılığızğa)	акылларыгызга (aqıllarığızğa)
аларның (“their”)	акылына (aqılına)	акылларына (aqıllarına)

locative
	singular	plural
минем (“my”)	акылымда (aqılımda)	акылларымда (aqıllarımda)
синең (“your”)	акылыңда (aqılıñda)	акылларыңда (aqıllarıñda)
аның (“his/her/it”)	акылында (aqılında)	акылларында (aqıllarında)
безнең (“our”)	акылыбызда (aqılıbızda)	акылларыбызда (aqıllarıbızda)
сезнең (“your”)	акылыгызда (aqılığızda)	акылларыгызда (aqıllarığızda)
аларның (“their”)	акылында (aqılında)	акылларында (aqıllarında)

ablative
	singular	plural
минем (“my”)	акылымнан (aqılımnan)	акылларымнан (aqıllarımnan)
синең (“your”)	акылыңнан (aqılıñnan)	акылларыңнан (aqıllarıñnan)
аның (“his/her/it”)	акылыннан (aqılınnan)	акылларыннан (aqıllarınnan)
безнең (“our”)	акылыбыздан (aqılıbızdan)	акылларыбыздан (aqıllarıbızdan)
сезнең (“your”)	акылыгыздан (aqılığızdan)	акылларыгыздан (aqıllarığızdan)
аларның (“their”)	акылыннан (aqılınnan)	акылларыннан (aqıllarınnan)

Derived terms

акыллы (aqıllı)