χαίρω

Ancient Greek

Etymology

    From Proto-Hellenic *kʰəřřō, from Proto-Indo-European *gʰer-.[1] The iota in the progressive forms (present system) is a reflex of the *y marker for the present tense added onto the root χαρ- (khar-).[2]

    Pronunciation

     

    Verb

    χαίρω • (khaírō)

    1. to be full of cheer, i.e. calmly happy or well off
    2. to enjoy [with dative ‘something’; or with participle ‘doing something’]
    3. (perfect) to be very glad; to enjoy [with dative ‘something’; or with participle ‘doing something’] a great deal
      • 422 BCE, Aristophanes, The Wasps 764–766:
        σὺ δ’ οὖν, ἐπειδὴ τοῦτο κεχάρηκας ποιῶν,
        ἐκεῖσε μὲν μηκέτι βάδιζ’, ἀλλ’ ἐνθάδε
        αὐτοῦ μένων δίκαζε τοῖσιν οἰκέταις.
        sù d’ oûn, epeidḕ toûto kekhárēkas poiôn,
        ekeîse mèn mēkéti bádiz’, all’ entháde
        autoû ménōn díkaze toîsin oikétais.
        Very well then, since you find so much pleasure in it,
        go down there no more, but stay
        here and deal out justice to your slaves.
    4. (on meeting or parting, as an imperative) Be well; farewell, be glad, God speed, greetings, hail, joy(‐fully), rejoice (as a salutation)

    Conjugation

    In addition to the forms shown below, there are reduplicated forms used in Homer: κεχάνδει, κεχανδότα, κεχαρηότα, κεχαρησέμεν, κεχαρήσεται, κεχαρισμένα, κεχαρισμένε, κεχαρισμένος, κεχάριστο, κεχαροίατο, κεχάροιτο, κεχάροντο.

       Present: χαίρω, χαίρομαι
    number singular dual plural
    first second third second third first second third
    active indicative χαίρω χαίρεις χαίρει χαίρετον χαίρετον χαίρομεν χαίρετε χαίρουσῐ(ν)
    subjunctive χαίρω χαίρῃς χαίρῃ χαίρητον χαίρητον χαίρωμεν χαίρητε χαίρωσῐ(ν)
    optative χαίροιμῐ χαίροις χαίροι χαίροιτον χαιροίτην χαίροιμεν χαίροιτε χαίροιεν
    imperative   χαῖρε χαιρέτω χαίρετον χαιρέτων   χαίρετε χαιρόντων
    middle/passive indicative χαίρομαι χαίρῃ,
    χαίρει     		χαίρεται χαίρεσθον χαίρεσθον χαιρόμεθᾰ χαίρεσθε χαίρονται
    subjunctive χαίρωμαι χαίρῃ χαίρηται χαίρησθον χαίρησθον χαιρώμεθᾰ χαίρησθε χαίρωνται
    optative χαιροίμην χαίροιο χαίροιτο χαίροισθον χαιροίσθην χαιροίμεθᾰ χαίροισθε χαίροιντο
    imperative   χαίρου χαιρέσθω χαίρεσθον χαιρέσθων   χαίρεσθε χαιρέσθων
    active middle/passive
    infinitive χαίρειν χαίρεσθαι
    participle m χαίρων χαιρόμενος
    f χαίρουσᾰ χαιρομένη
    n χαῖρον χαιρόμενον
    Notes:
    This table gives Attic inflectional endings. For conjugation in dialects other than Attic, see Appendix:Ancient Greek dialectal conjugation.
       Imperfect: ἔχαιρον, ἐχαιρόμην
    number singular dual plural
    first second third second third first second third
    active indicative ἔχαιρον ἔχαιρες ἔχαιρε(ν) ἐχαίρετον ἐχαιρέτην ἐχαίρομεν ἐχαίρετε ἔχαιρον
    middle/passive indicative ἐχαιρόμην ἐχαίρου ἐχαίρετο ἐχαίρεσθον ἐχαιρέσθην ἐχαιρόμεθᾰ ἐχαίρεσθε ἐχαίροντο
    Notes:
    This table gives Attic inflectional endings. For conjugation in dialects other than Attic, see Appendix:Ancient Greek dialectal conjugation.
       Aorist: ἐχαίρησᾰ
    number singular dual plural
    first second third second third first second third
    active indicative ἐχαίρησᾰ ἐχαίρησᾰς ἐχαίρησε(ν) ἐχαιρήσᾰτον ἐχαιρησᾰ́την ἐχαιρήσᾰμεν ἐχαιρήσᾰτε ἐχαίρησᾰν
    subjunctive χαιρήσω χαιρήσῃς χαιρήσῃ χαιρήσητον χαιρήσητον χαιρήσωμεν χαιρήσητε χαιρήσωσῐ(ν)
    optative χαιρήσαιμῐ χαιρήσειᾰς,
    χαιρήσαις     		χαιρήσειε(ν),
    χαιρήσαι     		χαιρήσαιτον χαιρησαίτην χαιρήσαιμεν χαιρήσαιτε χαιρήσειᾰν,
    χαιρήσαιεν
    imperative   χαίρησον χαιρησᾰ́τω χαιρήσᾰτον χαιρησᾰ́των   χαιρήσᾰτε χαιρησᾰ́ντων
    active
    infinitive χαιρῆσαι
    participle m χαιρήσᾱς
    f χαιρήσᾱσᾰ
    n χαιρῆσᾰν
    Notes:
    This table gives Attic inflectional endings. For conjugation in dialects other than Attic, see Appendix:Ancient Greek dialectal conjugation.
       Aorist: χηρᾰ́μην (Epic)
    number singular dual plural
    first second third second third first second third
    middle indicative χηρᾰ́μην χήρᾰο χήρᾰτο χήρᾰσθον χηρᾰ́σθην χηρᾰ́με(σ)θᾰ χήρᾰσθε χήρᾰντο
    subjunctive χήρωμαι,
    χήρομαι     		χήρῃ,
    χήρεαι     		χήρηται,
    χήρεται     		χήρησθον χήρησθον χηρώμε(σ)θᾰ,
    χηρόμε(σ)θᾰ     		χήρησθε χήρωνται
    optative χηραίμην χήραιο χήραιτο χήραισθον χηραίσθην χηραίμε(σ)θᾰ χήραισθε χηραίᾰτο
    imperative   χῆραι χηρᾰ́σθω χήρᾰσθον χηρᾰ́σθων   χήρᾰσθε χηρᾰ́σθων
    middle
    infinitive χήρᾰσθαι
    participle m χηρᾰ́μενος
    f χηρᾰμένη
    n χηρᾰ́μενον
    Notes:
    Dialects other than Attic are not well attested. Some forms are based on conjecture. Use with caution. For more details, see Appendix:Ancient Greek dialectal conjugation.
       Aorist: ἐχᾰ́ρην
    number singular dual plural
    first second third second third first second third
    passive indicative ἐχᾰ́ρην ἐχᾰ́ρης ἐχᾰ́ρη ἐχᾰ́ρητον ἐχᾰρήτην ἐχᾰ́ρημεν ἐχᾰ́ρητε ἐχᾰ́ρησᾰν
    subjunctive χᾰρῶ χᾰρῇς χᾰρῇ χᾰρῆτον χᾰρῆτον χᾰρῶμεν χᾰρῆτε χᾰρῶσῐ(ν)
    optative χᾰρείην χᾰρείης χᾰρείη χᾰρεῖτον,
    χᾰρείητον     		χᾰρείτην,
    χᾰρειήτην     		χᾰρεῖμεν,
    χᾰρείημεν     		χᾰρεῖτε,
    χᾰρείητε     		χᾰρεῖεν,
    χᾰρείησᾰν
    imperative   χᾰ́ρηθῐ χᾰρήτω χᾰ́ρητον χᾰρήτων   χᾰ́ρητε χᾰρέντων
    passive
    infinitive χᾰρῆναι
    participle m χᾰρείς
    f χᾰρεῖσᾰ
    n χᾰρέν
    Notes:
    This table gives Attic inflectional endings. For conjugation in dialects other than Attic, see Appendix:Ancient Greek dialectal conjugation.
       Future: χαιρήσω
    number singular dual plural
    first second third second third first second third
    active indicative χαιρήσω χαιρήσεις χαιρήσει χαιρήσετον χαιρήσετον χαιρήσομεν χαιρήσετε χαιρήσουσῐ(ν)
    optative χαιρήσοιμῐ χαιρήσοις χαιρήσοι χαιρήσοιτον χαιρησοίτην χαιρήσοιμεν χαιρήσοιτε χαιρήσοιεν
    active
    infinitive χαιρήσειν
    participle m χαιρήσων
    f χαιρήσουσᾰ
    n χαιρῆσον
    Notes:
    This table gives Attic inflectional endings. For conjugation in dialects other than Attic, see Appendix:Ancient Greek dialectal conjugation.
       Perfect: κεχᾰ́ρηκᾰ
    number singular dual plural
    first second third second third first second third
    active indicative κεχᾰ́ρηκᾰ κεχᾰ́ρηκᾰς κεχᾰ́ρηκε(ν) κεχᾰρήκᾰτον κεχᾰρήκᾰτον κεχᾰρήκᾰμεν κεχᾰρήκᾰτε κεχᾰρήκᾱσῐ(ν)
    subjunctive κεχᾰρήκω κεχᾰρήκῃς κεχᾰρήκῃ κεχᾰρήκητον κεχᾰρήκητον κεχᾰρήκωμεν κεχᾰρήκητε κεχᾰρήκωσῐ(ν)
    optative κεχᾰρήκοιμῐ,
    κεχᾰρηκοίην     		κεχᾰρήκοις,
    κεχᾰρηκοίης     		κεχᾰρήκοι,
    κεχᾰρηκοίη     		κεχᾰρήκοιτον κεχᾰρηκοίτην κεχᾰρήκοιμεν κεχᾰρήκοιτε κεχᾰρήκοιεν
    imperative   κεχᾰ́ρηκε κεχᾰρηκέτω κεχᾰρήκετον κεχᾰρηκέτων   κεχᾰρήκετε κεχᾰρηκόντων
    active
    infinitive κεχᾰρηκέναι
    participle m κεχᾰρηκώς
    f κεχᾰρηκυῖᾰ
    n κεχᾰρηκός
    Notes:
    This table gives Attic inflectional endings. For conjugation in dialects other than Attic, see Appendix:Ancient Greek dialectal conjugation.

    Derived terms

    • ᾰ̓ντῐχαίρω (ăntĭkhaírō, “to rejoice in turn”)
    • ᾰ̓ποχαιρετῐ́ζω (ăpokhairetĭ́zō, “to say farewell”)
    • ἐπῐχαιρᾰ́γᾰθος (epĭkhairắgăthos, “taking delight in what is good”)
    • ἐπῐχαιρεκᾰκέω (epĭkhairekăkéō, “to rejoice at one's misfortune”)
    • ἐπῐχαιρεκᾰκῐ́ᾱ f (epĭkhairekăkĭ́ā, “spite”)
    • ἐπῐχαιρεκᾰκῐ́ᾱ f (epĭkhairekăkĭ́ā, “schadenfreude”)
    • ἐπῐχαιρέκᾰκος (epĭkhairékăkos, “rejoicing at one's misfortune”)
    • ἐπῐχαίρω (epĭkhaírō, “to rejoice over”)
    • ἐπῐχᾰ́ρτης m (epĭkhắrtēs, “one who enjoys schadenfreude”)
    • κᾰτᾰχαίρω (kătăkhaírō, “to exult over”)
    • περῐχαίρω (perĭkhaírō, “to rejoice exceedingly”)
    • προσχαίρω (proskhaírō, “to rejoice at”)
    • προχαίρω (prokhaírō, “to rejoice beforehand”)
    • σῠγχαίρω (sŭnkhaírō, “to rejoice with”)
    • ῠ̔περχαίρω (hŭperkhaírō, “to rejoice exceedingly”)
    • ῠ̔ποχαίρω (hŭpokhaírō, “to rejoice secretly”)
    • Χαιρέᾱς m (Khairéās, given name)
    • χαιρεκᾰκέω (khairekăkéō, “to rejoice at another's misfortune”)
    • χαιρεκᾰκῐ́ᾱ f (khairekăkĭ́ā, “spite”)
    • χαιρέκᾰκος (khairékăkos, “rejoicing over one's misfortune”)
    • χαιρετῐ́ζω (khairetĭ́zō, “to greet”)
    • χαιρέτῐσμᾰ n (khairétĭsmă, “greeting”)
    • χαιρετῐσμός m (khairetĭsmós, “respectful greeting”)
    • χαιρετῐστῐκός (khairetĭstĭkós, adjective)
    • χαιρέφῠλλον n (khairéphŭllon, “garden chervil, Anthriscus cerefolium”)
    • Χαιρεφῶν m (Khairephôn)
    • χαιρητῐκός (khairētĭkós, “jovial, hilarious”)
    • χαιροσῠ́νη f (khairosŭ́nē, “joy”)
    • Χαιρώνειᾰ f (Khairṓneiă)
    • Χαιρωνεύς (Khairōneús)

    Descendants

    • Greek: χαίρω (chaíro)

    References

    1. ^ Beekes, Robert S. P. (2010), “χαίρω”, in Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 10), volume II, with the assistance of Lucien van Beek, Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 1606
    2. ^ See “The I Class”, p. 201-227 sections 292-330 in Curtius, Georg. The Greek Verb: Its Structure and Development. Translated by Augustus S Wilkins and E. B England. London: J. Murray, 1880

    Further reading

    Greek

    Etymology

    From Ancient Greek χαίρω.

    Pronunciation

    • IPA(key): /ˈçe.ro/
    • Hyphenation: χαί‧ρω

    Verb

    χαίρω • (chaíro) (past —) (largely found in the expressions shown)

    1. to be happy, be glad
      Χαίρε Μαρία ― Chaíre María ― Hail Mary
      χαίρετε ― chaírete ― hi, hello, greetings
      χαίρω πολύ ― chaíro polý ― pleased to meet you
      χαίρω καλής φήμης ― chaíro kalís fímis ― have a good reputation
      χαίρω μεγάλης εκτιμήσεως ― chaíro megális ektimíseos ― to hold in high esteem
      χαίρω άκρας υγείας ― chaíro ákras ygeías ― to enjoy good health
      χάρηκα πολύ ― chárika polý ― pleased to have met you

    Conjugation

    χαίρω   (active forms only imperfective)
    Active voice ➤   —   Imperfective aspect ➤
    Indicative mood ➤ Present ➤ Imperfect ➤ Future ➤
    1 sg χαίρω  (χαίρομαι →) έχαιρα θα χαίρω
    2 sg χαίρεις έχαιρες θα χαίρεις
    3 sg χαίρει έχαιρε θα χαίρει
    1 pl χαίρουμε, χαίρομε χαίραμε θα χαίρουμε, χαίρομε
    2 pl χαίρετε χαίρατε θα χαίρετε
    3 pl χαίρουν, [χαίρουνε] έχαιραν, [χαίραν, χαίρανε] χαίρουν, [χαίρουνε]
    Subjunctive mood ➤ Formed using present tense from above with a particle (να, ας).
    Imperative mood ➤ 2 sg 2 pl
    Imperfective aspect χαίρε χαίρετε
    Other forms Present participle ➤
    χαίροντας ➤
    Notes  
     
    Appendix:Greek verbs     		 1. This is a formal verb, where informal colloquial endings are less likely to occur.
     2. Other tenses are provided by χαίρομαι.
     • (…) optional or informal.   […] rare.   {…} learned, archaic.
     • Multiple forms are shown in order of reducing frequency.
     • Periphrastic imperative forms may be produced using the subjunctive.

    Synonyms

    • χαίρομαι (chaíromai) (a deponent verb, morphologically passive form of χαίρω)

    Derived terms

    • Χαίρε Μαρία (Chaíre María, “Hail Mary”)
    • χαίρετε (chaírete, “hello, greetings”)
    • χαίρω πολύ (chaíro polý, “pleased to meet you”)

    And their derived terms:

    This article is issued from Wiktionary. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.