zasię

See also: zasie

Old Polish

Alternative forms

Etymology

    Univerbation of za + się. First attested in 1395.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /zaɕæ̃/
    • IPA(key): (15th CE) /zaɕæ̃/

    Adverb

    zasię

    1. (attested in Lesser Poland) again (another time)
    2. (attested in Greater Poland, Lesser Poland) back (to the original place)
      • 1967 [1395], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 76, Kościan:
        Is Potras ne vigal s Tomislawowe domu, kedi zabil czloweka [na] na Chorinu ani sasø w dom wyal
        [Iż Piotrasz nie wyjał z Tomisławowe domu, kiedy zabił człowieka [na] na Choryniu ani zasię w dom wjał]
      • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskietransliteration, transcription, Krakow, page 184a:
        Tedy vøcz svøthy Gan gest cy on k nemu (sc. synowi ślachcica) tako rzecl byl: Iusz, dze, thy czas masz, abi szø thy ku swemu domu szaszø nafroczyl
        [Tedy więc święty Jan jest ci on k niemu (sc. synowi ślachcica) tako rzekł był: Już, dzie, ty czas masz, aby się ty ku swemu domu zasię nawrocił]
    3. (attested in Masovia) back (oppositely, conversely)
      • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 5:
        Ysz gdi s przythczey kakeykolye przigodzi szą w Krakowye interdicth cirkewni dzirzecz a chowacz, myastho Kazymyrz myedzi rzeką Wyslą themv tho interdicthovi nye ma bycz podano y *takeysz zaszą (non debet subiacere et e converso)
        [Iż gdy z przytczej kakiejkole przygodzi się w Krakowie interdykt cyrkiewny dzirżeć a chować, miasto Kazimirz miedzy rzeką Wisłą temu to interdyktowi nie ma być podano i takież zasię (non debet subiacere et e converso)]
    4. back, mutually, to one another
      • 1902-2024 [c. 1450], Pamiętnik Literacki[1], volume IX, page 318:
        Czego ządasz od blysznego, by mv zasyą zyczyl tego
        [Czego żądasz od bliznego, by mu zasię życzył tego]

    Particle

    zasię

    1. meanwhile, whereas, while
      • 1930 [c. 1455], “I Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 20, 43:
        Tedi Dauid wstaw s tego myasta y szedl precz, a Ionatas zasyø takesz do miy[a]sta (sed et Ionathas ingressus est civitatem)
        [Tedy Dawid wstaw z tego miasta i szedł precz, a Jonatas zasię takież do mi[a]sta (sed et Ionathas ingressus est civitatem)]
    2. (attested in Greater Poland) however, nevertheless, nonetheless
      • 1967 [1418], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 673, Kościan:
        Jako Adam... ne wszøl kona na dobrowolney drodze Nicolao, ale gy wszøl w swem zapuscze y ten mu kmecz zaszą vkradl
        [Jako Adam... nie wziął konia na dobrowolnej drodze Nicolao, ale ji wziął w swem zapuście i ten mu kmieć zasię ukradł]

    Descendants

    • Polish: (obsolete or dialectal) zasię
    • Silesian: zaś

    References

    • Boryś, Wiesław (2005), “zaś”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
    • Mańczak, Witold (2017), “zaś”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “zasię, zajsie, zajsię, zasie”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
    • Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “zasię”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish zasię. By surface analysis, univerbation of za +‎ się. Compare przecież.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): (normal speech) /ˈza.ɕɛ/, (careful speech) /ˈza.ɕɛw̃/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -aɕɛw̃
      • Syllabification: za‧się

      Particle

      zasię

      1. (obsolete) whereas, while, however
        Synonym: zaś
      2. (Southern Greater Poland) after, afterwards; thereupon
        Synonyms: potem, później, zaś

      Derived terms

      particles

      Further reading

      • zasię in Polish dictionaries at PWN
      • Oskar Kolberg (1877), “zasię”, in “Rzecz o mowie ludu wielkopolskiego”, in Zbiór wiadomości do antropologii krajowéj (in Polish), volume 1, III (Materyjały etnologiczne), page 32