yawi
Pipil
Pronunciation
- (standard) IPA(key): /ˈjawi/
Verb
yawi
- (intransitive) to go, to move through space
- Yajki ka itechan pal kita ne imiakwan
- She/he went to his town to see her/his family
- Nemi pal niawi nikpanultia muchi tey ne timunekit pal ne shupan
- I have to go to move everything we will need for the rainy season
- (auxiliary) to be going to (used to indicate the future)
- Ashan niu-ninaka ka nuchan ika nikukuya
- Today I'm going to stay home because I'm sick
Usage notes
- In informal speech, the auxiliary verb yawi to indicate periphrastic future often takes the shortened form yu- conjugated for the corresponding person with no plural markers.
Conjugation
| tense | singular | plural | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |
| naja | taja | yaja | tejemet | anmejemet | yejemet | |
| present | niawi | tiawi | yawi | tiawit | anyawit | yawit |
| subjunctive | ma niaw | ma shiaw/shu | ma yawi | ma tiawit | ma shawit/shumet | ma yawit/yawikan |
| past | niajki | tiajki | yiajki | tiajket | anyajket | yajket |
| perfect | niajtuk | tiajtuk | yajtuk | tiatiwit | anyajtiwit | yajtiwit |
| future1 | niasneki (nias2) | tiasneki (tias2) | yasneki (tias2) | tiasnekit (tiasket2) | anyasnekit (tiasanyasket2) | yasnekit (yasket2) |
| conditional | niaskia | tiaskia | yaskia | tiaskiat | anaskiat | yaskiat |
| pluperfect1 | niajtuya | tiajtuya | yajtuya | tiajtuyat | anyajtuyat | yajtuyat |
| conditional perfect1 | niajtuskia | tiajtuskia | yajtuskia | tiajtuskiat | anyajtuskiat | yajtuskiat |
| imperative | — | shiaw / shu | — | tiawit | shawit / shumet | — |
1 These tenses are not often heard in colloquial speech.
2 Archaic forms, no longer used in modern speech.
Sambali
Etymology
Borrowed from Spanish llave (“key”).
Noun
yawi
Tagalog
Pronunciation
- (Standard Tagalog) IPA(key): /ˈjawi/ [ˈjaː.wɪ]
- Rhymes: -awi
- Syllabification: ya‧wi
Noun
yawi (Baybayin spelling ᜌᜏᜒ)
- alternative form of yawe