widzenie

• widzienie

From widzieć + -enie. First attested in 1399.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /vid͡zʲɛɲɛː/
• IPA^(key): (15^th CE) /vid͡zʲɛɲe/

widzenie n

1. (attested in Masovia) sight (ability to see)
   • 1928 [End of the fifteenth century], Jan Janów, editor, Zespół ewangelijny Biblioteki Ordynacji Zamoyskich nr 1116‎^{transliteration, transcription}, Warsaw, page 307:

     Poslal myą... kazacz gyathym odpusczenye a szlyepym vydzenye (caecis visum Luc 4, 18)

     [Posłał mię... kazać jętym odpuszczenie a ślepym widzenie (caecis visum Luc 4, 18)]

2. (attested in Masovia) verbal noun of widzieć (“to see”)
   • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 34:

     Gdisz Pyotr othpowyedzal, ysz thakich swyathkow s wydzenya (tales testes de visu), tho gest czo by wydzely, nykake by myecz nye mogl

     [Gdyż Piotr otpowiedział, iż takich świadkow s widzenia (tales testes de visu), to jest cso by widzieli, nikakie by mieć nie mogł]

3. verbal noun of widzieć (“to look at”)
   • 1461–1467, Sermones. Rękopiśmienne ekscerpty pochodzące z rkpsu Archiwum i Biblioteki Krakowskiej Kapituły Katedralnej o sygn. 230 (dawna sygn. 1421/108 Mns) z roku 1461-1467, page 249r:

     Nocet enim regulus (sc. serpentum) morsu, visu, vidzenim, et alitu, et ipsi (sc. reguli Philistiim) morsu, gl. id est tactu, lacerant per seuiciam targaya vcruczens[twem]

     [Nocet enim regulus (sc. serpentum) morsu, visu, widzenim, et alitu, et ipsi (sc. reguli Philistiim) morsu, gl. id est tactu, lacerant per seuiciam targają ukrucieńs[twem]]

4. (attested in Lesser Poland) sight, vision (that which is seen)
   • Beginning of the 15th century, Łukasz z Wielkiego Koźmina, Kazania gnieźnieńskie‎^{transliteration, transcription}, Krakow, page 2b:

     Czeszarsz... gestcy on bil f Rzyme mathky bosze obrasz naprzecif slunczu vydzal, a s tegocz to vydzena gestcy on bil barszo veszol

     [Cesarz... jestci on był w Rzymie Matki Boże obraz naprzeciw słuńcu widział a z tegoć to widzenia jestci on był barzo wiesioł]

   • 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 32, 32:

     Gyne rzeczi o krolyv Ezechiaszu... popysani sø w wydzenyu (in visione) Yzayasza proroka

     [Jine rzeczy o krolu Ezechyjaszu... popisany są w widzeniu (in visione) Izaijasza proroka]

   • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 22, 2:

     Weszmy syna swego..., gydzisz do zemye wydzenya (in terram visionis) a tamo gy obyetuy za obyetø na gedney gorze

     [Weźmi syna swego..., jidziż do ziemie widzenia (in terram visionis) a tamo ji obietuj za obietę na jednej gorze]

   • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 20, 3:

     Przyszedl bog w wydzenyu (per somnium nocte) [do] Abimelech krola

     [Przyszedł Bog w widzeniu (per somnium nocte) [do] Abimelech krolu]

5. (attested in Greater Poland) agreement
   • 1974 [1422], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kaliskie‎^[2], volume IV, number 830, Kalisz:

     Yaco chleboyethcza panye Phyebronye ne pocradl ymyenya Crzczonowa... any sz yey kasnya, any sz yey wydzenym

     [Jako chlebojedźca panie Fiebronije nie pokradł imienia Krzczonowa... ani s jej kaźnią, ani s jej widzenim]

6. court on-site inspection (eye inspection usually performed by a court usher)
   • 1856-1870 [1399], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎^[3], volume VIII, number 8801:

     Jaco Boguchna prziorala Micolayowa rola, o yansz bylo vidzenye

     [Jako Boguchna przyorała Mikołajowę rolę, o jąż było widzenie]

• Polish: widzenie
• Silesian: widzynie

• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “widzenie”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

• widzienie (Middle Polish)

Inherited from Old Polish widzenie. By surface analysis, widzieć +‎ -enie. Compare Kashubian widzenié.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɛɲɛ
• Syllabification: wi‧dze‧nie

widzenie n (related adjective widzeniowy)

1. (uncountable) verbal noun of widzieć
2. (countable) sight (ability to see)

   Synonym: wzrok

3. (countable) vision (that which is seen i.e. in a dream or hallucination)

   Near-synonym: halucynacja

4. (countable) visit (act of visiting someone)

   Near-synonym: odwiedziny

5. (obsolete, countable) sight, view (that which is seen)

   Synonym: widok

6. (obsolete, countable) fancy (act of having a preference for someone)

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), widzenie is one of the most used words in Polish, appearing 33 times in scientific texts, 3 times in news, 23 times in essays, 13 times in fiction, and 20 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 92 times, making it the 689th most common word in a corpus of 500,000 words.^[1]

• widzenie in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• widzenie in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “widzenie”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “widzenie sie”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Paweł Kupiszewski (24.03.2022), “WIDZENIE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Paweł Kupiszewski (24.03.2022), “WIDZENIE%20SIĘ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “widzenie”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “widzenie”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “widzenie”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 553
• widzenie in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego