urchoisc
Irish
Etymology 1
From urchosc (“bar; prophylactic”), from Old Irish airchosc (“check, hindrance; antidote, spell”). By surface analysis, ur- + coisc.
Verb
urchoisc (present analytic urchoisceann, future analytic urchoiscfidh, verbal noun urchosc, past participle urchoiscthe)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | urchoiscim | urchoisceann tú; urchoiscir† |
urchoisceann sé, sí | urchoiscimid; urchoisceann muid | urchoisceann sibh | urchoisceann siad; urchoiscid† |
a urchoisceann; a urchoisceas | urchoisctear |
| past | d'urchoisc mé; d'urchoisceas / urchoisc mé‡; urchoisceas‡ |
d'urchoisc tú; d'urchoiscis / urchoisc tú‡; urchoiscis‡ |
d'urchoisc sé, sí / urchoisc sé, sí‡ |
d'urchoisceamar; d'urchoisc muid / urchoisceamar‡; urchoisc muid‡ |
d'urchoisc sibh; d'urchoisceabhair / urchoisc sibh‡; urchoisceabhair‡ |
d'urchoisc siad; d'urchoisceadar / urchoisc siad‡; urchoisceadar‡ |
a d'urchoisc | urchoisceadh; hurchoisceadh† |
| past habitual | d'urchoiscinn / urchoiscinn‡ |
d'urchoiscteá / urchoiscteᇠ|
d'urchoisceadh sé, sí / urchoisceadh sé, sí‡ |
d'urchoiscimis; d'urchoisceadh muid / urchoiscimis‡; urchoisceadh muid‡ |
d'urchoisceadh sibh / urchoisceadh sibh‡ |
d'urchoiscidís; d'urchoisceadh siad / urchoiscidís‡; urchoisceadh siad‡ |
a d'urchoisceadh | d'urchoisctí / urchoisctí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | urchoiscfidh mé; urchoiscfead |
urchoiscfidh tú; urchoiscfir† |
urchoiscfidh sé, sí | urchoiscfimid; urchoiscfidh muid |
urchoiscfidh sibh | urchoiscfidh siad; urchoiscfid† |
a urchoiscfidh; a urchoiscfeas | urchoiscfear |
| conditional | d'urchoiscfinn / urchoiscfinn‡ |
d'urchoiscfeá / urchoiscfeᇠ|
d'urchoiscfeadh sé, sí / urchoiscfeadh sé, sí‡ |
d'urchoiscfimis; d'urchoiscfeadh muid / urchoiscfimis‡; urchoiscfeadh muid‡ |
d'urchoiscfeadh sibh / urchoiscfeadh sibh‡ |
d'urchoiscfidís; d'urchoiscfeadh siad / urchoiscfidís‡; urchoiscfeadh siad‡ |
a d'urchoiscfeadh | d'urchoiscfí / urchoiscfí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go n-urchoisce mé; go n-urchoiscead† |
go n-urchoisce tú; go n-urchoiscir† |
go n-urchoisce sé, sí | go n-urchoiscimid; go n-urchoisce muid |
go n-urchoisce sibh | go n-urchoisce siad; go n-urchoiscid† |
— | go n-urchoisctear |
| past | dá n-urchoiscinn | dá n-urchoiscteá | dá n-urchoisceadh sé, sí | dá n-urchoiscimis; dá n-urchoisceadh muid |
dá n-urchoisceadh sibh | dá n-urchoiscidís; dá n-urchoisceadh siad |
— | dá n-urchoisctí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | urchoiscim | urchoisc | urchoisceadh sé, sí | urchoiscimis | urchoiscigí; urchoiscidh† |
urchoiscidís | — | urchoisctear |
| past participle | urchoiscthe | |||||||
| verbal noun | urchosc | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Etymology 2
See the etymology of the corresponding lemma form.
Noun
urchoisc m
- inflection of urchosc:
- vocative/genitive singular
- nominative/dative plural
Mutation
| radical | eclipsis | with h-prothesis | with t-prothesis |
|---|---|---|---|
| urchoisc | n-urchoisc | hurchoisc | not applicable |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “urchoisc”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN