timpeallaigh
Irish
Etymology 1
From timpeall (“round, circuit; roundabout; surrounding, encircling, position; ambit, precincts; circumference, girth”) + -igh (verbal suffix).
Verb
timpeallaigh (present analytic timpeallaíonn, future analytic timpeallóidh, verbal noun timpeallú, past participle timpeallaithe)
- (transitive) to go round
- (transitive) to surround, encircle, encompass
- Synonym: ciorclaigh
- (transitive) to belt, gird
- (transitive) to circumvent
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | tálaím | tálaíonn tú; tálaír† |
tálaíonn sé, sí | tálaímid; tálaíonn muid |
tálaíonn sibh | tálaíonn siad; tálaíd† |
a thálaíonn; a thálaíos | tálaítear |
| past | thimpeallaigh mé; thálaíos | thimpeallaigh tú; thálaís | thimpeallaigh sé, sí | thálaíomar; thimpeallaigh muid | thimpeallaigh sibh; thálaíobhair | thimpeallaigh siad; thálaíodar | a thimpeallaigh | tálaíodh |
| past habitual | thálaínn / tálaínn‡ |
thálaíteá / tálaíteᇠ|
thálaíodh sé, sí / tálaíodh sé, sí‡ |
thálaímis; thálaíodh muid / tálaímis‡; tálaíodh muid‡ |
thálaíodh sibh / tálaíodh sibh‡ |
thálaídís; thálaíodh / tálaídís‡; tálaíodh siad‡ |
a thálaíodh | thálaítí / tálaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | tálóidh mé; tálód; tálóchaidh mé† |
tálóidh tú; tálóir†; tálóchaidh tú† |
tálóidh sé, sí; tálóchaidh sé, sí† |
tálóimid; tálóidh muid; tálóchaimid†; tálóchaidh muid† |
tálóidh sibh; tálóchaidh sibh† |
tálóidh siad; tálóid†; tálóchaidh siad† |
a thálóidh; a thálós; a thálóchaidh†; a thálóchas† | tálófar; tálóchar† |
| conditional | thálóinn; thálóchainn† / tálóinn‡; tálóchainn†‡ |
thálófá; thálóchthᆠ/ tálófá‡; tálóchthᆇ |
thálódh sé, sí; thálóchadh sé, sí† / tálódh sé, sí‡; tálóchadh sé, s톇 |
thálóimis; thálódh muid; thálóchaimis†; thálóchadh muid† / tálóimis‡; tálódh muid‡; tálóchaimis†‡; tálóchadh muid†‡ |
thálódh sibh; thálóchadh sibh† / tálódh sibh‡; tálóchadh sibh†‡ |
thálóidís; thálódh siad; thálóchaidís†; thálóchadh siad† / tálóidís‡; tálódh siad‡; tálóchaidís†‡; tálóchadh siad†‡ |
a thálódh; a thálóchadh† | thálófaí; thálóchthaí† / tálófaí‡; tálóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go dtálaí mé; go dtálaíod† |
go dtálaí tú; go dtálaír† |
go dtálaí sé, sí | go dtálaímid; go dtálaí muid |
go dtálaí sibh | go dtálaí siad; go dtálaíd† |
— | go dtálaítear |
| past | dá dtálaínn | dá dtálaíteá | dá dtálaíodh sé, sí | dá dtálaímis; dá dtálaíodh muid |
dá dtálaíodh sibh | dá dtálaídís; dá dtálaíodh siad |
— | dá dtálaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | tálaím | timpeallaigh | tálaíodh sé, sí | tálaímis | tálaígí; tálaídh† |
tálaídís | — | tálaítear |
| past participle | tálaithe | |||||||
| verbal noun | timpeallú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Etymology 2
See the etymology of the corresponding lemma form.
Adjective
timpeallaigh
- inflection of timpeallach (“roundabout, circuitous; ambient, surrounding; large of girth”):
- vocative/genitive singular masculine
- (archaic) dative singular feminine
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| timpeallaigh | thimpeallaigh | dtimpeallaigh |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “timpeallaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- de Bhaldraithe, Tomás (1959), “timpeallaigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
- “timpeallaigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026