tactio
Latin
Etymology
Pronunciation
- (Classical Latin) IPA(key): [ˈtaːk.ti.oː]
- (modern Italianate Ecclesiastical) IPA(key): [ˈtak.t͡si.o]
Noun
tāctiō f (genitive tāctiōnis); third declension
- (Plautine) a touching (not found outside the set phrase tāctiō esse, see usage notes)
- c. 180 BCE, Plautus, Casina 2.6.53–56:
- Olympio: Em tibi [Chalino]. ¶ Cleostrata: Quid tibi istunc tactiost? Oympio: Quia Iuppiter iussit meus. ¶ Cleostrata: Feri malam ut ille rursum. Olympio: Perii: pugnis caedor, Iuppiter. ¶ Lysidamus: Quid tibi tactio hunc fuit? Chalinus: Quia iussit haec Iuno mea.
- (please add an English translation of this quotation)
- Olympio: Em tibi [Chalino]. ¶ Cleostrata: Quid tibi istunc tactiost? Oympio: Quia Iuppiter iussit meus. ¶ Cleostrata: Feri malam ut ille rursum. Olympio: Perii: pugnis caedor, Iuppiter. ¶ Lysidamus: Quid tibi tactio hunc fuit? Chalinus: Quia iussit haec Iuno mea.
- (very rare) the sense of touch; (countable) a sensing by touch
- c. 45 BCE, Cicero, Tusculan Disputations 4.20:
- […] ; et qualis est haec [voluptas delectatio] aurium, tales sunt et oculorum et tactionum et odorationum et saporum, quae sunt omnes unius generis ad perfundendum animum tamquam inliquefactae voluptates.
- (please add an English translation of this quotation)
- […] ; et qualis est haec [voluptas delectatio] aurium, tales sunt et oculorum et tactionum et odorationum et saporum, quae sunt omnes unius generis ad perfundendum animum tamquam inliquefactae voluptates.
Usage notes
Used by Plautus quasi-verbally in the expression tāctiō alicui esse, "for someone to touch", with a direct object in the accusative: quid tibī hanc digitō tāctiō est?, "what business is it of yours touching her with your finger?" (Poenulus, 5.5.29).
Declension
Third-declension noun.
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | tāctiō | tāctiōnēs |
| genitive | tāctiōnis | tāctiōnum |
| dative | tāctiōnī | tāctiōnibus |
| accusative | tāctiōnem | tāctiōnēs |
| ablative | tāctiōne | tāctiōnibus |
| vocative | tāctiō | tāctiōnēs |
Further reading
- “tactĭo”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
- “tactĭo”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
- tāctio in Georges, Karl Ernst; Georges, Heinrich (1913–1918), Ausführliches lateinisch-deutsches Handwörterbuch, 8th edition, volume 2, Hahnsche Buchhandlung
- R. E. Latham, D. R. Howlett, & R. K. Ashdowne, editors (1975–2013), “tactio”, in Dictionary of Medieval Latin from British Sources[1], London: Oxford University Press for the British Academy, →ISBN, →OCLC