sábháil

See also: sabhail and sàbhail

Irish

Etymology

From Middle English saven, sauven (from Old French sauver, from Late Latin salvō) + -áil. Compare Scottish Gaelic sàbhail.

Pronunciation

(Munster) IPA^(key): /sˠɑːˈvˠɑːlʲ/^[1], (noun) /sˠɑːˈvˠɑːlʲtʲ/ (corresponding to the form sábháilt)^[2]
(Connacht) IPA^(key): /ˈsˠɑːwɑːlʲ/ ~ /ˈsˠɑːvˠɑːlʲ/^[3]
(Ulster) IPA^(key): /ˈsˠaːwælʲ/^[4]

Verb

sábháil (present analytic sábhálann, future analytic sábhálfaidh, verbal noun sábháil, past participle sábháilte)

to save, rescue, deliver
to preserve, secure
(agriculture, of crops) to harvest
(sports) to save, make a save
Synonym: sáraigh

Conjugation

Conjugation of *sábháil* (first conjugation – B)
indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
indicative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	sábhálaim	sábhálann tú; sábhálair^†	sábhálann sé, sí	sábhálaimid; sábhálann muid	sábhálann sibh	sábhálann siad; sábhálaid^†	a shábhálann; a shábhálas	sábháiltear
past	shábháil mé; shábhálas	shábháil tú; shábhálais	shábháil sé, sí	shábhálamar; shábháil muid	shábháil sibh; shábhálabhair	shábháil siad; shábháladar	a shábháil	sábháladh
past habitual	shábhálainn / sábhálainn^‡	shábháilteá / sábháilteá^‡	shábháladh sé, sí / sábháladh sé, sí^‡	shábhálaimis; shábháladh muid / sábháladh muid^‡	shábháladh sibh / sábháladh sibh^‡	shábhálaidís; shábháladh siad / sábhálaidís^‡; sábháladh siad^‡	a shábháladh	shábháiltí / sábháiltí^‡

	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
future	sábhálfaidh mé; sábhálfad	sábhálfaidh tú; sábhálfair^†	sábhálfaidh sé, sí	sábhálfaimid; sábhálfaidh muid	sábhálfaidh sibh	sábhálfaidh siad; sábhálfaid^†	a shábhálfaidh; a shábhálfas	sábhálfar
conditional	shábhálfainn / sábhálfainn^‡	shábhálfá / sábhálfá^‡	shábhálfadh sé, sí / sábhálfadh sé, sí^‡	shábhálfaimis; shábhálfadh muid / sábhálfaimis^‡; sábhálfadh muid^‡	shábhálfadh sibh / sábhálfadh sibh^‡	shábhálfaidís; shábhálfadh siad / sábhálfaidís^‡; sábhálfadh siad^‡	a shábhálfadh	shábhálfaí / sábhálfaí^‡

subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
subjunctive	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	go sábhála mé; go sábhálad^†	go sábhála tú; go sábhálair^†	go sábhála sé, sí	go sábhálaimid; go sábhála muid	go sábhála sibh	go sábhála siad; go sábhálaid^†	—	go sábháiltear
past	dá sábhálainn	dá sábháilteá	dá sábháladh sé, sí	dá sábhálaimis; dá sábháladh muid	dá sábháladh sibh	dá sábhálaidís; dá sábháladh siad	—	dá sábháiltí

imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
imperative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
—	sábhálaim	sábháil	sábháladh sé, sí	sábhálaimis	sábhálaigí; sábhálaidh^†	sábhálaidís	—	sábháiltear

past participle	sábháilte

verbal noun	sábháil

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Noun

sábháil f (genitive singular sábhála)

verbal noun of sábháil
rescue, deliverance
preservation, security
(sports, etc.) save
Synonym: sárú
(agriculture, of crops) harvesting
Synonyms: baint an fhómhair, déanamh an fhómhair, buaint, buainteoireacht, fómhar, baint

Declension

Declension of sábháil (third declension, no plural)

bare forms
	singular
nominative	sábháil
vocative	a shábháil
genitive	sábhála
dative	sábháil

forms with the definite article
	singular
nominative	an tsábháil
genitive	na sábhála
dative	leis an tsábháil don tsábháil

Alternative forms

sábháilt (Munster)

Derived terms

crios sábhála

Mutation

Mutated forms of *sábháil*
radical	lenition	eclipsis
sábháil	shábháil after an, tsábháil	not applicable

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

^ Ó Sé, Diarmuid (2000), Gaeilge Chorca Dhuibhne [The Irish of Corkaguiny] (in Irish), Institiúid Teangeolaíochta Éireann [Linguistics Institute of Ireland], →ISBN, section 369, page 171
^ Sjoestedt, M. L. (1931), Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 185, page 93
^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 220
^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 77, page 33