riail

Irish

Alternative forms

Etymology

From Middle Irish ríagal, from Old Irish ríagol (rule; line, measure), from Latin rēgula.[1]

Pronunciation

  • IPA(key): /ɾˠiəlʲ/[2]
  • (Ulster) IPA(key): /ˈɾˠeːlˠ/, /ˈɾˠeːl̪ˠ/, (older) /ˈɾˠɤːlˠ/[3]

Noun

riail f (genitive singular rialach, nominative plural rialacha)

  1. rule, regulation, principle
  2. (ecclesiastical) code of discipline
  3. (law) order
  4. ruler; (typography) rule

Declension

Declension of riail (fifth declension)
bare forms
singular plural
nominative riail rialacha
vocative a riail a rialacha
genitive rialach rialacha
dative riail
rialaigh (archaic, dialectal)
rialacha
forms with the definite article
singular plural
nominative an riail na rialacha
genitive na rialach na rialacha
dative leis an riail
leis an rialaigh (archaic, dialectal)
don riail
don rialaigh (archaic, dialectal)
leis na rialacha

Antonyms

Derived terms

  • buanriail
  • féinriail
  • riail chruach (steel rule)
  • riail chúirte (rule of court)
  • riail ingir (plumb-rule)
  • riail lúdraí (sector)
  • riail na dtríonna (rule of three)
  • riail ochtréid (octet rule)
  • riail phráis (brass rule)
  • riail treorach (sighting rule)
  • riailbhéas (regular habit, discipline)
  • riailchíos (standard rent)
  • riailchiumhais (straight edge)
  • riailéad (reglet)
  • riailmhaide (control rod)
  • rialaigh
  • sár-riail

Verb

riail (present analytic rialann, future analytic rialfaidh, verbal noun rial, past participle rialta)

  1. (ambitransitive) alternative form of rialaigh (rule; govern, control; regulate; govern; line)

Conjugation

Conjugation of riail (first conjugation – A)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present rialaim rialann tú;
rialair
rialann sé, sí rialaimid; rialann muid rialann sibh rialann siad;
rialaid
a rialann; a rialas rialtar
past riail mé; rialas riail tú; rialais riail sé, sí rialamar; riail muid riail sibh; rialabhair riail siad; rialadar a riail rialadh
past habitual rialainn rialtá rialadh sé, sí rialaimis; rialadh muid rialadh sibh rialaidís; rialadh siad a rialadh rialtaí
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future rialfaidh mé;
rialfad
rialfaidh tú;
rialfair
rialfaidh sé, sí rialfaimid;
rialfaidh muid
rialfaidh sibh rialfaidh siad;
rialfaid
a rialfaidh; a rialfas rialfar
conditional rialfainn rialfá rialfadh sé, sí rialfaimis; rialfadh muid rialfadh sibh rialfaidís; rialfadh siad a rialfadh rialfaí
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go riala mé;
go rialad
go riala tú;
go rialair
go riala sé, sí go rialaimid;
go riala muid
go riala sibh go riala siad;
go rialaid
go rialtar
past rialainn rialtá rialadh sé, sí rialaimis;
rialadh muid
rialadh sibh rialaidís;
rialadh siad
rialtaí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
rialaim riail rialadh sé, sí rialaimis rialaigí;
rialaidh
rialaidís rialtar
past participle rialta
verbal noun rial

archaic or dialect form
dependent form

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “ríagal”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  2. ^ Sjoestedt, M. L. (1931), Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 115, page 61
  3. ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 73, page 31

Further reading