przyjąć

Old Polish

Etymology

    From przy- + jąć. First attested in the 14th century. Compare Old Czech přijieti and Old Slovak prijať.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /pr̝ijɑ̃t͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /pr̝ijɑ̃t͡ɕʲ/

    Verb

    przyjąć pf (imperfective przyjmować or przyjmać)

    1. (attested in Masovia) to get, to receive, to accept
    2. (attested in Greater Poland) to take; to grab
      • 1959, Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 27, Poznań:
        Iz pani Helska Vøczenczovim ludzem czinila zaplaczene podlug vgednana, ani go ne chczeli przyøcz
        [Iż pani Helżka Więceńcowym ludziem czyniła zapłacenie podług ujednania, ani go nie chcieli przyjąć]
    3. to use
    4. to accept; to agree; to recognize (to not reject)
      • 1972 [15th century], Józef Reczek, Wacław Twardzik, editors, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, pages 14, 2:
        Czokoly starzy raczcze wysznawayą, ysz szyą przed nymy stalo, to nowy maya przyąncz
        [Cokoli starzy radźce wyznawają, iż się przed nimi stało, to nowi mają przyjąć]
    5. (attested in Greater Poland) to agree to a particular date
      • 1967 [1425], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 1113, Kościan:
        Jaco... sdalem mv rok do Bucowcza s tym czlowyekem rathayem o dluk prawa, a on ten rok przyyąl
        [Jako... zdałem mu rok do Bukowca s tym człowiekiem ratajem o dług prawa, a on ten rok przyjął]
    6. (attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) to consider; to make (to ascribe certain traits to someone) [with za (+ accusative) ‘(as) whom/what’]
    7. (attested in Masovia) to put property or a piece of land to use
      • 1920 [1425], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume II, number 1775, Zakroczym:
        Iako v mne Ian prziyøl ogroth na dan, a vczeckl prawa my ne zaplacziw
        [Jako u mnie Jan przyjął ogrod na dań a uciekł prawa mi nie zapłaciw]
    8. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) to let in, to give access, to allow the use of certain rights
      • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[3], Krakow, Brodnia, page 56a:
        Abiszmi bili w towarzistwo wasze prziienczi
        [Abysmy byli w towarzystwo wasze przyjęci]
      • 1892 [1484], Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI[4], Krakow, page 706:
        Thaczy tho mogą byczi przypusczeny albo przyączi w then tho zakon
        [Tacy to mogą być przypuszczeni albo przyjęci w ten to zakon]
      • 1959 [1400], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 450, Poznań:
        Isz Potrasz stawal sø na ten rok, iaco mal, ano go ne chczano *prziayncz
        [Iż Piotrasz stawiał się na ten rok, jako miał, ano go nie chciano przyjąć]
    9. (attested in Masovia) to accept a peasant at a settlement or farm
      • 1920 [1406], Marceli Handelsman, Antoni Rybarski, Kazimierz Tymieniecki, editors, Najdawniejsze księgi sądowe mazowieckie, volume I, number 673, Płońsk:
        Yacom ya ne przyøl Olbrzikowa parobka
        [Jakom ja nie przyjął Ołbrzykowa parobka]
    10. to host, to take in, to welcome, to give hospitality
      • 15th century, Spowiedź powszechna - Confessio generalis, number 4:
        Dawam sche *tysche vynna, y[s]chem... pyelgrzyma w dom szwoy nye przyala
        [Dawam sie teże winna, iżem... pielgrzyma w dom swoj nie przyjęła]
    11. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) to defend; to help
      • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[5], Krakow, Brodnia, page 101b:
        Nyewyastho, w parszonye Jana, szyna thwego, przymy w obrona czlowyeka grzesznego
        [Niewiasto, w parsonie Jana, syna twego, przymi w obronę człowieka grzesznego]
    12. (attested in Greater Poland) to take responsibility [with za (+ accusative) ‘for what’]
    13. (attested in Lesser Poland) to surrender to, to submit to
      • 1892, Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI[6], Krakow, page 724:
        Ale ssą povynny, aby przyąly pokuthą (poenitentiam... recipiat) z pokorą
        [Ale są powinni, aby przyjęli pokutę (poenitentiam... recipiat) z pokorą]
    14. (attested in Sieradz-Łęczyca) to bear, to take (to suffer or endure something)
      • 1915 [1474], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543[7], Sieradz, page 541:
        Volalby... smercz ymecz y *podyocz, nisly taka slova sprosna... od przerzeczonego Iana czirpecz et *przyyocz chczecz od nego
        [Wolałby... śmierć imieć i podjąć, niżli taka słowa sprosna... od przerzeczonego Jana cirpieć et przyjąć chcieć od niego]
    15. (Roman Catholicism, attested in Greater Poland) to take communion
      • 1902 [1404], “Wybór zapisek sądowych grodzkich i ziemskich wielkopolskich z XV wieku”, in Franciszek Piekosiński, editor, Studia, rozprawy i materiały z dziedziny historii polskiej i prawa polskiego[8], volume 6, Poznań, Pyzdry, Kościan, Gniezno, page 231:
        Iacom Potra spowadal w ponedzalek y s mu ranku przyal *posze czalo
        [Jakom Piotra spowiadał w poniedziałek i s mu ręku przyjął Boże Ciało]
    16. (attested in Greater Poland) to take up a position or office
      • 1887, 1889 [1398], Józef Lekszycki, editor, Die ältesten großpolnischen Grodbücher, volume II, number 1139, Pyzdry; Gniezno; Kościan:
        Czso [Woj]tha zabral Janowi cone, to zabral, nisz [kr]ol przyøl crolewstwo
        [Cso [Woj]ta zabrał Janowi konie, to zabrał, niż [kr]ol przyjął krolewstwo]
    17. (attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) to hear out
    18. (sometimes reflexive with się, attested in Masovia) to take root
      • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 49:
        Ysz gdyby kthore sczepi wsczepyone a yvsze przyąthe vykopany (si... plantationes... radicatae... ex, stirpentur, Dział 41: aczby... sczepye byloby yvsz wsczepyone y wsadzone)
        [Iż gdyby ktore szczepy wszczepione a juże przyjęte wykopany (si... plantationes... radicatae... ex, stirpentur, Dział 41: aczby... szczepie byłoby już wszczepione i wsadzone)]

    Derived terms

    adjectives
    nouns
    verbs
    • duch przyjąć pf
    • na opiekę przyjąć pf
    • przyjaźń przyjąć pf
    • przyjąć ciało pf
    • przyjąć krest pf
    • przyjąć na miłość pf
    • przyjąć pomstę pf
    • przyjąć w jednanie pf
    • płód przyjąć pf
    • znajomość przyjąć pf
    adverbs
    nouns
    verbs

    Descendants

    • Polish: przyjąć
    • Silesian: przijōńć

    References

    • Boryś, Wiesław (2005), “jąć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
    • Mańczak, Witold (2017), “przyjąć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
    • Bańkowski, Andrzej (2000), “przyjąć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “przyjąć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish przyjąć. By surface analysis, przy- +‎ jąć. Compare Czech přijmout, Kashubian przëjic, and Russian при(н)я́ть (pri(n)játʹ).

      Pronunciation

      • IPA(key): /ˈpʂɘ.jɔɲt͡ɕ/
      • Audio 1; przyjąć:(file)
      • Audio 2; przyjąć:(file)
      • Audio 3; przyjąć się:(file)
      • Rhymes: -ɘjɔɲt͡ɕ
      • Syllabification: przy‧jąć

      Verb

      przyjąć pf (imperfective przyjmować)

      1. (transitive) to receive, to accept (to take that what someone gives) [with od (+ genitive) ‘from whom’]
      2. (transitive) to admit; to receive, to accept (to agree to; to consider or deem good)
      3. (transitive) to admit; to receive, to accept (to be the recipient of some words and react to them positively) [with od (+ genitive) ‘from whom’]
      4. (transitive) to receive, to take (to be the object or participant of someone else's actions, i.e. a hit)
      5. (transitive, sports, colloquial) to receive (to react to passing the ball or puck in a manner appropriate to the rules and purpose of a given game)
      6. (transitive) to take on (to agree to allow someone to work somewhere)
      7. (transitive) to admit; to receive, to take in (to accept as a guest) [with instrumental ‘with what’]
      8. (transitive) to admit; to receive, to take (i.e. of a doctor etc., to agree to see and converse with)
      9. (transitive) to admit; to receive, to take in (i.e. of a hospital, to agree to give services to)
      10. (transitive) to admit; to receive, to take in (to allow temporary or permanent stay to i.e. refugees)
      11. (transitive) to absorb, to take in, to soak up
        Synonym: wchłonąć
      12. (transitive, medicine) to take in (to give one's body some medicinal agent)
      13. (transitive) to take (to react to something in a particular way)
      14. (transitive) to receive, to accept (to accept something by voting or in another formally established way)
      15. (transitive) to take; to accept (to accept a particular view as true (even though it is not confirmed) and proceed as if it were true)
      16. (transitive) to take (to consider; to ascribe certain characteristics, to regard) [with za (+ accusative) or jako (+ accusative) ‘as what’]
      17. (transitive) to take on (to assume i.e. responsibility)
      18. (transitive, proscribed) to take on (to begin to have the certain qualities)
      19. (transitive, Middle Polish) mistranslation of Latin suscipient
        • 1561, J. Leopolita, Biblija[10], page Eccli 21/2:
          Iáko od wężá ták vćiekay od grzechu/ á ieſli/ przyſtąpiſz knim/ prziymą ćie [suscipient te].
          [Jako od węża tak uciekaj od grzechu/ a jeśli/ przystąpisz k nim/ przyjmą cię [suscipient te].]
      20. (Middle Polish) to admit; to allow; Further details are uncertain.
        • 1532, Bartłomiej z Bydgoszczy, Słownik łacińsko-polski[11], page 209b:
          Admittere, dopuscicz, przyyąncz
          [Admittere, dopuścić, przyjąć ]
      21. (reflexive with się) to catch on (to become popular, widely used, or widely recognized)
      22. (reflexive with się, of plants) to take root
        Synonym: zakorzenić się
      23. (reflexive with się, of organs) to be accepted (to become one with an organism after transplanting)
      24. (reflexive with się, of medicine) to be taken; to take, to take hold (to make someone's body resistant to something)
      25. (reflexive with się) to be hired, to be taken on [with do (+ genitive) ‘to what place’]
        Synonyms: zaangażować się, zatrudnić się
        Synonym: zwolnić się
      26. (reflexive with się) to catch on, to be received (to be accepted in a new environment)

      Conjugation

      Conjugation of przyjąć pf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive przyjąć
      future tense 1st przyjmę przyjmiemy
      2nd przyjmiesz przyjmiecie
      3rd przyjmie przyjmą
      impersonal przyjmie się
      past tense 1st przyjąłem,
      -(e)m przyjął
      przyjęłam,
      -(e)m przyjęła
      przyjęłom,
      -(e)m przyjęło
      przyjęliśmy,
      -(e)śmy przyjęli
      przyjęłyśmy,
      -(e)śmy przyjęły
      2nd przyjąłeś,
      -(e)ś przyjął
      przyjęłaś,
      -(e)ś przyjęła
      przyjęłoś,
      -(e)ś przyjęło
      przyjęliście,
      -(e)ście przyjęli
      przyjęłyście,
      -(e)ście przyjęły
      3rd przyjął przyjęła przyjęło przyjęli przyjęły
      impersonal przyjęto
      conditional 1st przyjąłbym,
      bym przyjął
      przyjęłabym,
      bym przyjęła
      przyjęłobym,
      bym przyjęło
      przyjęlibyśmy,
      byśmy przyjęli
      przyjęłybyśmy,
      byśmy przyjęły
      2nd przyjąłbyś,
      byś przyjął
      przyjęłabyś,
      byś przyjęła
      przyjęłobyś,
      byś przyjęło
      przyjęlibyście,
      byście przyjęli
      przyjęłybyście,
      byście przyjęły
      3rd przyjąłby,
      by przyjął
      przyjęłaby,
      by przyjęła
      przyjęłoby,
      by przyjęło
      przyjęliby,
      by przyjęli
      przyjęłyby,
      by przyjęły
      impersonal przyjęto by
      imperative 1st niech przyjmę przyjmijmy
      2nd przyjmij przyjmijcie
      3rd niech przyjmie niech przyjmą
      passive adjectival participle przyjęty przyjęta przyjęte przyjęci przyjęte
      anterior adverbial participle przyjąwszy
      verbal noun przyjęcie

      Derived terms

      adjectives
      verbs

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), przyjąć is one of the most used words in Polish, appearing 20 times in scientific texts, 35 times in news, 29 times in essays, 11 times in fiction, and 16 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 111 times, making it the 555th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “przyjąć”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 467

      Further reading