pchła

Inherited from Proto-Slavic *blъxà. First attested in c. 1455.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /pxɫa/
• IPA^(key): (15^th CE) /pxɫa/

pchła f

1. human flea (Pulex irritans)
   • 1930 [c. 1455], “I Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 26, 20:

     A to iusz nye bødz przelyana krew ma na zemyø przed panem mim bo wiszedl krol israhelsky abi szukal pchli sziwey iako szukaiø kuropatwi na gorach

     [A *to już nie bądź przelana krew ma na ziemię przed Panem mym, bo wyszedł krol israhelski, aby szukał pchły *żywej, jako szukają kuropatwy na gorach”.]

   • 1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎^[1], number 1457:

     Pulex pchla

     [Pulex pchła]

• Polish: pchła, pcha (Podhale, Zakopane), błycha (Western Kraków)
• Silesian: błecha, blecha

• Boryś, Wiesław (2005), “pchła”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “pchła”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “pchła”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Brückner, Aleksander (1927), “pchła”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• S. Urbańczyk, editor (1970), “pchła”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 6, Wrocław, Warsaw, Kraków: Polish Academy of Sciences, page 61
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “pchła”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “pchła”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

• pcha (Podhale, Zakopane)
• błycha (Western Kraków)

Inherited from Old Polish pchła.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -a
• Syllabification: pchła

pchła f (diminutive pchełka, related adjective pchli)

1. flea (a small, wingless, parasitic insect of the order Siphonaptera, renowned for its bloodsucking habits and jumping abilities)
   1. (Middle Polish, figuratively) flea (miserable, insignificant person)

Middle Polish:

• In the Central Greater Poland dialect (Kalisz), the genitive plural may be formed as pkieł.
• In the Babia Góra dialect (Skawica), the genitive plural may be formed as pchów.
• In the Western Kraków dialect (Zebrzydowice), the genitive plural may be formed as płów or płech.
• In the Podhale dialect (Zakopane) and Northern Borderlands dialect (Lithuania), the genitive plural may be formed as płech.

• pchła in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• pchła in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “pchła”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “PCHŁA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 05.03.2015
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “pchła”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “pchła”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “pchła”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 100
• Jan Karłowicz (1906), “pchła”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 4: P, Kraków: Akademia Umiejętności, page 66