nobilis

Latin

Alternative forms

Etymology

From nōscō (know, recognize) +‎ -bilis.

Cognate with Russian зна́тный (znátnyj) (< знать (znatʹ)).

Pronunciation

Adjective

nōbilis (neuter nōbile, comparative nōbilior, superlative nōbilissimus); third-declension two-termination adjective

  1. noble, high-born
  2. distinct, able to be known, famous, celebrated
    Synonyms: conspicuus, distinctus, eximius, ēgregius, fāmōsus, sēcrētus, excellēns, praecipuus, insignis
  3. (Old Latin) known, famous; acquainted, familiar
    Synonym: notus
    • c. 211 BCE, Plautus, Rudens 3.2.4–5:
      Vindicate, ne impiorum potior sit pollentia
      quam innocentum, qui se scelere fieri nolunt nobiles.
      (please add an English translation of this quotation)
    • c. 191 BCE, Plautus, Pseudolus 4.7.9–10:
      Cum his mihi nec locus
      nec sermo convenit neque is umquam nobilis fui
      (please add an English translation of this quotation)

Declension

Third-declension two-termination adjective.

singular plural
masc./fem. neuter masc./fem. neuter
nominative nōbilis nōbile nōbilēs nōbilia
genitive nōbilis nōbilium
dative nōbilī nōbilibus
accusative nōbilem nōbile nōbilīs
nōbilēs
nōbilia
ablative nōbilī nōbilibus
vocative nōbilis nōbile nōbilēs nōbilia

Derived terms

Descendants

All borrowed
  • Catalan: noble
  • English: noble
  • French: noble
  • German: nobel
  • Italian: nobile
  • Portuguese: nobre
  • Romanian: nobil
  • Spanish: noble
  • Swedish: nobel
  • Dutch: nobel

References

  • nobilis”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
  • nobilis”, in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
  • "nobilis", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
  • nobilis”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
  • Carl Meißner; Henry William Auden (1894), Latin Phrase-Book[1], London: Macmillan and Co.
    • of illustrious family: nobili, honesto, illustri loco or genere natus
    • the aristocracy (as a social class): nobiles; nobilitas; qui nobilitate generis excellunt
  • nobilis in Ramminger, Johann (16 July 2016 (last accessed)), Neulateinische Wortliste: Ein Wörterbuch des Lateinischen von Petrarca bis 1700[2], pre-publication website, 2005-2016
  • Charlton Thomas Lewis, Hugh Macmaster Kingery. An Elementary Latin Dictionary. American Book Company, 1918, p. 538[3]