nagusi

Basque

Alternative forms

Etymology

Unknown, if the adjective senses are the original, then it probably contains the suffix *-i.[1]

Pronunciation

  • IPA(key): /naɡus̺i/ [na.ɣ̞u.s̺i]
  • Audio:(file)
  • Rhymes: -us̺i, -i
  • Hyphenation: na‧gu‧si

Adjective

nagusi (comparative nagusiago, superlative nagusien, excessive nagusiegi)

  1. main, principal
  2. older, elder
  3. adult

Declension

Declension of nagusi (adjective V-stem)
indefinite singular plural proximal plural
absolutive nagusi nagusia nagusiak nagusiok
ergative nagusik nagusiak nagusiek nagusiok
dative nagusiri nagusiari nagusiei nagusioi
genitive nagusiren nagusiaren nagusien nagusion
comitative nagusirekin nagusiarekin nagusiekin nagusiokin
causative nagusirengatik nagusiarengatik nagusiengatik nagusiongatik
benefactive nagusirentzat nagusiarentzat nagusientzat nagusiontzat
instrumental nagusiz nagusiaz nagusiez nagusiotaz
innesive anim. nagusirengan nagusiarengan nagusiengan nagusiongan
inan. nagusitan nagusian nagusietan nagusiotan
locative anim. — — — —
inan. nagusitako nagusiko nagusietako nagusiotako
allative anim. nagusirengana nagusiarengana nagusiengana nagusiongana
inan. nagusitara nagusira nagusietara nagusiotara
terminative anim. nagusirenganaino nagusiarenganaino nagusienganaino nagusionganaino
inan. nagusitaraino nagusiraino nagusietaraino nagusiotaraino
directive anim. nagusirenganantz nagusiarenganantz nagusienganantz nagusionganantz
inan. nagusitarantz nagusirantz nagusietarantz nagusiotarantz
destinative anim. nagusirenganako nagusiarenganako nagusienganako nagusionganako
inan. nagusitarako nagusirako nagusietarako nagusiotarako
ablative anim. nagusirengandik nagusiarengandik nagusiengandik nagusiongandik
inan. nagusitatik nagusitik nagusietatik nagusiotatik
partitive nagusirik — — —
prolative nagusitzat — — —

Derived terms

  • nagusi atera (“to win”)
  • nagusi egon (“to predominate”)
  • nagusi gelditu (“to win”)
  • nagusi geratu (“to predominate”)
  • nagusi gertatu (“to win”)
  • nagusi irten (“to win”)
  • nagusiarazi (“to make dominant”)
  • nagusigo (“superiority”)
  • nagusikeria (“authoritarianism”)
  • nagusiki (“mainly”)
  • nagusitan (“while being an adult”)
  • nagusitasun (“superiority”)
  • nagusitu (“to dominate”)
  • nagusitza (“superiority”)

Noun

nagusi anim

  1. (as a title) boss, chief, specially of a house

Declension

Declension of nagusi (anim V-stem)
indefinite singular plural proximal plural
absolutive nagusi nagusia nagusiak nagusiok
ergative nagusik nagusiak nagusiek nagusiok
dative nagusiri nagusiari nagusiei nagusioi
genitive nagusiren nagusiaren nagusien nagusion
comitative nagusirekin nagusiarekin nagusiekin nagusiokin
causative nagusirengatik nagusiarengatik nagusiengatik nagusiongatik
benefactive nagusirentzat nagusiarentzat nagusientzat nagusiontzat
instrumental nagusiz nagusiaz nagusiez nagusiotaz
innesive nagusirengan nagusiarengan nagusiengan nagusiongan
locative — — — —
allative nagusirengana nagusiarengana nagusiengana nagusiongana
terminative nagusirenganaino nagusiarenganaino nagusienganaino nagusionganaino
directive nagusirenganantz nagusiarenganantz nagusienganantz nagusionganantz
destinative nagusirenganako nagusiarenganako nagusienganako nagusionganako
ablative nagusirengandik nagusiarengandik nagusiengandik nagusiongandik
partitive nagusirik — — —
prolative nagusitzat — — —

Derived terms

  • nagusikiro (“majestically”)
  • nagusiorde (“deputy chief”)

References

  1. ^ R. L. Trask (2008), “nagusi”, in Max W. Wheeler, editor, Etymological Dictionary of Basque, University of Sussex, page 295

Further reading

  • “nagusi”, in Euskaltzaindiaren Hiztegia [Dictionary of the Basque Academy] (in Basque), Euskaltzaindia [Royal Academy of the Basque Language]
  • “nagusi”, in Orotariko Euskal Hiztegia [General Basque Dictionary], Euskaltzaindia, 1987–2005
This article is issued from Wiktionary. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.