małdr

Old Polish

Etymology

    Borrowed from Middle Low German malder. First attested in 1402.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /maːɫdr/
    • IPA(key): (15th CE) /mɒɫdr/

    Noun

    małdr m inan

    1. (attested in Greater Poland, Masovia) unit of volume equivalent to three korce
      • 1967 [1402], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 193, Kościan:
        Iacom ne obeszal Adamowy v mnychow wymocz role, gszeby trzi maldri szita poszal na swacczu
        [Jakom nie obesiał Adamowi i mnichow wymoc role, iżeby trzy małdry żyta posiał na śwaćcu]
      • 1967 [1416], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 581, Kościan:
        Iakom ne ostawila proszne role, czszoby maldrem mogl ossacz na wolwarcze
        [Jakom nie ostawiła prozne role, csoby małdrem mogł osiać na wolwarce]
      • 1967 [1428], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 1354, Kościan:
        Jaco my pan Jan Drzich prawego zasluzonego mytha winowat pyanthnascze grossy y dwe grziwne, [y] y maldr rszy
        [Jako my pan Jan Drzych prawego zasłużonego myta winowat piętnaście groszy i dwie grzywne, i małdr rży]
      • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[1], [2], [3], volume XXIV, Zakroczym, page 375:
        Centum choros sto lastow, spvdow albo maldrow
        [Centum choros, sto łasztow, spądow albo małdrow]
      • 1930 [c. 1455], “II Esdr”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 8, 21-22:
        Aia zayste krol artaxerses przikazalem stroszommich skarbow wSyry aw fenyci abi oczemkoly bødze pysacz Ezdras kaplan a vczicyel zakona bozego spylnoscyø abi gemv bilo dano azdosta lybr srzebra atakez zlota a zbosza sto maldrow a wyna dzbanow sto Agyne wszitki potrzebi przes lyczbi
        [A ja zaiste krol Artakserses przykazałem strożom mych skarbow w Syryi a w Fenicyi, aby o czemkoli będzie pisać Ezdrasz, kapłan a uczyciel zakona bożego, z pilnością aby jemu było dano aż do sta libr śrzebra a takież złota, a zboża sto małdrow, a wina dzbanow sto, a jine wszytki potrzeby przes liczby.]
      • 1868 [1474], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego[4], volume XVIII (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 89:
        Racione non solucionis pecuniarum [] pro septem modiis avene al. maldrow
        [Racione non solucionis pecuniarum [] pro septem modiis avene al. małdrow]
    2. (attested in Lesser Poland, in the plural, hapax legomenon) grain tithe expressed in a certain number of this unit of volume
      • 1864 [15th century], Jan Długosz, edited by Aleksander Przezdziecki, Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis nunc primum e codice autographo[5], volume III, Krakow, page 189:
        Cmethones solvunt maldry pro monasterio, de qualibet virga chorum triplicis grani, tritici, siliginis et avenae
        [Cmethones solvunt małdry pro monasterio, de qualibet virga chorum triplicis grani, tritici, siliginis et avenae]

    Declension

    Derived terms

    nouns
    • małdrat

    Descendants

    References

    • Bańkowski, Andrzej (2000), “małdr”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    • S. Urbańczyk, editor (1963), “małdr”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 4, Wrocław, Warsaw, Kraków: Polish Academy of Sciences, page 148
    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “małdr”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
    • Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “małdr”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

    Polish

    Alternative forms

    Etymology

      Inherited from Old Polish małdr. Compare German Malter.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈmawdr/
      • Rhymes: -awdr
      • Syllabification: małdr

      Noun

      małdr m inan

      1. (historical) measure of grain in historic Poland
      2. (obsolete) synonym of małdrat
        Hypernym: dziesięcina
      3. (Middle Polish) punishment of flogging of a specified number of thrashings

      Declension

      Middle Polish:

      Further reading