małdr
Old Polish
Etymology
Etymology tree
Old Polish małdr
Borrowed from Middle Low German malder. First attested in 1402.
Pronunciation
Noun
małdr m inan
- (attested in Greater Poland, Masovia) unit of volume equivalent to three korce
- 1967 [1402], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 193, Kościan:
- Iacom ne obeszal Adamowy v mnychow wymocz role, gszeby trzi maldri szita poszal na swacczu
- [Jakom nie obesiał Adamowi i mnichow wymoc role, iżeby trzy małdry żyta posiał na śwaćcu]
- 1967 [1416], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 581, Kościan:
- Iakom ne ostawila proszne role, czszoby maldrem mogl ossacz na wolwarcze
- [Jakom nie ostawiła prozne role, csoby małdrem mogł osiać na wolwarce]
- 1967 [1428], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 1354, Kościan:
- Jaco my pan Jan Drzich prawego zasluzonego mytha winowat pyanthnascze grossy y dwe grziwne, [y] y maldr rszy
- [Jako my pan Jan Drzych prawego zasłużonego myta winowat piętnaście groszy i dwie grzywne, i małdr rży]
- 1930 [c. 1455], “II Esdr”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 8, 21-22:
- Aia zayste krol artaxerses przikazalem stroszommich skarbow wSyry aw fenyci abi oczemkoly bødze pysacz Ezdras kaplan a vczicyel zakona bozego spylnoscyø abi gemv bilo dano azdosta lybr srzebra atakez zlota a zbosza sto maldrow a wyna dzbanow sto Agyne wszitki potrzebi przes lyczbi
- [A ja zaiste krol Artakserses przykazałem strożom mych skarbow w Syryi a w Fenicyi, aby o czemkoli będzie pisać Ezdrasz, kapłan a uczyciel zakona bożego, z pilnością aby jemu było dano aż do sta libr śrzebra a takież złota, a zboża sto małdrow, a wina dzbanow sto, a jine wszytki potrzeby przes liczby.]
- 1868 [1474], Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej : z archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie w skutek fundacyi śp. Alexandra hr. Stadnickiego[4], volume XVIII (quotation in Old Polish; overall work in Polish, Latin, and Old Polish), page 89:
- Racione non solucionis pecuniarum […] pro septem modiis avene al. maldrow
- [Racione non solucionis pecuniarum […] pro septem modiis avene al. małdrow]
- (attested in Lesser Poland, in the plural, hapax legomenon) grain tithe expressed in a certain number of this unit of volume
- 1864 [15th century], Jan Długosz, edited by Aleksander Przezdziecki, Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis nunc primum e codice autographo[5], volume III, Krakow, page 189:
- Cmethones solvunt maldry pro monasterio, de qualibet virga chorum triplicis grani, tritici, siliginis et avenae
- [Cmethones solvunt małdry pro monasterio, de qualibet virga chorum triplicis grani, tritici, siliginis et avenae]
Declension
Declension of małdr
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | małdr | — | — |
| genitive | — | — | małdrow |
| dative | — | — | — |
| accusative | — | — | maldry |
| instrumental | małdrem | — | — |
| locative | — | — | — |
| vocative | — | — | — |
Derived terms
nouns
Related terms
nouns
- małdrat
Descendants
- Polish: małdr, małder (Middle Polish, Krajna, Wyrzysk County, Western Greater Poland, Przemęt), małdra (Krajna, Wyrzysk County), mołder (Western Greater Poland, Przemęt)
References
- Bańkowski, Andrzej (2000), “małdr”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- S. Urbańczyk, editor (1963), “małdr”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 4, Wrocław, Warsaw, Kraków: Polish Academy of Sciences, page 148
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “małdr”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “małdr”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
Alternative forms
- małder (Middle Polish, Krajna, Wyrzysk County, Western Greater Poland, Przemęt)
- małdra (Krajna, Wyrzysk County)
- mołder (Western Greater Poland, Przemęt)
Etymology
Inherited from Old Polish małdr. Compare German Malter.
Pronunciation
- Rhymes: -awdr
- Syllabification: małdr
Noun
małdr m inan
- (historical) measure of grain in historic Poland
- (obsolete) synonym of małdrat
- Hypernym: dziesięcina
- (Middle Polish) punishment of flogging of a specified number of thrashings
Declension
Declension of małdr
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | małdr | małdry |
| genitive | małdru | małdrów |
| dative | małdrowi | małdrom |
| accusative | małdr | małdry |
| instrumental | małdrem | małdrami |
| locative | małdrze | małdrach |
| vocative | małdrze | małdry |
Middle Polish:
Attested forms of máłdr
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | máłdr | — |
| genitive | máłdra | máłdrów |
| dative | — | — |
| accusative | máłdr | — |
| instrumental | máłdrem | — |
| locative | — | — |
| vocative | — | — |
Further reading
- Modern Standard Polish:
- Middle Polish:
- Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “małdr”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Ewa Rodek (25.04.2019), “MAŁDR”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
- Historic dictionaries:
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “małdr”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861), “małdr”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “małdr”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 862
- Dialectal dictionaries:
- Jan Karłowicz (1903), “małder”, in Hieronim Łopaciński, Wacław Taczanowski, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 3: L do O, Kraków: Akademia Umiejętności, page 105