lámhaigh

Irish

Etymology 1

From Middle Irish lámaigid.[1] By surface analysis, lámh +‎ -igh.

Alternative forms

  • lámh, láimhsigh
  • lámhuigh (obsolete)[2]

Pronunciation

  • (Munster) IPA(key): (before a subject pronoun) /ˈl̪ˠɑːvˠə/, (elsewhere) /ˈl̪ˠɑːvˠɪɟ/
  • (Galway) IPA(key): /ˈl̪ˠɑːwə/
  • (Mayo) IPA(key): (before a subject pronoun) /ˈl̪ˠɑːwə/, (elsewhere) /ˈl̪ˠɑːwiː/
  • (Ulster) IPA(key): (before a subject pronoun) /ˈl̪ˠãːwə/, (elsewhere) /ˈl̪ˠãːwiː/[3]

Verb

lámhaigh (present analytic lámhaíonn, future analytic lámhóidh, verbal noun lámhú, past participle lámhaithe)

  1. to handle (feel or hold with the hand), touch
  2. to manipulate (influence or manage; handle and move a body part), treat
  3. (medicine) to palpate
  4. to assault, seize, manhandle
Conjugation
Conjugation of lámhaigh (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present lámhaím lámhaíonn tú;
lámhaír† 		lámhaíonn sé, sí lámhaímid;
lámhaíonn muid 		lámhaíonn sibh lámhaíonn siad;
lámhaíd† 		a lámhaíonn; a lámhaíos lámhaítear
past lámhaigh mé; lámhaíos lámhaigh tú; lámhaís lámhaigh sé, sí lámhaíomar; lámhaigh muid lámhaigh sibh; lámhaíobhair lámhaigh siad; lámhaíodar a lámhaigh lámhaíodh
past habitual lámhaínn lámhaíteá lámhaíodh sé, sí lámhaímis; lámhaíodh muid lámhaíodh sibh lámhaídís; lámhaíodh a lámhaíodh lámhaítí
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future lámhóidh mé;
lámhód;
lámhóchaidh mé† 		lámhóidh tú;
lámhóir†;
lámhóchaidh tú† 		lámhóidh sé, sí;
lámhóchaidh sé, sí† 		lámhóimid;
lámhóidh muid;
lámhóchaimid†;
lámhóchaidh muid† 		lámhóidh sibh;
lámhóchaidh sibh† 		lámhóidh siad;
lámhóid†;
lámhóchaidh siad† 		a lámhóidh; a lámhós; a lámhóchaidh†; a lámhóchas† lámhófar; lámhóchar†
conditional lámhóinn; lámhóchainn† lámhófá; lámhóchthᆠlámhódh sé, sí; lámhóchadh sé, sí† lámhóimis; lámhódh muid; lámhóchaimis†; lámhóchadh muid† lámhódh sibh; lámhóchadh sibh† lámhóidís; lámhódh siad; lámhóchaidís†; lámhóchadh siad† a lámhódh; a lámhóchadh† lámhófaí; lámhóchthaí†
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go lámhaí mé;
go lámhaíod† 		go lámhaí tú;
go lámhaír† 		go lámhaí sé, sí go lámhaímid;
go lámhaí muid 		go lámhaí sibh go lámhaí siad;
go lámhaíd† 		— go lámhaítear
past dá lámhaínn dá lámhaíteá dá lámhaíodh sé, sí dá lámhaímis;
dá lámhaíodh muid 		dá lámhaíodh sibh dá lámhaídís;
dá lámhaíodh siad 		— dá lámhaítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— lámhaím lámhaigh lámhaíodh sé, sí lámhaímis lámhaígí;
lámhaídh† 		lámhaídís — lámhaítear
past participle lámhaithe
verbal noun lámhú

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Further reading

Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

Pronunciation

  • (Munster) IPA(key): /ˈl̪ˠɑːvˠɪɟ/
  • (Galway) IPA(key): /ˈl̪ˠɑːwə/
  • (Mayo) IPA(key): /ˈl̪ˠɑːwiː/
  • (Ulster) IPA(key): /ˈl̪ˠãːwiː/

Noun

lámhaigh

  1. vocative/genitive singular of lámhach

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “lámaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  2. ^ “lámhaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
  3. ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 130, page 50
This article is issued from Wiktionary. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.