kadź

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -at͡ɕ
• Syllabification: kadź

Inherited from Old Polish kadź, ultimately from Proto-Slavic *kȃdь, from Ancient Greek κάδιον (kádion), diminutive of κάδος (kádos).

The Ancient Greek word has been borrowed into South Slavic, which Boryś states that it might have been borrowed into Old Polish from East Slavic.^[1] However, Bańkowski questions this and points to a relation to Lithuanian [Term?] or a possibility of the word being from Sanskrit कन्दु (kandu).^[2]

kadź f

2. vat (a large tub, such as is used for making wine or for tanning)

   Synonyms: fasa, stągiew

   Hypernym: naczynie

   • 1614, Bieniasz Budny, Krotkich a wezłowatych powieści, ktore po gr[a]ecku zową Apophtegmata księgi IIII przez Bieniasza Budnego [...] z rozmaitych [...] authorow zebrane, a teraz z nowu z przyczynieniem inszych powieści [...] czwarty raz wydane‎^[1], page 28:

     Alexánder wielki chcąc go [Diogenesa] widzieć iáchał do niego/ ktorego zástał siedzącego w kádzi.

     The great Alexander wanting to see him [Diogenes] he went to him, whom he found sitting in a vat.

   • a. 2021, Birofilia.org, “Co to są otwarte kadzie? [What are open vats?]”, in Birofilia‎^[2] (blog), archived from the original on 1 November 2020:

     Otwarte kadzie fermentacyjne niegdyś znajdowały się w każdym browarze, a dziś stanowią rzadkość, zastąpione masowo przez tanki ze stali nierdzewnej.

     Open fermentation vats were formerly in every brewery, and today they are a rarity, replaced en masse by tanks made of stainless steel.

   Ile kamiennych kadzi znajdowało się na dziedzińcu świątynnym? ― How many stone vats was located in the temple courtyard?

See the etymology of the corresponding lemma form.

kadź

1. second-person singular imperative of kadzić

• kadź in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• kadź in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “kadź”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Dorota Adamiec (30 May 2019), “KADŹ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1808), “kadź”, in Słownik języka polskiego, volume 1b, pages 932–933
• Aleksander Zdanowicz (1861), “kadź”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861, volume I, page 456
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “kadź”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 200
• “kadź”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish], 2022