haize

Basque

Etymology

From Proto-Basque *(h)aize.[1]

Pronunciation

  • IPA(key): (Navarro-Lapurdian) /hai̯s̻e/ [hai̯.s̻e]
 
  • IPA(key): (Gipuzkoan, Navarrese) /ai̯s̻e/ [ai̯.s̻e]
  • IPA(key): (Biscayan) /ai̯s̺e/ [ai̯.s̺e]

  • Audio:(file)
 
  • Rhymes: -ai̯s̻e, -e
  • Rhymes: -ai̯s̺e, -e

  • Hyphenation: hai‧ze

Noun

haize inan

  1. wind

Declension

Declension of haize (inan V-stem)
indefinite singular plural proximal plural
absolutive haize haizea haizeak haizeok
ergative haizek haizeak haizeek haizeok
dative haizeri haizeari haizeei haizeoi
genitive haizeren haizearen haizeen haizeon
comitative haizerekin haizearekin haizeekin haizeokin
causative haizerengatik haizearengatik haizeengatik haizeongatik
benefactive haizerentzat haizearentzat haizeentzat haizeontzat
instrumental haizez haizeaz haizeez haizeotaz
innesive haizetan haizean haizeetan haizeotan
locative haizetako haizeko haizeetako haizeotako
allative haizetara haizera haizeetara haizeotara
terminative haizetaraino haizeraino haizeetaraino haizeotaraino
directive haizetarantz haizerantz haizeetarantz haizeotarantz
destinative haizetarako haizerako haizeetarako haizeotarako
ablative haizetatik haizetik haizeetatik haizeotatik
partitive haizerik
prolative haizetzat

Derived terms

  • gaztela-haize (southern wind)
  • haize albo (with wind coming from a side)
  • haize alde (with tailwind)
  • haize beltz (north wind)
  • haize egin (to blow, to fan)
  • haize emate (insufflation)
  • haize emendik (go out!)
  • haize gorri (strong north wind)
  • haize hego (south wind)
  • haize hotzaren berokia eman (to give nothing)
  • haize kirri (breeze)
  • haize kontra (with headwind)
  • haize-arka (bellows)
  • haize-arrosa (compass rose)
  • haize-babesean (protected from the wind)
  • haize-bolada (wind gust)
  • haize-bunbada (wind gust)
  • haize-burrunba (wind gust)
  • haize-erauntsi (wind gust)
  • haize-errota (windmill)
  • haize-instrumentu (wind instrument)
  • haize-laster (airstream)
  • haize-mahuka (whirlwind)
  • haize-makina (winnower)
  • haize-min (flatulence)
  • haize-oihal (sails)
  • haize-orratz (weather vane)
  • haize-parke (wind farm)
  • haize-portu (airstream)
  • haize-sorgailu (wind turbine)
  • haize-tunel (wind tunnel)
  • haize-zirimola (whirlwind)
  • haize-zulo (blowhole, an unintended cavity filled with air)
  • haize-zurrunbilo (whirlwind)
  • haizea eman (to blow, to fan)
  • haizea nora, zapiak hara (jump on the bandwagon, to ride the coattails)
  • haizea poparean (with tailwind)
  • haizealde (windward side)
  • haizealdi (wind gust)
  • haizebabes (lee)
  • haizebe (leeward side)
  • haizeberritu (to air out)
  • haizebide (nozzle)
  • haizegile (fan)
  • haizegune (place exposed to the wind)
  • haizekada (wind gust)
  • haizemaile (fan)
  • haizeola (wind-powered ironworks)
  • haizeontzi (sailboat)
  • haizeputz (smug, full of oneself)
  • haizeratu (to winnow)
  • haizetako (windshield)
  • haizetako-garbigailu (windshield wiper)
  • haizete (strong wind)
  • haizeti (farty)
  • haizetorki (climate)
  • haizetsu (windy)
  • haizeztatu (to air out)
  • lau haizeetara (from the rooftops)
  • lehor-haize (land breeze)

Interjection

haize

  1. go away

References

  1. ^ R. L. Trask (2008), “haize”, in Max W. Wheeler, editor, Etymological Dictionary of Basque, University of Sussex, page 83

Further reading

  • haize”, in Euskaltzaindiaren Hiztegia [Dictionary of the Basque Academy] (in Basque), Euskaltzaindia [Royal Academy of the Basque Language]
  • haize”, in Orotariko Euskal Hiztegia [General Basque Dictionary], Euskaltzaindia, 1987–2005