gotować

See also: gòtowac

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *gotovati, from *gotòvъ + *-ovati.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /ɡɔtɔvat͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /ɡɔtɔvat͡ɕʲ/

    Verb

    gotować impf

    1. (attested in Lesser Poland) to prepare, to cook
      • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎scan transliteration, transcription, numbers 28, 8, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:
        Glos boszi gotuiøczi ielene (vox domini praeparantis cervos, Puł: gotuyączego gyelyenia)
        [Głos boży gotujący jelenie (vox domini praeparantis cervos, Puł: gotującego jelenia)]
    2. (reflexive with się, figurative) to seethe, to fume (to be in an agitated or angry mental state)
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[1], page 640:
        Pyotr davno slyschal, yze Zydovye myely yącz mylego Iesusza, y gotoval szye davno, y spravyl sobye myecz
        [Piotr dawno słyszał, iże Żydowie mieli jąć miłego Jesusa, i gotował sie dawno, i sprawił sobie miecz]
    3. (reflexive with się) to prepare for a journey
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[2], page 117:
        Anyol bozy... rzekl yemv, aby szye vroczyl do zydovskye zyemya (pro zyemye)... Iozepf... nathychmyast byl posluschen y począl szye gotovacz (se properans)
        [Anjoł boży... rzekł jemu, aby sie wrocił do żydowskie ziemie... Jozef... natychmiast był posłuszen i począł sie gotować (se properans)]

    Descendants

    • Polish: gotować

    References

    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “gotować”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish gotować. By surface analysis, gotowy +‎ -ać

      Pronunciation

      • IPA(key): /ɡɔˈtɔ.vat͡ɕ/
      • Audio 1; gotować:(file)
      • Audio 2; gotować się:(file)
      • Rhymes: -ɔvat͡ɕ
      • Syllabification: go‧to‧wać

      Verb

      gotować impf (perfective ugotować)

      1. (transitive) to cook (to prepare food for eating)
      2. (transitive) to boil (to heat to boiling temperature)
      3. (reflexive with się) to boil, to seethe (to be at boiling temperature)
      4. (reflexive with się, figurative) to seethe, to fume (to be in an agitated or angry mental state)

      Conjugation

      Conjugation of gotować impf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive gotować
      present tense 1st gotuję gotujemy
      2nd gotujesz gotujecie
      3rd gotuje gotują
      impersonal gotuje się
      past tense 1st gotowałem,
      -(e)m gotował
      gotowałam,
      -(e)m gotowała
      gotowałom,
      -(e)m gotowało
      gotowaliśmy,
      -(e)śmy gotowali
      gotowałyśmy,
      -(e)śmy gotowały
      2nd gotowałeś,
      -(e)ś gotował
      gotowałaś,
      -(e)ś gotowała
      gotowałoś,
      -(e)ś gotowało
      gotowaliście,
      -(e)ście gotowali
      gotowałyście,
      -(e)ście gotowały
      3rd gotował gotowała gotowało gotowali gotowały
      impersonal gotowano
      future tense 1st będę gotował,
      będę gotować
      będę gotowała,
      będę gotować
      będę gotowało,
      będę gotować
      będziemy gotowali,
      będziemy gotować
      będziemy gotowały,
      będziemy gotować
      2nd będziesz gotował,
      będziesz gotować
      będziesz gotowała,
      będziesz gotować
      będziesz gotowało,
      będziesz gotować
      będziecie gotowali,
      będziecie gotować
      będziecie gotowały,
      będziecie gotować
      3rd będzie gotował,
      będzie gotować
      będzie gotowała,
      będzie gotować
      będzie gotowało,
      będzie gotować
      będą gotowali,
      będą gotować
      będą gotowały,
      będą gotować
      impersonal będzie gotować się
      conditional 1st gotowałbym,
      bym gotował
      gotowałabym,
      bym gotowała
      gotowałobym,
      bym gotowało
      gotowalibyśmy,
      byśmy gotowali
      gotowałybyśmy,
      byśmy gotowały
      2nd gotowałbyś,
      byś gotował
      gotowałabyś,
      byś gotowała
      gotowałobyś,
      byś gotowało
      gotowalibyście,
      byście gotowali
      gotowałybyście,
      byście gotowały
      3rd gotowałby,
      by gotował
      gotowałaby,
      by gotowała
      gotowałoby,
      by gotowało
      gotowaliby,
      by gotowali
      gotowałyby,
      by gotowały
      impersonal gotowano by
      imperative 1st niech gotuję gotujmy
      2nd gotuj gotujcie
      3rd niech gotuje niech gotują
      active adjectival participle gotujący gotująca gotujące gotujący gotujące
      passive adjectival participle gotowany gotowana gotowane gotowani gotowane
      contemporary adverbial participle gotując
      verbal noun gotowanie

      Verb

      gotować impf (perfective zgotować)

      1. (transitive, literary) to bring (to make someone experience something)
        Synonym: przynosić

      Conjugation

      Conjugation of gotować impf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive gotować
      present tense 1st gotuję gotujemy
      2nd gotujesz gotujecie
      3rd gotuje gotują
      impersonal gotuje się
      past tense 1st gotowałem,
      -(e)m gotował
      gotowałam,
      -(e)m gotowała
      gotowałom,
      -(e)m gotowało
      gotowaliśmy,
      -(e)śmy gotowali
      gotowałyśmy,
      -(e)śmy gotowały
      2nd gotowałeś,
      -(e)ś gotował
      gotowałaś,
      -(e)ś gotowała
      gotowałoś,
      -(e)ś gotowało
      gotowaliście,
      -(e)ście gotowali
      gotowałyście,
      -(e)ście gotowały
      3rd gotował gotowała gotowało gotowali gotowały
      impersonal gotowano
      future tense 1st będę gotował,
      będę gotować
      będę gotowała,
      będę gotować
      będę gotowało,
      będę gotować
      będziemy gotowali,
      będziemy gotować
      będziemy gotowały,
      będziemy gotować
      2nd będziesz gotował,
      będziesz gotować
      będziesz gotowała,
      będziesz gotować
      będziesz gotowało,
      będziesz gotować
      będziecie gotowali,
      będziecie gotować
      będziecie gotowały,
      będziecie gotować
      3rd będzie gotował,
      będzie gotować
      będzie gotowała,
      będzie gotować
      będzie gotowało,
      będzie gotować
      będą gotowali,
      będą gotować
      będą gotowały,
      będą gotować
      impersonal będzie gotować się
      conditional 1st gotowałbym,
      bym gotował
      gotowałabym,
      bym gotowała
      gotowałobym,
      bym gotowało
      gotowalibyśmy,
      byśmy gotowali
      gotowałybyśmy,
      byśmy gotowały
      2nd gotowałbyś,
      byś gotował
      gotowałabyś,
      byś gotowała
      gotowałobyś,
      byś gotowało
      gotowalibyście,
      byście gotowali
      gotowałybyście,
      byście gotowały
      3rd gotowałby,
      by gotował
      gotowałaby,
      by gotowała
      gotowałoby,
      by gotowało
      gotowaliby,
      by gotowali
      gotowałyby,
      by gotowały
      impersonal gotowano by
      imperative 1st niech gotuję gotujmy
      2nd gotuj gotujcie
      3rd niech gotuje niech gotują
      active adjectival participle gotujący gotująca gotujące gotujący gotujące
      passive adjectival participle gotowany gotowana gotowane gotowani gotowane
      contemporary adverbial participle gotując
      verbal noun gotowanie

      Derived terms

      verbs

      Further reading

      • gotować in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
      • gotować in Polish dictionaries at PWN