géaraigh

Irish

Alternative forms

  • géaruigh, geuraigh, geuruigh (obsolete)[1]

Etymology

From Middle Irish géraigid.[2] By surface analysis, géar +‎ -igh.

Pronunciation

  • (Munster) IPA(key): /ˈɟiːa̯ɾˠɪɟ/
  • (Galway) IPA(key): /ˈɟeːɾˠə/
  • (Mayo) IPA(key): /ˈɟeːɾˠiː/
  • (Ulster) IPA(key): /ˈɟeːɾˠi/, [ˈɟɛə̯ɾˠi][3]

Verb

géaraigh (present analytic géaraíonn, future analytic géaróidh, verbal noun géarú, past participle géaraithe)

  1. (ambitransitive) to sharpen
    Synonym: faobhraigh
  2. (transitive) to whet (one or rub on with some substance for the purpose of sharpening; stimulate or make more keen)
  3. (ambitransitive) to intensify
  4. (ambitransitive) to sour (to make/become sour)
  5. (intransitive) to quicken (become quicker)
  6. (transitive) to steepen (make steeper)
  7. to bring out (elicit, evoke, or emphasize a particular quality)
  8. to exacerbate (make worse)

Conjugation

Conjugation of géaraigh (second conjugation)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present géaraím géaraíonn tú;
géaraír
géaraíonn sé, sí géaraímid;
géaraíonn muid
géaraíonn sibh géaraíonn siad;
géaraíd
a ghéaraíonn; a ghéaraíos géaraítear
past ghéaraigh mé; ghéaraíos ghéaraigh tú; ghéaraís ghéaraigh sé, sí ghéaraíomar; ghéaraigh muid ghéaraigh sibh; ghéaraíobhair ghéaraigh siad; ghéaraíodar a ghéaraigh géaraíodh
past habitual ghéaraínn /
géaraínn
ghéaraíteá /
géaraíteá
ghéaraíodh sé, sí /
géaraíodh sé, sí
ghéaraímis; ghéaraíodh muid /
géaraímis; géaraíodh muid
ghéaraíodh sibh /
géaraíodh sibh
ghéaraídís; ghéaraíodh /
géaraídís; géaraíodh siad
a ghéaraíodh ghéaraítí /
géaraítí
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future géaróidh mé;
géaród;
géaróchaidh
géaróidh tú;
géaróir;
géaróchaidh
géaróidh sé, sí;
géaróchaidh sé, sí
géaróimid;
géaróidh muid;
géaróchaimid;
géaróchaidh muid
géaróidh sibh;
géaróchaidh sibh
géaróidh siad;
géaróid;
géaróchaidh siad
a ghéaróidh; a ghéarós; a ghéaróchaidh; a ghéaróchas géarófar; géaróchar
conditional ghéaróinn; ghéaróchainn /
géaróinn; géaróchainn
ghéarófá; ghéaróchthá /
géarófá; géaróchthá
ghéaródh sé, sí; ghéaróchadh sé, sí /
géaródh sé, sí; géaróchadh sé, sí
ghéaróimis; ghéaródh muid; ghéaróchaimis; ghéaróchadh muid /
géaróimis; géaródh muid; géaróchaimis; géaróchadh muid
ghéaródh sibh; ghéaróchadh sibh /
géaródh sibh; géaróchadh sibh
ghéaróidís; ghéaródh siad; ghéaróchaidís; ghéaróchadh siad /
géaróidís; géaródh siad; géaróchaidís; géaróchadh siad
a ghéaródh; a ghéaróchadh ghéarófaí; ghéaróchthaí /
géarófaí; géaróchthaí
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go ngéaraí mé;
go ngéaraíod
go ngéaraí tú;
go ngéaraír
go ngéaraí sé, sí go ngéaraímid;
go ngéaraí muid
go ngéaraí sibh go ngéaraí siad;
go ngéaraíd
go ngéaraítear
past ngéaraínn ngéaraíteá ngéaraíodh sé, sí ngéaraímis;
ngéaraíodh muid
ngéaraíodh sibh ngéaraídís;
ngéaraíodh siad
ngéaraítí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
géaraím géaraigh géaraíodh sé, sí géaraímis géaraígí;
géaraídh
géaraídís géaraítear
past participle géaraithe
verbal noun géarú

archaic or dialect form
dependent form

Mutation

Mutated forms of géaraigh
radical lenition eclipsis
géaraigh ghéaraigh ngéaraigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ géaraigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
  2. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “géraigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  3. ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 130, page 50

Further reading