faisnéis
Irish
Alternative forms
- fáirnis
- fáirnéis
Etymology
From Middle Irish aisnéis, from Old Irish aisndís, verbal noun of as·indet (“declares, tells, relates”).[1]
Pronunciation
Noun
faisnéis f (genitive singular faisnéise, nominative plural faisnéisí)
- verbal noun of faisnéis
- information; intelligence, report
- Synonym: eolas
- (grammar) predicate
Declension
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Alternative forms
Derived terms
- beathaisnéis
- bileog faisnéise
- bréagaisnéis
- cáinaisnéis
- comhaisnéis
- faisnéiseach
- faisnéiseoir (“informant”)
- idiraisnéis
- maolaisnéis
- mífhaisnéis
- nóta faisnéise (“advice note”)
- réamhaisnéis
- teoiric fhaisnéise
Verb
faisnéis (present analytic faisnéiseann, future analytic faisnéisfidh, verbal noun faisnéis, past participle faisnéiste) (ambitransitive)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | faisnéisim | faisnéiseann tú; faisnéisir† |
faisnéiseann sé, sí | faisnéisimid; faisnéiseann muid | faisnéiseann sibh | faisnéiseann siad; faisnéisid† |
a fhaisnéiseann; a fhaisnéiseas | faisnéistear |
| past | d'fhaisnéis mé; d'fhaisnéiseas / fhaisnéis mé‡; fhaisnéiseas‡ |
d'fhaisnéis tú; d'fhaisnéisis / fhaisnéis tú‡; fhaisnéisis‡ |
d'fhaisnéis sé, sí / fhaisnéis sé, sí‡ |
d'fhaisnéiseamar; d'fhaisnéis muid / fhaisnéiseamar‡; fhaisnéis muid‡ |
d'fhaisnéis sibh; d'fhaisnéiseabhair / fhaisnéis sibh‡; fhaisnéiseabhair‡ |
d'fhaisnéis siad; d'fhaisnéiseadar / fhaisnéis siad; fhaisnéiseadar‡ |
a d'fhaisnéis | faisnéiseadh |
| past habitual | d'fhaisnéisinn / faisnéisinn‡ |
d'fhaisnéisteá / faisnéisteᇠ|
d'fhaisnéiseadh sé, sí / faisnéiseadh sé, sí‡ |
d'fhaisnéisimis; d'fhaisnéiseadh muid / faisnéiseadh muid‡ |
d'fhaisnéiseadh sibh / faisnéiseadh sibh‡ |
d'fhaisnéisidís; d'fhaisnéiseadh siad / faisnéisidís‡; faisnéiseadh siad‡ |
a d'fhaisnéiseadh | d'fhaisnéistí / faisnéistí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | faisnéisfidh mé; faisnéisfead |
faisnéisfidh tú; faisnéisfir† |
faisnéisfidh sé, sí | faisnéisfimid; faisnéisfidh muid |
faisnéisfidh sibh | faisnéisfidh siad; faisnéisfid† |
a fhaisnéisfidh; a fhaisnéisfeas | faisnéisfear |
| conditional | d'fhaisnéisfinn / faisnéisfinn‡ |
d'fhaisnéisfeá / faisnéisfeᇠ|
d'fhaisnéisfeadh sé, sí / faisnéisfeadh sé, sí‡ |
d'fhaisnéisfimis; d'fhaisnéisfeadh muid / faisnéisfimis‡; faisnéisfeadh muid‡ |
d'fhaisnéisfeadh sibh / faisnéisfeadh sibh‡ |
d'fhaisnéisfidís; d'fhaisnéisfeadh siad / faisnéisfidís‡; faisnéisfeadh siad‡ |
a d'fhaisnéisfeadh | d'fhaisnéisfí / faisnéisfí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go bhfaisnéise mé; go bhfaisnéisead† |
go bhfaisnéise tú; go bhfaisnéisir† |
go bhfaisnéise sé, sí | go bhfaisnéisimid; go bhfaisnéise muid |
go bhfaisnéise sibh | go bhfaisnéise siad; go bhfaisnéisid† |
— | go bhfaisnéistear |
| past | dá bhfaisnéisinn | dá bhfaisnéisteá | dá bhfaisnéiseadh sé, sí | dá bhfaisnéisimis; dá bhfaisnéiseadh muid |
dá bhfaisnéiseadh sibh | dá bhfaisnéisidís; dá bhfaisnéiseadh siad |
— | dá bhfaisnéistí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | faisnéisim | faisnéis | faisnéiseadh sé, sí | faisnéisimis | faisnéisigí; faisnéisidh† |
faisnéisidís | — | faisnéistear |
| past participle | faisnéiste | |||||||
| verbal noun | faisnéis | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Alternative forms
- faisnéidh, faisnigh
Derived terms
- réamhaisnéis (“forecast”, verb)
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| faisnéis | fhaisnéis | bhfaisnéis |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “aisnéis”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
- ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 106
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “faisnéis”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- de Bhaldraithe, Tomás (1959), “faisnéis”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
- “faisnéis”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026