diúraic
Irish
Alternative forms
- díobhraic, diubhraic
Etymology
From Old Irish díbirciud m (“act of casting”),[1] verbal noun of do·bidci (“to cast”).[2]
Pronunciation
- IPA(key): /ˈdʲuːɾˠɪc/
Verb
diúraic (present analytic diúracann, future analytic diúracfaidh, verbal noun diúracadh, past participle diúractha)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | diúracaim | diúracann tú; diúracair† |
diúracann sé, sí | diúracaimid; diúracann muid | diúracann sibh | diúracann siad; diúracaid† |
a dhiúracann; a dhiúracas | diúractar |
| past | dhiúraic mé; dhiúracas | dhiúraic tú; dhiúracais | dhiúraic sé, sí | dhiúracamar; dhiúraic muid | dhiúraic sibh; dhiúracabhair | dhiúraic siad; dhiúracadar | a dhiúraic | diúracadh |
| past habitual | dhiúracainn / diúracainn‡ |
dhiúractá / diúractᇠ|
dhiúracadh sé, sí / diúracadh sé, sí‡ |
dhiúracaimis; dhiúracadh muid / diúracaimis‡; diúracadh muid‡ |
dhiúracadh sibh / diúracadh sibh‡ |
dhiúracaidís; dhiúracadh siad / diúracaidís‡; diúracadh siad‡ |
a dhiúracadh | dhiúractaí / diúractaí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | diúracfaidh mé; diúracfad |
diúracfaidh tú; diúracfair† |
diúracfaidh sé, sí | diúracfaimid; diúracfaidh muid |
diúracfaidh sibh | diúracfaidh siad; diúracfaid† |
a dhiúracfaidh; a dhiúracfas | diúracfar |
| conditional | dhiúracfainn / diúracfainn‡ |
dhiúracfá / diúracfᇠ|
dhiúracfadh sé, sí / diúracfadh sé, sí‡ |
dhiúracfaimis; dhiúracfadh muid / diúracfaimis‡; diúracfadh muid‡ |
dhiúracfadh sibh / diúracfadh sibh‡ |
dhiúracfaidís; dhiúracfadh siad / diúracfaidís‡; diúracfadh siad‡ |
a dhiúracfadh | dhiúracfaí / diúracfaí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go ndiúraca mé; go ndiúracad† |
go ndiúraca tú; go ndiúracair† |
go ndiúraca sé, sí | go ndiúracaimid; go ndiúraca muid |
go ndiúraca sibh | go ndiúraca siad; go ndiúracaid† |
— | go ndiúractar |
| past | dá ndiúracainn | dá ndiúractá | dá ndiúracadh sé, sí | dá ndiúracaimis; dá ndiúracadh muid |
dá ndiúracadh sibh | dá ndiúracaidís; dá ndiúracadh siad |
— | dá ndiúractaí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | diúracaim | diúraic | diúracadh sé, sí | diúracaimis | diúracaigí; diúracaidh† |
diúracaidís | — | diúractar |
| past participle | diúractha | |||||||
| verbal noun | diúracadh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Derived terms
- diúracán m (“projectile, missile”)
- diúracas m (“pins and needles”)
- diúracóir m (“director”) (artillery)
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| diúraic | dhiúraic | ndiúraic |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “díbirciud”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “do·bidci”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “diúraic”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Dinneen, Patrick S. (1904), “diuḃraicim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 246