dúisigh

Irish

Alternative forms

dúis, dúisc

Etymology

From Middle Irish dúisigid (“awakes”),^[1] from Old Irish do·fíuschi^[2] (compare Scottish Gaelic dùisg).

Pronunciation

(Munster) IPA^(key): /ˈd̪ˠuːʃɪɟ/
(Connacht) IPA^(key): /ˈd̪ˠuːʃə/^[3], /ˈd̪ˠuːʃiː/
(Ulster) IPA^(key): /ˈd̪ˠuːʃi(ː)/

Verb

dúisigh (present analytic dúisíonn, future analytic dúiseoidh, verbal noun dúiseacht, past participle dúisithe)

(ambitransitive) wake up

Conjugation

Conjugation of *dúisigh* (second conjugation)
indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
indicative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	dúisím	dúisíonn tú; dúisír^†	dúisíonn sé, sí	dúisímid; dúisíonn muid	dúisíonn sibh	dúisíonn siad; dúisíd^†	a dhúisíonn; a dhúisíos	dúisítear
past	dhúisigh mé; dhúisíos	dhúisigh tú; dhúisís	dhúisigh sé, sí	dhúisíomar; dhúisigh muid	dhúisigh sibh; dhúisíobhair	dhúisigh siad; dhúisíodar	a dhúisigh	dúisíodh
past habitual	dhúisínn / dúisínn^‡	dhúisíteá / dúisíteá^‡	dhúisíodh sé, sí / dúisíodh sé, sí^‡	dhúisímis; dhúisíodh muid / dúisímis^‡; dúisíodh muid^‡	dhúisíodh sibh / dúisíodh sibh^‡	dhúisídís; dhúisíodh / dúisídís^‡; dúisíodh siad^‡	a dhúisíodh	dhúisítí / dúisítí^‡

	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
future	dúiseoidh mé; dúiseod; dúiseochaidh mé^†	dúiseoidh tú; dúiseoir^†; dúiseochaidh tú^†	dúiseoidh sé, sí; dúiseochaidh sé, sí^†	dúiseoimid; dúiseoidh muid; dúiseochaimid^†; dúiseochaidh muid^†	dúiseoidh sibh; dúiseochaidh sibh^†	dúiseoidh siad; dúiseoid^†; dúiseochaidh siad^†	a dhúiseoidh; a dhúiseos; a dhúiseochaidh^†; a dhúiseochas^†	dúiseofar; dúiseochar^†
conditional	dhúiseoinn; dhúiseochainn^† / dúiseoinn^‡; dúiseochainn^†^‡	dhúiseofá; dhúiseochthá^† / dúiseofá^‡; dúiseochthá^†^‡	dhúiseodh sé, sí; dhúiseochadh sé, sí^† / dúiseodh sé, sí^‡; dúiseochadh sé, sí^†^‡	dhúiseoimis; dhúiseodh muid; dhúiseochaimis^†; dhúiseochadh muid^† / dúiseoimis^‡; dúiseodh muid^‡; dúiseochaimis^†^‡; dúiseochadh muid^†^‡	dhúiseodh sibh; dhúiseochadh sibh^† / dúiseodh sibh^‡; dúiseochadh sibh^†^‡	dhúiseoidís; dhúiseodh siad; dhúiseochaidís^†; dhúiseochadh siad^† / dúiseoidís^‡; dúiseodh siad^‡; dúiseochaidís^†^‡; dúiseochadh siad^†^‡	a dhúiseodh; a dhúiseochadh^†	dhúiseofaí; dhúiseochthaí^† / dúiseofaí^‡; dúiseochthaí^†^‡

subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
subjunctive	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	go ndúisí mé; go ndúisíod^†	go ndúisí tú; go ndúisír^†	go ndúisí sé, sí	go ndúisímid; go ndúisí muid	go ndúisí sibh	go ndúisí siad; go ndúisíd^†	—	go ndúisítear
past	dá ndúisínn	dá ndúisíteá	dá ndúisíodh sé, sí	dá ndúisímis; dá ndúisíodh muid	dá ndúisíodh sibh	dá ndúisídís; dá ndúisíodh siad	—	dá ndúisítí

imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
imperative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
—	dúisím	dúisigh	dúisíodh sé, sí	dúisímis	dúisígí; dúisídh^†	dúisídís	—	dúisítear

past participle	dúisithe

verbal noun	dúiseacht

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Related terms

clog dúisithe m (“alarm-clock”)
cnaipe dúisithe m (“starter-button”)
dúisire m (“starter”)
dúisitheach (“evocative”, adjective)
dúisteoir m (“self-starter”)
inneall dúisithe m (“starting-engine”)
lámh dhúisithe f (“starting-handle”)
steall dhúisithe f (“cold pig”)

Mutation

Mutated forms of *dúisigh*
radical	lenition	eclipsis
dúisigh	dhúisigh	ndúisigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “dúisigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “do·fíuschi”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 74