díobháil
See also: dìobhail
Irish
Alternative forms
- díoghbháil (obsolete)
Etymology
From Old Irish dígbáil (“lessening, diminishing, loss, want”), verbal noun of do·gaib (“lessens, diminishes, takes away, removes”).
Pronunciation
- (Munster) IPA(key): /dʲiːˈvˠɑːlʲ/
- (Aran) IPA(key): /ˈdʲiːvˠɑːl/
- (Cois Fharraige, Mayo) IPA(key): /ˈdʲiːwɑːlʲ/
- (Ulster) IPA(key): /ˈdʲɨ̞wælʲ/
Noun
díobháil f (genitive singular díobhála, nominative plural díobhálacha)
Declension
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Synonyms
Derived terms
Verb
díobháil (present analytic díobhálann, future analytic díobhálfaidh, verbal noun díobháil, past participle díobháilte)
- to injure
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | díobhálaim | díobhálann tú; díobhálair† |
díobhálann sé, sí | díobhálaimid; díobhálann muid | díobhálann sibh | díobhálann siad; díobhálaid† |
a dhíobhálann; a dhíobhálas | díobháiltear |
| past | dhíobháil mé; dhíobhálas | dhíobháil tú; dhíobhálais | dhíobháil sé, sí | dhíobhálamar; dhíobháil muid | dhíobháil sibh; dhíobhálabhair | dhíobháil siad; dhíobháladar | a dhíobháil | díobháladh |
| past habitual | dhíobhálainn / díobhálainn‡ |
dhíobháilteá / díobháilteᇠ|
dhíobháladh sé, sí / díobháladh sé, sí‡ |
dhíobhálaimis; dhíobháladh muid / díobháladh muid‡ |
dhíobháladh sibh / díobháladh sibh‡ |
dhíobhálaidís; dhíobháladh siad / díobhálaidís‡; díobháladh siad‡ |
a dhíobháladh | dhíobháiltí / díobháiltí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | díobhálfaidh mé; díobhálfad |
díobhálfaidh tú; díobhálfair† |
díobhálfaidh sé, sí | díobhálfaimid; díobhálfaidh muid |
díobhálfaidh sibh | díobhálfaidh siad; díobhálfaid† |
a dhíobhálfaidh; a dhíobhálfas | díobhálfar |
| conditional | dhíobhálfainn / díobhálfainn‡ |
dhíobhálfá / díobhálfᇠ|
dhíobhálfadh sé, sí / díobhálfadh sé, sí‡ |
dhíobhálfaimis; dhíobhálfadh muid / díobhálfaimis‡; díobhálfadh muid‡ |
dhíobhálfadh sibh / díobhálfadh sibh‡ |
dhíobhálfaidís; dhíobhálfadh siad / díobhálfaidís‡; díobhálfadh siad‡ |
a dhíobhálfadh | dhíobhálfaí / díobhálfaí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go ndíobhála mé; go ndíobhálad† |
go ndíobhála tú; go ndíobhálair† |
go ndíobhála sé, sí | go ndíobhálaimid; go ndíobhála muid |
go ndíobhála sibh | go ndíobhála siad; go ndíobhálaid† |
— | go ndíobháiltear |
| past | dá ndíobhálainn | dá ndíobháilteá | dá ndíobháladh sé, sí | dá ndíobhálaimis; dá ndíobháladh muid |
dá ndíobháladh sibh | dá ndíobhálaidís; dá ndíobháladh siad |
— | dá ndíobháiltí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | díobhálaim | díobháil | díobháladh sé, sí | díobhálaimis | díobhálaigí; díobhálaidh† |
díobhálaidís | — | díobháiltear |
| past participle | díobháilte | |||||||
| verbal noun | díobháil | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Synonyms
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| díobháil | dhíobháil | ndíobháil |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
Further reading
- Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “dígbál”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
- Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 86
- Ó Dónaill, Niall (1977), “díobháil”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, page 41