cruan
Irish
Etymology
From Old Irish crúan (“red enamel”).
Pronunciation
- IPA(key): /ˈkɾˠuənˠ/
Noun
cruan m (genitive singular cruain)
Declension
| ||||||||||||||||||||||||
Derived terms
- cruanadóireacht f (“enamel-work”)
- cruanearra m (“(article of) enamelware”)
Verb
cruan (present analytic cruanann, future analytic cruanfaidh, verbal noun cruanadh, past participle cruanta)
- (transitive) enamel
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | cruanaim | cruanann tú; cruanair† |
cruanann sé, sí | cruanaimid; cruanann muid | cruanann sibh | cruanann siad; cruanaid† |
a chruanann; a chruanas | cruantar |
| past | chruan mé; chruanas | chruan tú; chruanais | chruan sé, sí | chruanamar; chruan muid | chruan sibh; chruanabhair | chruan siad; chruanadar | a chruan | cruanadh |
| past habitual | chruanainn / cruanainn‡ |
chruantá / cruantᇠ|
chruanadh sé, sí / cruanadh sé, sí‡ |
chruanaimis; chruanadh muid / cruanaimis‡; cruanadh muid‡ |
chruanadh sibh / cruanadh sibh‡ |
chruanaidís; chruanadh siad / cruanaidís‡; cruanadh siad‡ |
a chruanadh | chruantaí / cruantaí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | cruanfaidh mé; cruanfad |
cruanfaidh tú; cruanfair† |
cruanfaidh sé, sí | cruanfaimid; cruanfaidh muid |
cruanfaidh sibh | cruanfaidh siad; cruanfaid† |
a chruanfaidh; a chruanfas | cruanfar |
| conditional | chruanfainn / cruanfainn‡ |
chruanfá / cruanfᇠ|
chruanfadh sé, sí / cruanfadh sé, sí‡ |
chruanfaimis; chruanfadh muid / cruanfaimis‡; cruanfadh muid‡ |
chruanfadh sibh / cruanfadh sibh‡ |
chruanfaidís; chruanfadh siad / cruanfaidís‡; cruanfadh siad‡ |
a chruanfadh | chruanfaí / cruanfaí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go gcruana mé; go gcruanad† |
go gcruana tú; go gcruanair† |
go gcruana sé, sí | go gcruanaimid; go gcruana muid |
go gcruana sibh | go gcruana siad; go gcruanaid† |
— | go gcruantar |
| past | dá gcruanainn | dá gcruantá | dá gcruanadh sé, sí | dá gcruanaimis; dá gcruanadh muid |
dá gcruanadh sibh | dá gcruanaidís; dá gcruanadh siad |
— | dá gcruantaí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | cruanaim | cruan | cruanadh sé, sí | cruanaimis | cruanaigí; cruanaidh† |
cruanaidís | — | cruantar |
| past participle | cruanta | |||||||
| verbal noun | cruanadh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Derived terms
- cruanaí m (“enameller”)
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| cruan | chruan | gcruan |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “cruan”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “crúan”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Scottish Gaelic
Etymology
From Old Irish crúan (“red enamel”).
Adjective
cruan
Noun
cruan m
Synonyms
- geiltrigeadh
Further reading
- Edward Dwelly (1911), “cruan”, in Faclair Gàidhlig gu Beurla le Dealbhan [The Illustrated Gaelic–English Dictionary], 10th edition, Edinburgh: Birlinn Limited, →ISBN
- Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “crúan”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language