cronaigh

Irish

Alternative forms

crothnaigh (“miss”)
cronuigh, crothnuigh (obsolete)

Etymology

From Middle Irish cronaigid (“complain (of), rebuke”). By surface analysis, cron (“fault, defect”) +‎ -igh.

Dinneen’s dictionary distinguishes between crothnaigh (“to miss, notice (the absence of)”) and cronaigh (“blame, find fault”), so it is possible that the two senses have separate etymologies. However, it is unclear what the etymology of crothnaigh might be, as that verb is not present in the Dictionary of the Irish Language.

Pronunciation

(Ulster) IPA^(key): /ˈkɾˠɞhnˠi/, /ˈkɾˠɞhn̪ˠi/ “miss”^[1]

Verb

cronaigh (present analytic cronaíonn, future analytic cronóidh, verbal noun cronú, past participle cronaithe)

to miss (notice the absence of)
(literary) to reprove, find fault
(literary) to bewitch

Conjugation

Conjugation of *cronaigh* (second conjugation)
indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
indicative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	cronaím	cronaíonn tú; cronaír^†	cronaíonn sé, sí	cronaímid; cronaíonn muid	cronaíonn sibh	cronaíonn siad; cronaíd^†	a chronaíonn; a chronaíos	cronaítear
past	chronaigh mé; chronaíos	chronaigh tú; chronaís	chronaigh sé, sí	chronaíomar; chronaigh muid	chronaigh sibh; chronaíobhair	chronaigh siad; chronaíodar	a chronaigh	cronaíodh
past habitual	chronaínn / cronaínn^‡	chronaíteá / cronaíteá^‡	chronaíodh sé, sí / cronaíodh sé, sí^‡	chronaímis; chronaíodh muid / cronaímis^‡; cronaíodh muid^‡	chronaíodh sibh / cronaíodh sibh^‡	chronaídís; chronaíodh / cronaídís^‡; cronaíodh siad^‡	a chronaíodh	chronaítí / cronaítí^‡

	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
future	cronóidh mé; cronód; cronóchaidh mé^†	cronóidh tú; cronóir^†; cronóchaidh tú^†	cronóidh sé, sí; cronóchaidh sé, sí^†	cronóimid; cronóidh muid; cronóchaimid^†; cronóchaidh muid^†	cronóidh sibh; cronóchaidh sibh^†	cronóidh siad; cronóid^†; cronóchaidh siad^†	a chronóidh; a chronós; a chronóchaidh^†; a chronóchas^†	cronófar; cronóchar^†
conditional	chronóinn; chronóchainn^† / cronóinn^‡; cronóchainn^†^‡	chronófá; chronóchthá^† / cronófá^‡; cronóchthá^†^‡	chronódh sé, sí; chronóchadh sé, sí^† / cronódh sé, sí^‡; cronóchadh sé, sí^†^‡	chronóimis; chronódh muid; chronóchaimis^†; chronóchadh muid^† / cronóimis^‡; cronódh muid^‡; cronóchaimis^†^‡; cronóchadh muid^†^‡	chronódh sibh; chronóchadh sibh^† / cronódh sibh^‡; cronóchadh sibh^†^‡	chronóidís; chronódh siad; chronóchaidís^†; chronóchadh siad^† / cronóidís^‡; cronódh siad^‡; cronóchaidís^†^‡; cronóchadh siad^†^‡	a chronódh; a chronóchadh^†	chronófaí; chronóchthaí^† / cronófaí^‡; cronóchthaí^†^‡

subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
subjunctive	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	go gcronaí mé; go gcronaíod^†	go gcronaí tú; go gcronaír^†	go gcronaí sé, sí	go gcronaímid; go gcronaí muid	go gcronaí sibh	go gcronaí siad; go gcronaíd^†	—	go gcronaítear
past	dá gcronaínn	dá gcronaíteá	dá gcronaíodh sé, sí	dá gcronaímis; dá gcronaíodh muid	dá gcronaíodh sibh	dá gcronaídís; dá gcronaíodh siad	—	dá gcronaítí

imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
imperative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
—	cronaím	cronaigh	cronaíodh sé, sí	cronaímis	cronaígí; cronaídh^†	cronaídís	—	cronaítear

past participle	cronaithe

verbal noun	cronú

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Mutation

Mutated forms of *cronaigh*
radical	lenition	eclipsis
cronaigh	chronaigh	gcronaigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, page 89