comhair
Irish
Alternative forms
- cómhair (superseded)
Pronunciation
Etymology 1
From Old Irish comair (“in front of”).[4]
Noun
comhair
- only used in faoi chomhair, i gcomhair, and os comhair
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “comhair”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Dinneen, Patrick S. (1904), “coṁair”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 171
Etymology 2
Possibly a back-formation from comhaireamh (“count; calculation, reckoning”), from comh- (“common, collective”) + áireamh (“count, counting, enumeration”).[5]
Verb
comhair (present analytic comhaireann, future analytic comhairfidh, verbal noun comhaireamh, past participle comhairthe)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | comhairim | comhaireann tú; comhairir† |
comhaireann sé, sí | comhairimid; comhaireann muid | comhaireann sibh | comhaireann siad; comhairid† |
a chomhaireann; a chomhaireas | comhairtear |
| past | chomhair mé; chomhaireas | chomhair tú; chomhairis | chomhair sé, sí | chomhaireamar; chomhair muid | chomhair sibh; chomhaireabhair | chomhair siad; chomhaireadar | a chomhair | comhaireadh |
| past habitual | chomhairinn / comhairinn‡ |
chomhairteá / comhairteᇠ|
chomhaireadh sé, sí / comhaireadh sé, sí‡ |
chomhairimis; chomhaireadh muid / comhairimis‡; comhaireadh muid‡ |
chomhaireadh sibh / comhaireadh sibh‡ |
chomhairidís; chomhaireadh siad / comhairidís‡; comhaireadh siad‡ |
a chomhaireadh | chomhairtí / comhairtí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | comhairfidh mé; comhairfead |
comhairfidh tú; comhairfir† |
comhairfidh sé, sí | comhairfimid; comhairfidh muid |
comhairfidh sibh | comhairfidh siad; comhairfid† |
a chomhairfidh; a chomhairfeas | comhairfear |
| conditional | chomhairfinn / comhairfinn‡ |
chomhairfeá / comhairfeᇠ|
chomhairfeadh sé, sí / comhairfeadh sé, sí‡ |
chomhairfimis; chomhairfeadh muid / comhairfimis‡; comhairfeadh muid‡ |
chomhairfeadh sibh / comhairfeadh sibh‡ |
chomhairfidís; chomhairfeadh siad / comhairfidís‡; comhairfeadh siad‡ |
a chomhairfeadh | chomhairfí / comhairfí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go gcomhaire mé; go gcomhairead† |
go gcomhaire tú; go gcomhairir† |
go gcomhaire sé, sí | go gcomhairimid; go gcomhaire muid |
go gcomhaire sibh | go gcomhaire siad; go gcomhairid† |
— | go gcomhairtear |
| past | dá gcomhairinn | dá gcomhairteá | dá gcomhaireadh sé, sí | dá gcomhairimis; dá gcomhaireadh muid |
dá gcomhaireadh sibh | dá gcomhairidís; dá gcomhaireadh siad |
— | dá gcomhairtí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | comhairim | comhair | comhaireadh sé, sí | comhairimis | comhairigí; comhairidh† |
comhairidís | — | comhairtear |
| past participle | comhairthe | |||||||
| verbal noun | comhaireamh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “comhair”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Dinneen, Patrick S. (1904), “coṁairṁim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 172
- de Bhaldraithe, Tomás (1959), “comhair”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
- “comhair”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026
Etymology 3
See the etymology of the corresponding lemma form.
Noun
comhair m pl
- inflection of comhar:
- vocative/genitive singular
- nominative/dative plural
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| comhair | chomhair | gcomhair |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Sjoestedt, M. L. (1938), Description d’un parler irlandais de Kerry [Description of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ancienne Honoré Champion, § 133, page 101
- ^ de Bhaldraithe, Tomás (1977), Gaeilge Chois Fhairrge: An Deilbhíocht [The Irish of Cois Fharraige: Accidence] (in Irish), 2nd edition, Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath [Dublin Institute for Advanced Studies], section 415, page 229
- ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 33, page 16
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “comair”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “comáirmid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language