ceannaigh
Irish
Pronunciation
Etymology 1
From Middle Irish cennaigid,[2] derived from Old Irish cennaige (“merchant”). Cognate with Scottish Gaelic ceannaich.
Alternative forms
- ceannuigh (superseded)
Verb
ceannaigh (present analytic ceannaíonn, future analytic ceannóidh, verbal noun ceannach(t), past participle ceannaithe)
- (ambitransitive) to buy
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | ceannaím | ceannaíonn tú; ceannaír† |
ceannaíonn sé, sí | ceannaímid; ceannaíonn muid |
ceannaíonn sibh | ceannaíonn siad; ceannaíd† |
a cheannaíonn; a cheannaíos | ceannaítear |
| past | cheannaigh mé; cheannaíos | cheannaigh tú; cheannaís | cheannaigh sé, sí | cheannaíomar; cheannaigh muid | cheannaigh sibh; cheannaíobhair | cheannaigh siad; cheannaíodar | a cheannaigh | ceannaíodh |
| past habitual | cheannaínn / ceannaínn‡ |
cheannaíteá / ceannaíteᇠ|
cheannaíodh sé, sí / ceannaíodh sé, sí‡ |
cheannaímis; cheannaíodh muid / ceannaímis‡; ceannaíodh muid‡ |
cheannaíodh sibh / ceannaíodh sibh‡ |
cheannaídís; cheannaíodh / ceannaídís‡; ceannaíodh siad‡ |
a cheannaíodh | cheannaítí / ceannaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | ceannóidh mé; ceannód; ceannóchaidh mé† |
ceannóidh tú; ceannóir†; ceannóchaidh tú† |
ceannóidh sé, sí; ceannóchaidh sé, sí† |
ceannóimid; ceannóidh muid; ceannóchaimid†; ceannóchaidh muid† |
ceannóidh sibh; ceannóchaidh sibh† |
ceannóidh siad; ceannóid†; ceannóchaidh siad† |
a cheannóidh; a cheannós; a cheannóchaidh†; a cheannóchas† | ceannófar; ceannóchar† |
| conditional | cheannóinn; cheannóchainn† / ceannóinn‡; ceannóchainn†‡ |
cheannófá; cheannóchthᆠ/ ceannófá‡; ceannóchthᆇ |
cheannódh sé, sí; cheannóchadh sé, sí† / ceannódh sé, sí‡; ceannóchadh sé, s톇 |
cheannóimis; cheannódh muid; cheannóchaimis†; cheannóchadh muid† / ceannóimis‡; ceannódh muid‡; ceannóchaimis†‡; ceannóchadh muid†‡ |
cheannódh sibh; cheannóchadh sibh† / ceannódh sibh‡; ceannóchadh sibh†‡ |
cheannóidís; cheannódh siad; cheannóchaidís†; cheannóchadh siad† / ceannóidís‡; ceannódh siad‡; ceannóchaidís†‡; ceannóchadh siad†‡ |
a cheannódh; a cheannóchadh† | cheannófaí; cheannóchthaí† / ceannófaí‡; ceannóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go gceannaí mé; go gceannaíod† |
go gceannaí tú; go gceannaír† |
go gceannaí sé, sí | go gceannaímid; go gceannaí muid |
go gceannaí sibh | go gceannaí siad; go gceannaíd† |
— | go gceannaítear |
| past | dá gceannaínn | dá gceannaíteá | dá gceannaíodh sé, sí | dá gceannaímis; dá gceannaíodh muid |
dá gceannaíodh sibh | dá gceannaídís; dá gceannaíodh siad |
— | dá gceannaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | ceannaím | ceannaigh | ceannaíodh sé, sí | ceannaímis | ceannaígí; ceannaídh† |
ceannaídís | — | ceannaítear |
| past participle | ceannaithe | |||||||
| verbal noun | ceannach(t) | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Derived terms
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1927), “ceannuiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 178; reprinted with additions 1996, →ISBN
- Ó Dónaill, Niall (1977), “ceannaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- de Bhaldraithe, Tomás (1959), “ceannaigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
- “ceannaigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026
Etymology 2
See the etymology of the corresponding lemma form.
Noun
ceannaigh
- vocative/genitive singular of ceannach
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| ceannaigh | cheannaigh | gceannaigh |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Sjoestedt, M. L. (1938), Description d’un parler irlandais de Kerry [Description of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ancienne Honoré Champion, § 6, page 7
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “cennaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language