céas

See also: ceas and Ceas

Irish

Etymology

From Old Irish césaid,^[1] from Proto-Celtic *kʷenssāti, from Proto-Indo-European *kʷendʰ- (“to suffer”).

Pronunciation

(Munster) IPA^(key): /cia̯sˠ/
(Connacht, Ulster) IPA^(key): /ceːsˠ/

Verb

céas (present analytic céasann, future analytic céasfaidh, verbal noun céasadh, past participle céasta)

(transitive) to crucify
(transitive) to torment (cause severe suffering)
(intransitive) to suffer agony

Conjugation

Conjugation of *céas* (first conjugation – A)
indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
indicative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	céasaim	céasann tú; céasair^†	céasann sé, sí	céasaimid; céasann muid	céasann sibh	céasann siad; céasaid^†	a chéasann; a chéasas	céastar
past	chéas mé; chéasas	chéas tú; chéasais	chéas sé, sí	chéasamar; chéas muid	chéas sibh; chéasabhair	chéas siad; chéasadar	a chéas	céasadh
past habitual	chéasainn / céasainn^‡	chéastá / céastá^‡	chéasadh sé, sí / céasadh sé, sí^‡	chéasaimis; chéasadh muid / céasaimis^‡; céasadh muid^‡	chéasadh sibh / céasadh sibh^‡	chéasaidís; chéasadh siad / céasaidís^‡; céasadh siad^‡	a chéasadh	chéastaí / céastaí^‡

	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
future	céasfaidh mé; céasfad	céasfaidh tú; céasfair^†	céasfaidh sé, sí	céasfaimid; céasfaidh muid	céasfaidh sibh	céasfaidh siad; céasfaid^†	a chéasfaidh; a chéasfas	céasfar
conditional	chéasfainn / céasfainn^‡	chéasfá / céasfá^‡	chéasfadh sé, sí / céasfadh sé, sí^‡	chéasfaimis; chéasfadh muid / céasfaimis^‡; céasfadh muid^‡	chéasfadh sibh / céasfadh sibh^‡	chéasfaidís; chéasfadh siad / céasfaidís^‡; céasfadh siad^‡	a chéasfadh	chéasfaí / céasfaí^‡

subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
subjunctive	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	go gcéasa mé; go gcéasad^†	go gcéasa tú; go gcéasair^†	go gcéasa sé, sí	go gcéasaimid; go gcéasa muid	go gcéasa sibh	go gcéasa siad; go gcéasaid^†	—	go gcéastar
past	dá gcéasainn	dá gcéastá	dá gcéasadh sé, sí	dá gcéasaimis; dá gcéasadh muid	dá gcéasadh sibh	dá gcéasaidís; dá gcéasadh siad	—	dá gcéastaí

imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
imperative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
—	céasaim	céas	céasadh sé, sí	céasaimis	céasaigí; céasaidh^†	céasaidís	—	céastar

past participle	céasta

verbal noun	céasadh

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Derived terms

céasadóir m (“tormentor”)

Mutation

Mutated forms of *céas*
radical	lenition	eclipsis
céas	chéas	gcéas

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “césaid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language