céadfaigh
Irish
Etymology 1
From céadfa (“sense”) + -igh.
Verb
céadfaigh (present analytic céadfaíonn, future analytic céadfóidh, verbal noun céadfú, past participle céadfaithe)
- (transitive, philosophy) to sense
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | céadfaím | céadfaíonn tú; céadfaír† |
céadfaíonn sé, sí | céadfaímid; céadfaíonn muid |
céadfaíonn sibh | céadfaíonn siad; céadfaíd† |
a chéadfaíonn; a chéadfaíos | céadfaítear |
| past | chéadfaigh mé; chéadfaíos | chéadfaigh tú; chéadfaís | chéadfaigh sé, sí | chéadfaíomar; chéadfaigh muid | chéadfaigh sibh; chéadfaíobhair | chéadfaigh siad; chéadfaíodar | a chéadfaigh | céadfaíodh |
| past habitual | chéadfaínn / céadfaínn‡ |
chéadfaíteá / céadfaíteᇠ|
chéadfaíodh sé, sí / céadfaíodh sé, sí‡ |
chéadfaímis; chéadfaíodh muid / céadfaímis‡; céadfaíodh muid‡ |
chéadfaíodh sibh / céadfaíodh sibh‡ |
chéadfaídís; chéadfaíodh / céadfaídís‡; céadfaíodh siad‡ |
a chéadfaíodh | chéadfaítí / céadfaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | céadfóidh mé; céadfód; céadfóchaidh mé† |
céadfóidh tú; céadfóir†; céadfóchaidh tú† |
céadfóidh sé, sí; céadfóchaidh sé, sí† |
céadfóimid; céadfóidh muid; céadfóchaimid†; céadfóchaidh muid† |
céadfóidh sibh; céadfóchaidh sibh† |
céadfóidh siad; céadfóid†; céadfóchaidh siad† |
a chéadfóidh; a chéadfós; a chéadfóchaidh†; a chéadfóchas† | céadfófar; céadfóchar† |
| conditional | chéadfóinn; chéadfóchainn† / céadfóinn‡; céadfóchainn†‡ |
chéadfófá; chéadfóchthᆠ/ céadfófá‡; céadfóchthᆇ |
chéadfódh sé, sí; chéadfóchadh sé, sí† / céadfódh sé, sí‡; céadfóchadh sé, s톇 |
chéadfóimis; chéadfódh muid; chéadfóchaimis†; chéadfóchadh muid† / céadfóimis‡; céadfódh muid‡; céadfóchaimis†‡; céadfóchadh muid†‡ |
chéadfódh sibh; chéadfóchadh sibh† / céadfódh sibh‡; céadfóchadh sibh†‡ |
chéadfóidís; chéadfódh siad; chéadfóchaidís†; chéadfóchadh siad† / céadfóidís‡; céadfódh siad‡; céadfóchaidís†‡; céadfóchadh siad†‡ |
a chéadfódh; a chéadfóchadh† | chéadfófaí; chéadfóchthaí† / céadfófaí‡; céadfóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go gcéadfaí mé; go gcéadfaíod† |
go gcéadfaí tú; go gcéadfaír† |
go gcéadfaí sé, sí | go gcéadfaímid; go gcéadfaí muid |
go gcéadfaí sibh | go gcéadfaí siad; go gcéadfaíd† |
— | go gcéadfaítear |
| past | dá gcéadfaínn | dá gcéadfaíteá | dá gcéadfaíodh sé, sí | dá gcéadfaímis; dá gcéadfaíodh muid |
dá gcéadfaíodh sibh | dá gcéadfaídís; dá gcéadfaíodh siad |
— | dá gcéadfaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | céadfaím | céadfaigh | céadfaíodh sé, sí | céadfaímis | céadfaígí; céadfaídh† |
céadfaídís | — | céadfaítear |
| past participle | céadfaithe | |||||||
| verbal noun | céadfú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Etymology 2
See the etymology of the corresponding lemma form.
Adjective
céadfaigh
- inflection of céadfach:
- vocative/genitive singular masculine
- (archaic) dative singular feminine
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| céadfaigh | chéadfaigh | gcéadfaigh |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “céadfaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- de Bhaldraithe, Tomás (1959), “céadfaigh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm