brúigh

Irish

Etymology

From Old Irish bruïd (“to break in pieces”).^[1] Cognate with Welsh briwo, brifo (“to injure”).^[2]

Pronunciation

(Munster) IPA^(key): /bˠɾˠuːɟ/
(Galway) IPA^(key): /bˠɾˠuː/
(Mayo, Ulster) IPA^(key): /bˠɾˠuːj/

Verb

brúigh (present analytic brúnn, future analytic brúfaidh, verbal noun brú, past participle brúite) (ambitransitive)

to press
to push, shove
to crush

Conjugation

Conjugation of *brúigh* (first conjugation – C)
indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
indicative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	brúim	brúnn tú; brúir^†	brúnn sé, sí	brúimid; brúnn muid	brúnn sibh	brúnn siad; brúid^†	a bhrúnn; a bhrús	brúitear
past	bhrúigh mé; bhrús	bhrúigh tú; bhrúis	bhrúigh sé, sí	bhrúmar; bhrúigh muid	bhrúigh sibh; bhrúbhair	bhrúigh siad; bhrúdar	a bhrúigh	brúdh
past habitual	bhrúinn / brúinn^‡	bhrúiteá / brúiteá^‡	bhrúdh sé, sí / brúdh sé, sí^‡	bhrúimis; bhrúdh muid / brúimis^‡; brúdh muid^‡	bhrúdh sibh / brúdh sibh^‡	bhrúidís; bhrúdh siad / brúidís^‡; brúdh siad^‡	a bhrúdh	bhrúití / brúití^‡

	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
future	brúfaidh mé; brúfad	brúfaidh tú; brúfair^†	brúfaidh sé, sí	brúfaimid; brúfaidh muid	brúfaidh sibh	brúfaidh siad; brúfaid^†	a bhrúfaidh; a bhrúfas	brúfar
conditional	bhrúfainn / brúfainn^‡	bhrúfá / brúfá^‡	bhrúfadh sé, sí / brúfadh sé, sí^‡	bhrúfaimis; bhrúfadh muid / brúfaimis^‡; brúfadh muid^‡	bhrúfadh sibh / brúfadh sibh^‡	bhrúfaidís; bhrúfadh siad / brúfaidís^‡; brúfadh siad^‡	a bhrúfadh	bhrúfaí / brúfaí^‡

subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
subjunctive	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	go mbrú mé; go mbrúd^†	go mbrú tú; go mbrúir^†	go mbrú sé, sí	go mbrúimid; go mbrú muid	go mbrú sibh	go mbrú siad; go mbrúid^†	—	go mbrúitear
past	dá mbrúinn	dá mbrúiteá	dá mbrúdh sé, sí	dá mbrúimis; dá mbrúdh muid	dá mbrúdh sibh	dá mbrúidís; dá mbrúdh siad	—	dá mbrúití

imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
imperative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
—	brúim	brúigh	brúdh sé, sí	brúimis	brúigí; brúidh^†	brúidís	—	brúitear

past participle	brúite

verbal noun	brú

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Derived terms

brúigh ar
brúigh faoi
brúigh ar an doicheall

Mutation

Mutated forms of *brúigh*
radical	lenition	eclipsis
brúigh	bhrúigh	mbrúigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 bruïd”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
^ R. J. Thomas, G. A. Bevan, P. J. Donovan, A. Hawke, et al., editors (1950–present), “briw”, in Geiriadur Prifysgol Cymru Online (in Welsh), University of Wales Centre for Advanced Welsh & Celtic Studies