bréag
Irish
Etymology
From Old Irish bréc, from Proto-Celtic *brenkā, from Proto-Indo-European *bʰrenḱ- (“to deviate, corrupt”).[1]
Pronunciation
Noun
bréag f (genitive singular bréige, nominative plural bréaga)
Declension
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Derived terms
Verb
bréag (present analytic bréagann, future analytic bréagfaidh, verbal noun bréagadh, past participle bréagtha)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | bréagaim | bréagann tú; bréagair† |
bréagann sé, sí | bréagaimid; bréagann muid | bréagann sibh | bréagann siad; bréagaid† |
a bhréagann; a bhréagas | bréagtar |
| past | bhréag mé; bhréagas | bhréag tú; bhréagais | bhréag sé, sí | bhréagamar; bhréag muid | bhréag sibh; bhréagabhair | bhréag siad; bhréagadar | a bhréag | bréagadh |
| past habitual | bhréagainn / bréagainn‡ |
bhréagtá / bréagtᇠ|
bhréagadh sé, sí / bréagadh sé, sí‡ |
bhréagaimis; bhréagadh muid / bréagaimis‡; bréagadh muid‡ |
bhréagadh sibh / bréagadh sibh‡ |
bhréagaidís; bhréagadh siad / bréagaidís‡; bréagadh siad‡ |
a bhréagadh | bhréagtaí / bréagtaí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | bréagfaidh mé; bréagfad |
bréagfaidh tú; bréagfair† |
bréagfaidh sé, sí | bréagfaimid; bréagfaidh muid |
bréagfaidh sibh | bréagfaidh siad; bréagfaid† |
a bhréagfaidh; a bhréagfas | bréagfar |
| conditional | bhréagfainn / bréagfainn‡ |
bhréagfá / bréagfᇠ|
bhréagfadh sé, sí / bréagfadh sé, sí‡ |
bhréagfaimis; bhréagfadh muid / bréagfaimis‡; bréagfadh muid‡ |
bhréagfadh sibh / bréagfadh sibh‡ |
bhréagfaidís; bhréagfadh siad / bréagfaidís‡; bréagfadh siad‡ |
a bhréagfadh | bhréagfaí / bréagfaí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go mbréaga mé; go mbréagad† |
go mbréaga tú; go mbréagair† |
go mbréaga sé, sí | go mbréagaimid; go mbréaga muid |
go mbréaga sibh | go mbréaga siad; go mbréagaid† |
— | go mbréagtar |
| past | dá mbréagainn | dá mbréagtá | dá mbréagadh sé, sí | dá mbréagaimis; dá mbréagadh muid |
dá mbréagadh sibh | dá mbréagaidís; dá mbréagadh siad |
— | dá mbréagtaí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | bréagaim | bréag | bréagadh sé, sí | bréagaimis | bréagaigí; bréagaidh† |
bréagaidís | — | bréagtar |
| past participle | bréagtha | |||||||
| verbal noun | bréagadh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Derived terms
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| bréag | bhréag | mbréag |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Thurneysen, Rudolf (1940) [1909], D. A. Binchy and Osborn Bergin, transl., A Grammar of Old Irish, Dublin Institute for Advanced Studies, translation of Handbuch des Alt-Irischen (in German), →ISBN, § 209, page 127; reprinted 2017
- ^ Sjoestedt, M. L. (1931), Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, § 99, page 55
- ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 54
- ^ Wagner, Heinrich (1959), Gaeilge Theilinn: Foghraidheacht, Gramadach, Téacsanna [The Irish of Teelin: Phonetics, Grammar, Texts] (in Irish), Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath [Dublin Institute for Advanced Studies], section 189, page 68; reprinted 1979
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1927), “bréag”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 119; reprinted with additions 1996, →ISBN
- Ó Dónaill, Niall (1977), “bréag”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN