análaigh
Irish
Etymology 1
From anáil (“breath; air”) + -igh.
Verb
análaigh (present analytic análaíonn, future analytic análóidh, verbal noun análú, past participle análaithe)
- (intransitive) to breathe, respire
- Synonym: riospráid
- (transitive, linguistics) to aspirate
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | análaím | análaíonn tú; análaír† |
análaíonn sé, sí | análaímid; análaíonn muid |
análaíonn sibh | análaíonn siad; análaíd† |
a análaíonn; a análaíos | análaítear |
| past | d'análaigh mé; d'análaíos / análaigh mé‡; análaíos‡ |
d'análaigh tú; d'análaís / análaigh tú‡; análaís‡ |
d'análaigh sé, sí / análaigh sé, sí‡ |
d'análaíomar; d'análaigh muid / análaíomar‡; análaigh muid‡ |
d'análaigh sibh; d'análaíobhair / análaigh sibh‡; análaíobhair‡ |
d'análaigh siad; d'análaíodar / análaigh siad‡; análaíodar‡ |
a d'análaigh | análaíodh; hanálaíodh† |
| past habitual | d'análaínn / análaínn‡ |
d'análaíteá / análaíteᇠ|
d'análaíodh sé, sí / análaíodh sé, sí‡ |
d'análaímis; d'análaíodh muid / análaímis‡; análaíodh muid‡ |
d'análaíodh sibh / análaíodh sibh‡ |
d'análaídís; d'análaíodh / análaídís‡; análaíodh siad‡ |
a d'análaíodh | d'análaítí / análaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | análóidh mé; análód; análóchaidh mé† |
análóidh tú; análóir†; análóchaidh tú† |
análóidh sé, sí; análóchaidh sé, sí† |
análóimid; análóidh muid; análóchaimid†; análóchaidh muid† |
análóidh sibh; análóchaidh sibh† |
análóidh siad; análóid†; análóchaidh siad† |
a análóidh; a análós; a análóchaidh†; a análóchas† | análófar; análóchar† |
| conditional | d'análóinn; d'análóchainn† / análóinn‡; análóchainn†‡ |
d'análófá; d'análóchthᆠ/ análófá‡; análóchthᆇ |
d'análódh sé, sí; d'análóchadh sé, sí† / análódh sé, sí‡; análóchadh sé, s톇 |
d'análóimis; d'análódh muid; d'análóchaimis†; d'análóchadh muid† / análóimis‡; análódh muid‡; análóchaimis†‡; análóchadh muid†‡ |
d'análódh sibh; d'análóchadh sibh† / análódh sibh‡; análóchadh sibh†‡ |
d'análóidís; d'análódh siad; d'análóchaidís†; d'análóchadh siad† / análóidís‡; análódh siad‡; análóchaidís†‡; análóchadh siad†‡ |
a d'análódh; a d'análóchadh† | d'análófaí; d'análóchthaí† / análófaí‡; análóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go n-análaí mé; go n-análaíod† |
go n-análaí tú; go n-análaír† |
go n-análaí sé, sí | go n-análaímid; go n-análaí muid |
go n-análaí sibh | go n-análaí siad; go n-análaíd† |
— | go n-análaítear |
| past | dá n-análaínn | dá n-análaíteá | dá n-análaíodh sé, sí | dá n-análaímis; dá n-análaíodh muid |
dá n-análaíodh sibh | dá n-análaídís; dá n-análaíodh siad |
— | dá n-análaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | análaím | análaigh | análaíodh sé, sí | análaímis | análaígí; análaídh† |
análaídís | — | análaítear |
| past participle | análaithe | |||||||
| verbal noun | análú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Derived terms
- análaitheoir m (“respirator”)
- asanálaigh, easanálaigh (“exhale”, verb)
- ion-análaigh (“breathe in, inhale”, verb)
- neamh-análaithe (“unaspirated”, adjective)
Etymology 2
See the etymology of the corresponding lemma form.
Adjective
análaigh
- inflection of análach (“airy; aspirated; respiratory”):
- vocative/genitive singular masculine
- (archaic) dative singular feminine
Mutation
| radical | eclipsis | with h-prothesis | with t-prothesis |
|---|---|---|---|
| análaigh | n-análaigh | hanálaigh | not applicable |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “análaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- “análaigh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026