Salar
Etymology
Inherited from Proto-Turkic *ākar-, from Salar ax (“white”).
Pronunciation
- (Xunhua, Qinghai) IPA(key): /ɑʁɑr(ʁusɨ)/, /ɑʁɨr(ʁusɨ)/
- (Xunhua, Qinghai; Ili, Xinjiang) IPA(key): /ɑχɑr(ʁusɨ)/
Verb
ağarğusı
- to become white, get white
- Synonym: axlanğusı
Saciñ ağarmiş, çişşiñ sarğalmiş, kişşiñ xarqomiş.- Your hair has got gray, your teeth hes got yellow, your people has got old.
Asman ağırge(l)miş.- The sky has got white.
Begıraq yüçanı ağırmiş.- The clothes have become white after they are washed.
Conjugation
Conjugation of ağarğusı
basic conjugation
| basic conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
ağarar
|
ağarar-a
|
ağamas
|
ağamas-a
|
| continuous
|
ağarbır
|
ağarba(r)
|
ağar yoxdır, ağarmır
|
ağar yox-a
|
| past
|
ağarcı
|
ağarmış
|
ağarmacı
|
ağarmamış
|
| future
|
ağarğur
|
ağarğa(r)
|
ağarmağur
|
ağarmağa(r)
|
| past perfect
|
ağarğan var
|
ağarğan var-a
|
ağarğan yoxdır
|
ağarğan yox-a
|
| necessitative
|
ağarğı
|
ağarmağı
|
| conditional
|
ağarsa
|
ağarmasa
|
| imperative
|
1st person plural
|
ağaral
|
ağarmağal
|
| 2nd & 3rd person
|
ağar
|
ağarma
|
| 2nd person
|
ağardoğo
|
ağarquma
|
| 3rd person
|
ağarqoğı
|
ağarmağı
|
| infinitive
|
ağarğusı
|
ağarmağusı
|
| manner noun
|
ağarış
|
ağarmaş
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
ağarğan
|
ağarmağan
|
| perfective
|
ağarmış
|
ağarmamış
|
| prospective
|
ağarğusı
|
ağarmağusı
|
| agent noun
|
ağarğucı
|
ağarmağucı
|
|
|
converbs
|
| purposive converb
|
ağarma
|
| posterior converb
|
ağarğu, ağarcanı
|
| anterior converb
|
ağarğunçük
|
| iterative converb
|
ağara-ağara
|
| immediate posterior converb
|
ağarğuşlı
|
| causal converb
|
ağarcanı
|
| prospective converb
|
ağarğudana
|
| sequential converb
|
ağarı
|
question conjugation
| question conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
|
|
experimental1
|
inferential2
|
experimental
|
inferential
|
| aorist
|
ağarar-(m)i
|
ağarar-(m)o
|
ağamas-(m)i
|
ağamas-(m)o
|
| continuous
|
ağarbır-(m)i
|
ağarba(r)-(m)o
|
ağar yoxdır-(m)i
|
ağar yox-aro
|
| past
|
ağar-du, ağarcı-mu
|
ağarmış-(m)o
|
ağarma-du, ağarmacı-mu
|
ağarmamış-(m)o
|
| future
|
ağarğur-(m)i
|
ağarğa(r)-(m)o
|
ağarmağur-(m)i
|
ağarmağa(r)-(m)o
|
| past perfect
|
ağarğan var-(m)i
|
ağarğan var-(m)o
|
ağarğan yoxdır-(m)i
|
ağarğan yox-aro
|
| necessitative
|
ağarğı-mu
|
ağarmağı-mu
|
| conditional
|
ağarsa-mu
|
ağarmasa-mu
|
| imperative
|
1st person plural
|
ağaral-mu
|
ağarmağal-mu
|
| 2nd & 3rd person
|
ağar-mu
|
ağarma-mu
|
| 2nd person
|
ağardoğo-mu
|
ağarquma-mu
|
| 3rd person
|
ağarqoğı-mu
|
ağarmağı-mu
|
| infinitive
|
ağarğusı-mu
|
ağarmağusı-mu
|
| manner noun
|
ağarış-mu
|
ağarmaş-mu
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
ağarğan-mu
|
ağarmağan-mu
|
| perfective
|
ağarmış-mu
|
ağarmamış-mu
|
| prospective
|
ağarğusı-mu
|
ağarmağusı-mu
|
| agent noun
|
ağarğucı-mu
|
ağarmağucı-mu
|
potential conjugation
| potential conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
ağaralar
|
ağaralar-a
|
ağaralmas
|
ağaralmas-a
|
| continuous
|
ağaralbır
|
ağaralba(r)
|
ağaral yoxdır, ağaralmır
|
ağaral yox-a
|
| past
|
ağaralcı
|
ağaralmış
|
ağaralmacı
|
ağaralmamış
|
| future
|
ağaralğur
|
ağaralğa(r)
|
ağaralmağur
|
ağaralmağa(r)
|
| past perfect
|
ağaralğan var
|
ağaralğan var-a
|
ağaralğan yoxdır
|
ağaralğan yox-a
|
inceptive–punctual aspectual construction
| inceptive–punctual aspectual construction
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
{{{71}}}
|
{{{72}}}
|
{{{101}}}
|
{{{102}}}
|
| continuous
|
{{{73}}}
|
{{{74}}}
|
{{{103}}}, {{{1031}}}
|
{{{104}}}
|
| past
|
{{{75}}}
|
{{{76}}}
|
{{{105}}}
|
{{{106}}}
|
| future
|
{{{77}}}
|
{{{78}}}
|
{{{107}}}
|
{{{108}}}
|
| past perfect
|
{{{79}}}
|
{{{80}}}
|
{{{109}}}
|
{{{110}}}
|
|
1 The speaker knows the answer to the question, or believes that herself/himself does.
2 The speaker genuinely does not know the answer to the question.
References
- Kakuk, S. (1962), “ağarğusı”, in “Un Vocabulaire Salar”, in Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae[1], volume 14, number 2, Akadémiai Kiadó, →ISBN, pages 173-196
- 林 (Lin), 莲云 (Lianyun) (1992), “ağarğusı”, in 撒拉汉汉撒拉词汇 [Salar-Chinese, Chinese-Salar Vocabulary], 成都: 四川民族出版社, →ISBN, page 15
- Yakup, Abdurishid (2002), “ağarğusı”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon[2], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 36
- 进锋张 [Ayso Cañ Cinfen] (2008), 乌璐别格 [Ulubeğ], 鄭初陽 [Çuyañ Yebey oğlı Ceñ], editors, 撒拉尔谚语 [Salar İbret Sözler, Salar Proverbs][3], China Salar Youth League, page 90