Reconstruction:Proto-Turkic/takïgu

This Proto-Turkic entry contains reconstructed terms and roots. As such, the term(s) in this entry are not directly attested, but are hypothesized to have existed based on comparative evidence.

Proto-Turkic

Etymology

    Perhaps from *takï- +‎ *-gu. (This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

    Noun

    *tiakïgu

    1. hen, fowl

    Declension

    Declension of *takïgu
    singular 3)
    nominative *takïgu
    accusative *takïgug, *takïgunï1)
    genitive *takïgunuŋ
    dative *takïguka
    locative *takïguda
    ablative *takïgudan
    allative *takïgugaru
    instrumental 2) *takïgun
    equative 2) *takïguča
    similative 2) *takïgulayu
    comitative 2) *takïgulugu
    1) Originally used only in pronominal declension.
    2) The original instrumental, equative, similative, and comitative cases have fallen into disuse in many modern Turkic languages.
    3) Plurality in Proto-Turkic is disputed. See also the notes on the Proto-Turkic/Locative-ablative case and plurality page on Wikibooks.

    Descendants

    • Serbi—Mongolic:
      • ? Proto-Mongolic: *takïxa
      • ? Khitan: 𘰺𘯛𘯺 (teqoa)
    • ? Proto-Tungusic: *tiaku
    • Oghur:
      • Volga Bulgar: توح (tox) (as in توحجِ (toxçı))[1]
      • Danube Bulgar: тох (tox)
      • Hungarian: tyúk
    • Proto-Common Turkic: *taqïɣu
    • Oghuz:
      • Early Old Oghuz: تقق (taquq)
        • Old Anatolian Turkish: طاغوق (tağuk), داغوق (dağuk)
          • Azerbaijani: toyuq
          • Gagauz: tauk
          • Ottoman Turkish: طاوق, طاغوق (tağuk), طاقوق (takuk), طاووق (tavuk), թավուգ (tavuk)Armeno-Turkish
            • Turkish: tavuk
            • Armenian: թավուխ (tʻavux)
        • Salar: tox
        • Turkmen: towuk
    • Karluk:
      • Karakhanid: تَقاغُو (taqāɣū)
        • Khorezmian: طاوق (tavuq)
          • Chagatai: تاغوغ (tağuğ), تاقوغ (taquğ), تقوق (taquq), تاغوق (tağuq), تاووغ (tawuğ), تاوق (tawuq), تاخوق (taxuq), توخی (toxi), توخو (toxu)
    • Kipchak:
      • Kipchak-Cuman:
        • Cuman: tauc[2]
          • Mamluk-Kipchak: طاووق (ṭawuq)
          • Armeno-Kipchak: դավուխ (tavuχ), դավուղ (tavuɣ)
            • Crimean Tatar: tavuq
            • Karachay-Balkar: тауукъ (tauuq)
            • Kumyk: тавукъ (tawuq)
      • Kipchak-Bulgar:
      • South Kipchak:
    • Siberian Turkic:
      • Old Uyghur: 𐾀𐽰𐽲𐽶𐽲𐽳 (tʾqyqw /⁠taḳïġu⁠/)
        • Western Yugur: tahɢa (taʰqa), tahɢaɣə (taʰqaɣa)
      • North Siberian:
        • Yakut:
        • Dolgan:
      • South Siberian:
        • Sayan:
          • Tofa: таӄӄыняӄ
        • Yenisei Turkic:

    See also

    Animals in Turkic
    dog: *ï̄t hunting dog: *eker hen: *tiakïgu
    lark: *torgay dove, pigeon: *kȫkerčin quail: *bïldurčïn
    sparrow: *serče hawk, falcon: *kïrguy goose: *kāŕ
    wolf: *bȫrü cow: *ingek calf: *buŕagu
    camel: *tebe young of camel: *kȫĺek, *botu horse: *at
    foal: *kulun worm: *kūrt snake: *yï̄lan
    fox: *tilkü goat: *keči he-goat: *teke
    lion: *arsïlan fish: *bālïk carp bream: *čapak
    donkey: *eĺčgek carp: *siāŕgan catfish: *yāyïn
    beaver: *kunduŕ hedgehog: *kirpi badger: *borsmuk
    fly, mosquito: *siŋek wasp, bee: *ārï gadfly: *bȫgen
    moth: *küńe louse: *bït earthworm: *sïbuĺgan
    yak: *kotuz colt: *sïp dragon: *siāŕgan
    worm: *kūrt deer: *keyik, *sïgun, *bulan, *bugu lizard: *keleŕ

    References

    1. ^ Tekin, Talât (1988), Volga Bulgar kitabeleri ve Volga Bulgarcası [Volga Bulgarian Ephitaphs and Volga Bulgarian Language]‎[1] (in Turkish), Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, →ISBN, page 16
    2. ^ Argunşah, Mustafa; Güner, Galip (2015), Codex Cumanicus (Türk Dil Kurumu Yayınları; 1491), 2022 edition, Ankara: Türk Tarih Kurmu Basımevi, →ISBN

    Further reading