წესი

Georgian

Etymology

From Old Georgian წესი (c̣esi). Further etymology is unknown. (This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

Pronunciation

IPA^(key): [t͡sʼesi]
Hyphenation: წე‧სი

Noun

წესი • (c̣esi) (plural წესები)

rule (regulation)
Synonyms: კანონი (ḳanoni), ზნე (zne), ჩვეულება (čveuleba), ადათი (adati), ყაიდა (q̇aida)

Declension

Declension of წესი (see Georgian declension)
	singular	plural	archaic plural
nominative	წესი (c̣esi)	წესები (c̣esebi)	წესნი (c̣esni)
ergative	წესმა (c̣esma)	წესებმა (c̣esebma)	წესთ(ა) (c̣est(a))
dative	წესს(ა) (c̣ess(a))	წესებს(ა) (c̣esebs(a))	წესთ(ა) (c̣est(a))
genitive	წესის(ა) (c̣esis(a))	წესების(ა) (c̣esebis(a))	წესთ(ა) (c̣est(a))
instrumental	წესით(ა) (c̣esit(a))	წესებით(ა) (c̣esebit(a))	—
adverbial	წესად(ა) (c̣esad(a))	წესებად(ა) (c̣esebad(a))	—
vocative	წესო (c̣eso)	წესებო (c̣esebo)	წესნო (c̣esno)

Notes: archaic plurals might not exist.

Postpositional inflection of წესი (see Georgian postpositions)
dative-case postpositions	singular	plural
-ზე (-ze, “on”)	წესზე (c̣esze)	წესებზე (c̣esebze)
-თან (-tan, “near”)	წესთან (c̣estan)	წესებთან (c̣esebtan)
-ში (-ši, “in”)	წესში (c̣esši)	წესებში (c̣esebši)
-ვით (-vit, “like”)	წესივით (c̣esivit)	წესებივით (c̣esebivit)

genitive-case postpositions	singular	plural
-თვის (-tvis, “for”)	წესისთვის (c̣esistvis)	წესებისთვის (c̣esebistvis)
-ებრ (-ebr, “like”)	წესისებრ (c̣esisebr)	წესებისებრ (c̣esebisebr)
-კენ (-ḳen, “towards”)	წესისკენ (c̣esisḳen)	წესებისკენ (c̣esebisḳen)
-გან (-gan, “from/of”)	წესისგან (c̣esisgan)	წესებისგან (c̣esebisgan)
-ადმი (-admi, “in relation to”)	წესისადმი (c̣esisadmi)	წესებისადმი (c̣esebisadmi)

instrumental-case postpositions	singular	plural
-დან (-dan, “from/since”)	წესიდან (c̣esidan)	წესებიდან (c̣esebidan)
-ურთ (-urt, “together with”)	წესითურთ (c̣esiturt)	წესებითურთ (c̣esebiturt)

adverbial-case postpositions	singular	plural
-მდე (-mde, “up to”)	წესამდე (c̣esamde)	წესებამდე (c̣esebamde)

Derived terms

ადათ-წესი (adat-c̣esi)
განაწესი (ganac̣esi)
განწესება (ganc̣eseba)
დაწესება (dac̣eseba)
ზნე-წესი (zne-c̣esi)
საწესო (sac̣eso)
უწესო (uc̣eso)
უწესური (uc̣esuri)
წეს-დებულება (c̣es-debuleba)
წეს-ჩვეულება (c̣es-čveuleba)
წესდება (c̣esdeba)
წესიანი (c̣esiani)
წესიერი (c̣esieri)
წესობა (c̣esoba)
წესრიგი (c̣esrigi)
წესწყობილება (c̣esc̣q̇obileba)

Descendants

→ Abkhaz: а-ҵа́с (a-cʼás, “custom, ceremony, ritual”)
→ Bats: წეს (c̣es)
→ Middle Armenian: ծէս (cēs)
→ Mingrelian: წესი (c̣esi)