หาย
Thai
Pronunciation
| Orthographic/Phonemic | หาย h ā y | |
|---|---|---|
| Romanization | Paiboon | hǎai |
| Royal Institute | hai | |
| (standard) IPA(key) | /haːj˩˩˦/(R) | |
Etymology 1
From Proto-Tai *ʰrwɤːjᴬ (“to disappear”). Cognate with Northern Thai ᩉᩣ᩠ᨿ, Khün ᩉᩣ᩠ᨿ, Lao ຫາຍ (hāi), Lü ᦠᦻ (ḣaay), Shan ႁၢႆ (hǎai), Tai Nüa ᥞᥣᥭᥴ (háay), Phake ꩭႝ (hay), Ahom 𑜑𑜩 (hay) or 𑜍𑜩 (ray).
Verb
หาย • (hǎai) (abstract noun การหาย)
- (obsolete, intransitive) to ruin, to wreck; to collapse, to fall; to perish, to be destroyed; to end, to pass[1]
- 1292, แผนกตรวจรักษาของโบราณ, “หลักที่ ๑ (จารึกพ่อขุนรามคำแหง)”, in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1934, pages 8–9:
- 1292, แผนกตรวจรักษาของโบราณ, “หลักที่ ๑ (จารึกพ่อขุนรามคำแหง)”, in ประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1934, page 11:
- (intransitive) to disappear; to vanish
- (transitive) to cause to disappear; to vanish
- (intransitive) to be lost; to be missing; to be no more
- (transitive) to lose; to have no more
- (intransitive, as from or after an illness) to recover; to be cured; to be healed; to improve
Derived terms
- ขวัญหาย
- ของหายตะพายบาป
- ขาดหาย
- ขี้หดตดหาย
- คนเดียวหัวหาย สองคนเพื่อนตาย
- ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรก (kwaam-wuua-mâi-tan-hǎai-kwaam-kwaai-kâo-maa-sɛ̂ɛk)
- งอหาย
- จางหาย (jaang hǎai)
- ใจหาย
- ใจหายใจคว่ำ
- ฉิบหาย (chìp-hǎai)
- ไม้ล้มเงาหาย
- ล้มหายตายจาก
- เลือนหาย
- วัวหายล้อมคอก (wuua-hǎai-lɔ́ɔm-kɔ̂ɔk)
- สูญหาย (sǔun-hǎai)
- เสียหาย (sǐia-hǎai)
- หดหาย
- ห่างหาย
- หายกัน
- หายขาด
- หายเข้ากลีบเมฆ
- หายใจไม่ทั่วท้อง
- หายตัว
- หายวันหายคืน
- หายสาบสูญ
- หายหกตกหล่น
- หายหน้า
- หายหน้าหายตา
- หายห่วง
- หายหัว (hǎai-hǔua)
- เหือดหาย
Etymology 2
(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)
Verb
หาย • (hǎai) (abstract noun การหาย)
Derived terms
- หายใจ (hǎai-jai)
- หายอกหายใจ
References
- ^ ราชบัณฑิตยสภา (2020), พจนานุกรมโบราณศัพท์ ฉบับราชบัณฑิตยสภา (in Thai), กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา, →ISBN, page 341: “หาย ก. เสื่อม, สิ้น, สูญ, เสื่อมสูญ”
Further reading
- “หาย” in Thai Dictionary Project (TDP) (UC Berkeley 1964) (plus additional data from the Royal Institute of Thailand (RI) and NECTEC's LEXITRON project (LEX)). Searchable online at SEAlang.net.