ดอกไม้เพลิง

• ดอกไม้ไฟ (dɔ̀ɔk-máai-fai)

Compound of ดอกไม้ (dɔ̀ɔk-máai, “flower”) +‎ เพลิง (pləəng, “fire; flame”), literally “flower of fire; flower of flames”.

ดอกไม้เพลิง • (dɔ̀ɔk-máai-pləəng) (classifier ลูก or ดอก)

1. (formal) firework
   • 1855, “แผ่นดินสมเด็จพระมหาบุรุษ (พระเพทราชา)”, in พระราชพงษาวดาร ฉบับพระราชหัดถเลขา, volume 2, กรุงเทพฯ: โบราณคดีสโมสร, published 1912, page 159:

     ครั้นค่ำให้จุดดอกไม้เพลิงต่าง ๆ ระทาใหญ่แปดระทา บูชาพระพุทธบาท

     krán kâm hâi jùt dɔ̀ɔk-máai-pləəng dtàang dtàang · rá-taa yài bpɛ̀ɛt rá-taa · buu-chaa prá pút-tá-bàat

     At night, various fireworks [and] eight grand ratha were ordered to be lighted as a homage to the holy Buddha's footprint.

   • 1861, เจ้าพรหมเทวานุเคราะห์วงศ์ และเจ้าราชวงศ์แห่งนครจำปาศักดิ์, “ตำนานเมืองนครจำปาศักดิ์”, in ประชุมพงศาวดาร, volume 70, พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, published 1941, page 66:

     มีการเล่นต่าง ๆ บนบกแลดอกไม้เพลิงเวลากลางคืน

     mii gaan-lên dtàang dtàang bon bɔɔ-gɔɔ lɛɛ dɔ̀ɔk-máai-pləəng wee-laa glaang-kʉʉn

     There were various entertainments on land and fireworks in the nighttime.

   • 1908, “กฎหมายลักษณอาญา”, in ประกาศพระราชบัญญัติและพระราชกำหนดต่าง ๆ รัชกาลที่ ๕, volume 14, กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์บำรุงนุกูลกิจ, page 269:

     ผู้ใดจุดประทัด พลุ ดอกไม้เพลิง หรือปล่อยโคมลอย...ในเมือง ในหมู่บ้าน ในตลาด หรือในถนนหลวง...

     pûu-dai jùt bprà-tát · plú · dɔ̀ɔk-máai-pləəng · rʉ̌ʉ bplɔ̀i koom-lɔɔi ... nai mʉʉang · nai mùu-bâan · nai dtà-làat · rʉ̌ʉ nai tà-nǒn-lǔuang ...

     Whoever lights a Chinese firecracker, firecracker, firework, or releases a lantern […] in a town, in a village, at a market, or on a highway […]