मैत्रेय
Sanskrit
Alternative forms
Alternative scripts
- মৈত্ৰেয় (Assamese script)
- ᬫᬿᬢ᭄ᬭᬾᬬ (Balinese script)
- মৈত্রেয় (Bengali script)
- 𑰦𑰹𑰝𑰿𑰨𑰸𑰧 (Bhaiksuki script)
- 𑀫𑁃𑀢𑁆𑀭𑁂𑀬 (Brahmi script)
- မဲတြေယ (Burmese script)
- મૈત્રેય (Gujarati script)
- ਮੈਤ੍ਰੇਯ (Gurmukhi script)
- 𑌮𑍈𑌤𑍍𑌰𑍇𑌯 (Grantha script)
- ꦩꦻꦠꦿꦺꦪ (Javanese script)
- 𑂧𑂶𑂞𑂹𑂩𑂵𑂨 (Kaithi script)
- ಮೈತ್ರೇಯ (Kannada script)
- មៃត្រេយ (Khmer script)
- ໄມຕ຺ເຣຍ (Lao script)
- മൈത്രേയ (Malayalam script)
- ᠮᠠᡳᢠᡵᡝᠶᠠ (Manchu script)
- 𑘦𑘺𑘝𑘿𑘨𑘹𑘧 (Modi script)
- ᠮᠧᠧᢐᠷᠧᠶ᠋ᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑧆𑧛𑦽𑧠𑧈𑧚𑧇 (Nandinagari script)
- 𑐩𑐿𑐟𑑂𑐬𑐾𑐫 (Newa script)
- ମୈତ୍ରେଯ (Odia script)
- ꢪꣀꢡ꣄ꢬꢾꢫ (Saurashtra script)
- 𑆩𑆽𑆠𑇀𑆫𑆼𑆪 (Sharada script)
- 𑖦𑖹𑖝𑖿𑖨𑖸𑖧 (Siddham script)
- මෛත්රෙය (Sinhalese script)
- 𑩴𑩗𑩫 𑪙𑩼𑩔𑩻 (Soyombo script)
- 𑚢𑚳𑚙𑚶𑚤𑚲𑚣 (Takri script)
- மைத்ரேய (Tamil script)
- మైత్రేయ (Telugu script)
- ไมตฺเรย (Thai script)
- མཻ་ཏྲེ་ཡ (Tibetan script)
- 𑒧𑒻𑒞𑓂𑒩𑒹𑒨 (Tirhuta script)
- 𑨢𑨇𑨙𑩇𑨫𑨄𑨪 (Zanabazar Square script)
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /mɑːjt.ɾɐ́j.jɐ/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /mɑjt̪.ɾeː.jɐ/
Etymology 1
Vṛddhi derivative of मैत्री (maitrī) with a -य (-ya) extension.
Adjective
मै॒त्रेय॑ • (maitréya) stem
- friendly, benevolent (MBh.)
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | मै॒त्रेयः॑ (maitréyaḥ) | मै॒त्रेयौ॑ (maitréyau) मै॒त्रेया॑¹ (maitréyā¹) |
मै॒त्रेयाः॑ (maitréyāḥ) मै॒त्रेया॑सः¹ (maitréyāsaḥ¹) |
| accusative | मै॒त्रेय॑म् (maitréyam) | मै॒त्रेयौ॑ (maitréyau) मै॒त्रेया॑¹ (maitréyā¹) |
मै॒त्रेया॑न् (maitréyān) |
| instrumental | मै॒त्रेये॑ण (maitréyeṇa) | मै॒त्रेया॑भ्याम् (maitréyābhyām) | मै॒त्रेयैः॑ (maitréyaiḥ) मै॒त्रेये॑भिः¹ (maitréyebhiḥ¹) |
| dative | मै॒त्रेया॑य (maitréyāya) | मै॒त्रेया॑भ्याम् (maitréyābhyām) | मै॒त्रेये॑भ्यः (maitréyebhyaḥ) |
| ablative | मै॒त्रेया॑त् (maitréyāt) | मै॒त्रेया॑भ्याम् (maitréyābhyām) | मै॒त्रेये॑भ्यः (maitréyebhyaḥ) |
| genitive | मै॒त्रेय॑स्य (maitréyasya) | मै॒त्रेय॑योः (maitréyayoḥ) | मै॒त्रेया॑णाम् (maitréyāṇām) |
| locative | मै॒त्रेये॑ (maitréye) | मै॒त्रेय॑योः (maitréyayoḥ) | मै॒त्रेये॑षु (maitréyeṣu) |
| vocative | मैत्रे॑य (máitreya) | मैत्रे॑यौ (máitreyau) मैत्रे॑या¹ (máitreyā¹) |
मैत्रे॑याः (máitreyāḥ) मैत्रे॑यासः¹ (máitreyāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | मै॒त्रेयी॑ (maitréyī) | मै॒त्रेय्यौ॑ (maitréyyau) मै॒त्रेयी॑¹ (maitréyī¹) |
मै॒त्रेय्यः॑ (maitréyyaḥ) मै॒त्रेयीः॑¹ (maitréyīḥ¹) |
| accusative | मै॒त्रेयी॑म् (maitréyīm) | मै॒त्रेय्यौ॑ (maitréyyau) मै॒त्रेयी॑¹ (maitréyī¹) |
मै॒त्रेयीः॑ (maitréyīḥ) |
| instrumental | मै॒त्रेय्या॑ (maitréyyā) | मै॒त्रेयी॑भ्याम् (maitréyībhyām) | मै॒त्रेयी॑भिः (maitréyībhiḥ) |
| dative | मै॒त्रेय्यै॑ (maitréyyai) | मै॒त्रेयी॑भ्याम् (maitréyībhyām) | मै॒त्रेयी॑भ्यः (maitréyībhyaḥ) |
| ablative | मै॒त्रेय्याः॑ (maitréyyāḥ) मै॒त्रेय्यै॑² (maitréyyai²) |
मै॒त्रेयी॑भ्याम् (maitréyībhyām) | मै॒त्रेयी॑भ्यः (maitréyībhyaḥ) |
| genitive | मै॒त्रेय्याः॑ (maitréyyāḥ) मै॒त्रेय्यै॑² (maitréyyai²) |
मै॒त्रेय्योः॑ (maitréyyoḥ) | मै॒त्रेयी॑णाम् (maitréyīṇām) |
| locative | मै॒त्रेय्या॑म् (maitréyyām) | मै॒त्रेय्योः॑ (maitréyyoḥ) | मै॒त्रेयी॑षु (maitréyīṣu) |
| vocative | मैत्रे॑यि (máitreyi) | मैत्रे॑य्यौ (máitreyyau) मैत्रे॑यी¹ (máitreyī¹) |
मैत्रे॑य्यः (máitreyyaḥ) मैत्रे॑यीः¹ (máitreyīḥ¹) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | मै॒त्रेय॑म् (maitréyam) | मै॒त्रेये॑ (maitréye) | मै॒त्रेया॑णि (maitréyāṇi) मै॒त्रेया॑¹ (maitréyā¹) |
| accusative | मै॒त्रेय॑म् (maitréyam) | मै॒त्रेये॑ (maitréye) | मै॒त्रेया॑णि (maitréyāṇi) मै॒त्रेया॑¹ (maitréyā¹) |
| instrumental | मै॒त्रेये॑ण (maitréyeṇa) | मै॒त्रेया॑भ्याम् (maitréyābhyām) | मै॒त्रेयैः॑ (maitréyaiḥ) मै॒त्रेये॑भिः¹ (maitréyebhiḥ¹) |
| dative | मै॒त्रेया॑य (maitréyāya) | मै॒त्रेया॑भ्याम् (maitréyābhyām) | मै॒त्रेये॑भ्यः (maitréyebhyaḥ) |
| ablative | मै॒त्रेया॑त् (maitréyāt) | मै॒त्रेया॑भ्याम् (maitréyābhyām) | मै॒त्रेये॑भ्यः (maitréyebhyaḥ) |
| genitive | मै॒त्रेय॑स्य (maitréyasya) | मै॒त्रेय॑योः (maitréyayoḥ) | मै॒त्रेया॑णाम् (maitréyāṇām) |
| locative | मै॒त्रेये॑ (maitréye) | मै॒त्रेय॑योः (maitréyayoḥ) | मै॒त्रेये॑षु (maitréyeṣu) |
| vocative | मैत्रे॑य (máitreya) | मैत्रे॑ये (máitreye) | मैत्रे॑याणि (máitreyāṇi) मैत्रे॑या¹ (máitreyā¹) |
- ¹Vedic
Proper noun
मैत्रेय • (maitreya) stem, m
- (Buddhism) Maitreya, a bodhisattva, who is said to be the future Buddha of Buddhism
Declension
| singular | |
|---|---|
| nominative | मैत्रेयः (maitreyaḥ) |
| accusative | मैत्रेयम् (maitreyam) |
| instrumental | मैत्रेयेण (maitreyeṇa) |
| dative | मैत्रेयाय (maitreyāya) |
| ablative | मैत्रेयात् (maitreyāt) |
| genitive | मैत्रेयस्य (maitreyasya) |
| locative | मैत्रेये (maitreye) |
| vocative | मैत्रेय (maitreya) |
Etymology 2
From मित्रयु (mitrayu) (Pāṇ. 6-4, 174).
Noun
मैत्रेय • (maitreya) stem, m
- patronymic of कौषारव (kauṣārava) (AitBr.)
- patronymic of ग्लाव (glāva) (ChUp.) (according to Sch. matronymic from मित्रा (mitrā))
- patronymic of various other men (MBh., Pur.)
- name of the विदूषक (vidūṣaka) in the मृच्च्हकटिका (mṛcchakaṭikā)
- name of a grammarian (= मैत्रेयरक्षित (maitreyarakṣita)) (Cat.)
- name of a particular mixed caste (= मैत्रेयक (maitreyaka)) (Kull. on Mn. X, 33)
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | मैत्रेयः (maitreyaḥ) | मैत्रेयौ (maitreyau) मैत्रेया¹ (maitreyā¹) |
मैत्रेयाः (maitreyāḥ) मैत्रेयासः¹ (maitreyāsaḥ¹) |
| accusative | मैत्रेयम् (maitreyam) | मैत्रेयौ (maitreyau) मैत्रेया¹ (maitreyā¹) |
मैत्रेयान् (maitreyān) |
| instrumental | मैत्रेयेण (maitreyeṇa) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयैः (maitreyaiḥ) मैत्रेयेभिः¹ (maitreyebhiḥ¹) |
| dative | मैत्रेयाय (maitreyāya) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ) |
| ablative | मैत्रेयात् (maitreyāt) | मैत्रेयाभ्याम् (maitreyābhyām) | मैत्रेयेभ्यः (maitreyebhyaḥ) |
| genitive | मैत्रेयस्य (maitreyasya) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयाणाम् (maitreyāṇām) |
| locative | मैत्रेये (maitreye) | मैत्रेययोः (maitreyayoḥ) | मैत्रेयेषु (maitreyeṣu) |
| vocative | मैत्रेय (maitreya) | मैत्रेयौ (maitreyau) मैत्रेया¹ (maitreyā¹) |
मैत्रेयाः (maitreyāḥ) मैत्रेयासः¹ (maitreyāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
References
- Monier Williams (1899), “मैत्रेय”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 834.