मर्दति

Sanskrit

Alternative scripts

মৰ্দতি (Assamese script)
ᬫᬃᬤᬢᬶ (Balinese script)
মর্দতি (Bengali script)
𑰦𑰨𑰿𑰟𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀫𑀭𑁆𑀤𑀢𑀺 (Brahmi script)
မရ်္ဒတိ (Burmese script)
મર્દતિ (Gujarati script)
ਮਰ੍ਦਤਿ (Gurmukhi script)
𑌮𑌰𑍍𑌦𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦩꦂꦢꦠꦶ (Javanese script)
𑂧𑂩𑂹𑂠𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಮರ್ದತಿ (Kannada script)
មទ៌តិ (Khmer script)
ມຣ຺ທຕິ (Lao script)
മര്ദതി (Malayalam script)
ᠮᠠᡵᡩᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘦𑘨𑘿𑘟𑘝𑘱 (Modi script)
ᠮᠠᠷᢑᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑧆𑧈𑧠𑦿𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐩𑐬𑑂𑐡𑐟𑐶 (Newa script)
ମର୍ଦତି (Odia script)
ꢪꢬ꣄ꢣꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆩𑆫𑇀𑆢𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖦𑖨𑖿𑖟𑖝𑖰 (Siddham script)
මර්‍දති (Sinhalese script)
𑩴𑩼 𑪙𑩭𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚢𑚤𑚶𑚛𑚙𑚮 (Takri script)
மர்த³தி (Tamil script)
మర్దతి (Telugu script)
มรฺทติ (Thai script)
མ་རྡ་ཏི (Tibetan script)
𑒧𑒩𑓂𑒠𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨢𑨫𑩇𑨛𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *(s)merd-

Proto-Indo-European *(s)mérdeti

Proto-Indo-Iranian *(s)márdati

Sanskrit मर्दति

Inherited from Proto-Indo-Iranian *(s)márdati, from Proto-Indo-European *(s)mérdeti, from *(s)merd- (“to bite, sting”). Cognate with म्रदते (mradate, “pulverize”), Latin mordeō (“bite, sting”), Ancient Greek σμερδνός (smerdnós, “dreadful”), σμερδαλέος (smerdaléos), English smart.

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /mɐ́ɾ.dɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /mɐɾ.d̪ɐ.t̪i/

Verb

मर्द॑ति • (márdati) third-singular indicative (class 1, type P, present, root मृद्)

to pound, crush, tread on, squeeze, rub

Conjugation

Present: मर्द॑ति (márdati), मर्द॑ते (márdate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	मर्द॑ति márdati	मर्द॑तः márdataḥ	मर्द॑न्ति márdanti	मर्द॑ते márdate	मर्दे॑ते márdete	मर्द॑न्ते márdante
Second	मर्द॑सि márdasi	मर्द॑थः márdathaḥ	मर्द॑थ márdatha	मर्द॑से márdase	मर्दे॑थे márdethe	मर्द॑ध्वे márdadhve
First	मर्दा॑मि márdāmi	मर्दा॑वः márdāvaḥ	मर्दा॑मः / मर्दा॑मसि¹ márdāmaḥ / márdāmasi¹	मर्दे॑ márde	मर्दा॑वहे márdāvahe	मर्दा॑महे márdāmahe
Imperative
Third	मर्द॑तु márdatu	मर्द॑ताम् márdatām	मर्द॑न्तु márdantu	मर्द॑ताम् márdatām	मर्दे॑ताम् márdetām	मर्द॑न्ताम् márdantām
Second	मर्द॑ márda	मर्द॑तम् márdatam	मर्द॑त márdata	मर्द॑स्व márdasva	मर्दे॑थाम् márdethām	मर्द॑ध्वम् márdadhvam
First	मर्दा॑नि márdāni	मर्दा॑व márdāva	मर्दा॑म márdāma	मर्दै॑ márdai	मर्दा॑वहै márdāvahai	मर्दा॑महै márdāmahai
Optative/Potential
Third	मर्दे॑त् márdet	मर्दे॑ताम् márdetām	मर्दे॑युः márdeyuḥ	मर्दे॑त márdeta	मर्दे॑याताम् márdeyātām	मर्दे॑रन् márderan
Second	मर्देः॑ márdeḥ	मर्दे॑तम् márdetam	मर्दे॑त márdeta	मर्दे॑थाः márdethāḥ	मर्दे॑याथाम् márdeyāthām	मर्दे॑ध्वम् márdedhvam
First	मर्दे॑यम् márdeyam	मर्दे॑व márdeva	मर्दे॑म márdema	मर्दे॑य márdeya	मर्दे॑वहि márdevahi	मर्दे॑महि márdemahi
Subjunctive
Third	मर्दा॑त् / मर्दा॑ति márdāt / márdāti	मर्दा॑तः márdātaḥ	मर्दा॑न् márdān	मर्दा॑ते / मर्दा॑तै márdāte / márdātai	मर्दै॑ते márdaite	मर्द॑न्त / मर्दा॑न्तै márdanta / márdāntai
Second	मर्दाः॑ / मर्दा॑सि márdāḥ / márdāsi	मर्दा॑थः márdāthaḥ	मर्दा॑थ márdātha	मर्दा॑से / मर्दा॑सै márdāse / márdāsai	मर्दै॑थे márdaithe	मर्दा॑ध्वै márdādhvai
First	मर्दा॑नि márdāni	मर्दा॑व márdāva	मर्दा॑म márdāma	मर्दै॑ márdai	मर्दा॑वहै márdāvahai	मर्दा॑महै márdāmahai
Participles
	मर्द॑त् márdat			मर्द॑मान márdamāna
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अम॑र्दत् (ámardat), अम॑र्दत (ámardata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अम॑र्दत् ámardat	अम॑र्दताम् ámardatām	अम॑र्दन् ámardan	अम॑र्दत ámardata	अम॑र्देताम् ámardetām	अम॑र्दन्त ámardanta
Second	अम॑र्दः ámardaḥ	अम॑र्दतम् ámardatam	अम॑र्दत ámardata	अम॑र्दथाः ámardathāḥ	अम॑र्देथाम् ámardethām	अम॑र्दध्वम् ámardadhvam
First	अम॑र्दम् ámardam	अम॑र्दाव ámardāva	अम॑र्दाम ámardāma	अम॑र्दे ámarde	अम॑र्दावहि ámardāvahi	अम॑र्दामहि ámardāmahi

Descendants

Pali: maddati
Prakrit: 𑀫𑀤𑁆𑀤𑀇 (maddaï), 𑀫𑀟𑁆𑀟𑀇 (maḍḍaï)
- Central:
  - Sauraseni Prakrit:
    - Awadhi: माड़ब (māṛab)
    - Hindustani: māṛnā, mā̃ḍnā
      - Hindi: माड़ना, माँडना
      - Urdu: مَاڑنَا, مَاںڈنَا
- Eastern:
  - Magadhi Prakrit:
    - Assamese: মাৰিব (maribo)
    - Bengali: মাড়া (maṛa)
    - Bihari:
      - Maithili: māṛab
        Devanagari script: माड़ब
        
        Tirhuta script: 𑒧𑒰𑒛𑓃𑒥
    - Odia: ମାଡ଼ିବା (māṛibā), ମାଣ୍ଡିବା (māṇḍibā)
- Dardic:
  - Kashmiri: mā̃ḍun
    Devanagari script: माँडुन
    
    Arabic script: مَاںڈُن
- Northern:
  - Khasa Prakrit:
    - Nepali: माँडनु (mā̃ḍanu)
    - Western Pahari:
      - Bhadrawahi: मडणू (maḍṇū)
Prakrit: 𑀫𑀡𑁆𑀟𑀺𑀅𑀇 (maṇḍiaï)
- Central:
  - Sauraseni Prakrit:
    - Hindustani: mī˜ṛnā
      - Hindi: मीँड़ना
      - Urdu: مِیںڑنَا
    - Welsh Romani: mōr̄
- Dardic:
  - Dameli: maṇ-
  - Gawar-Bati: میݨڈیمم (mīṇḍemím)
  - Kalasha: moṇḍik, maṇḍik
  - Kashmiri: manḍun
    Arabic script: مَنڈُن
    
    Devanagari script: मन्डुन
  - Palula: māṇḍ-
- Eastern:
  - Magadhi Prakrit:
    - Maithili: mīṛab
      Devanagari script: मीड़ब
      
      Tirhuta script: 𑒧𑒲𑒛𑓃𑒥
- Northern:
  - Khasa Prakrit:
    - Kumaoni: मिनणो (minaṇo)
- Southern:
  - Helu Prakrit:
    - Dhivehi: މޮޑެނީ (moḍenī)
    - Sinhalese: මඬිනවා (maⁿḍinawā), මදවනවා (madawanawā)
  - Maharastri Prakrit:
    - Marathi: मांदणे (māndṇe)
- Western:
  - Vracada Apabhramsa:
    - Sindhi: manaṇu
      Arabic script: مَنَڻُ
      
      Devanagari script: मनणु

References

Monier Williams (1899), “मर्दति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 830, column 1.
Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “mardati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 568