मत्सर

Hindi

Etymology

Borrowed from Sanskrit मत्सर (matsara).

Pronunciation

Noun

मत्सर • (matsarm

  1. jealousy, envy

Declension

Declension of मत्सर (masc cons-stem)
singular plural
direct मत्सर
matsar
मत्सर
matsar
oblique मत्सर
matsar
मत्सरों
matsarõ
vocative मत्सर
matsar
मत्सरो
matsaro

References

Marathi

Etymology

Borrowed from Sanskrit मत्सर (matsara).

Pronunciation

  • IPA(key): /mət̪səɾ/, [mət͡sʰəɾ]

Noun

मत्सर • (matsarm

  1. jealousy, envy

References

  • Berntsen, Maxine (1982–1983), “मत्सर”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
  • Molesworth, James Thomas (1857), “मत्सर”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press

Sanskrit

Alternative forms

Etymology

Probably related to मद् (mad, to rejoice, to be intoxicated).

Pronunciation

Adjective

म॒त्स॒र • (matsará) stem

  1. jealous, envious
  2. (Vedic) intoxicating

Declension

Masculine a-stem declension of म॒त्स॒र
singular dual plural
nominative म॒त्स॒रः (matsaráḥ) म॒त्स॒रौ (matsaráu)
म॒त्स॒रा¹ (matsarā́¹)
म॒त्स॒राः (matsarā́ḥ)
म॒त्स॒रासः॑¹ (matsarā́saḥ¹)
accusative म॒त्स॒रम् (matsarám) म॒त्स॒रौ (matsaráu)
म॒त्स॒रा¹ (matsarā́¹)
म॒त्स॒रान् (matsarā́n)
instrumental म॒त्स॒रेण॑ (matsaréṇa) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒रैः (matsaráiḥ)
म॒त्स॒रेभिः॑¹ (matsarébhiḥ¹)
dative म॒त्स॒राय॑ (matsarā́ya) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒रेभ्यः॑ (matsarébhyaḥ)
ablative म॒त्स॒रात् (matsarā́t) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒रेभ्यः॑ (matsarébhyaḥ)
genitive म॒त्स॒रस्य॑ (matsarásya) म॒त्स॒रयोः॑ (matsaráyoḥ) म॒त्स॒राणा॑म् (matsarā́ṇām)
locative म॒त्स॒रे (matsaré) म॒त्स॒रयोः॑ (matsaráyoḥ) म॒त्स॒रेषु॑ (matsaréṣu)
vocative मत्स॑र (mátsara) मत्स॑रौ (mátsarau)
मत्स॑रा¹ (mátsarā¹)
मत्स॑राः (mátsarāḥ)
मत्स॑रासः¹ (mátsarāsaḥ¹)
  • ¹Vedic
Feminine ā-stem declension of म॒त्स॒रा
singular dual plural
nominative म॒त्स॒रा (matsarā́) म॒त्स॒रे (matsaré) म॒त्स॒राः (matsarā́ḥ)
accusative म॒त्स॒राम् (matsarā́m) म॒त्स॒रे (matsaré) म॒त्स॒राः (matsarā́ḥ)
instrumental म॒त्स॒रया॑ (matsaráyā)
म॒त्स॒रा¹ (matsarā́¹)
म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒राभिः॑ (matsarā́bhiḥ)
dative म॒त्स॒रायै॑ (matsarā́yai) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒राभ्यः॑ (matsarā́bhyaḥ)
ablative म॒त्स॒रायाः॑ (matsarā́yāḥ)
म॒त्स॒रायै॑² (matsarā́yai²)
म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒राभ्यः॑ (matsarā́bhyaḥ)
genitive म॒त्स॒रायाः॑ (matsarā́yāḥ)
म॒त्स॒रायै॑² (matsarā́yai²)
म॒त्स॒रयोः॑ (matsaráyoḥ) म॒त्स॒राणा॑म् (matsarā́ṇām)
locative म॒त्स॒राया॑म् (matsarā́yām) म॒त्स॒रयोः॑ (matsaráyoḥ) म॒त्स॒रासु॑ (matsarā́su)
vocative मत्स॑रे (mátsare) मत्स॑रे (mátsare) मत्स॑राः (mátsarāḥ)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
Neuter a-stem declension of म॒त्स॒र
singular dual plural
nominative म॒त्स॒रम् (matsarám) म॒त्स॒रे (matsaré) म॒त्स॒राणि॑ (matsarā́ṇi)
म॒त्स॒रा¹ (matsarā́¹)
accusative म॒त्स॒रम् (matsarám) म॒त्स॒रे (matsaré) म॒त्स॒राणि॑ (matsarā́ṇi)
म॒त्स॒रा¹ (matsarā́¹)
instrumental म॒त्स॒रेण॑ (matsaréṇa) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒रैः (matsaráiḥ)
म॒त्स॒रेभिः॑¹ (matsarébhiḥ¹)
dative म॒त्स॒राय॑ (matsarā́ya) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒रेभ्यः॑ (matsarébhyaḥ)
ablative म॒त्स॒रात् (matsarā́t) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒रेभ्यः॑ (matsarébhyaḥ)
genitive म॒त्स॒रस्य॑ (matsarásya) म॒त्स॒रयोः॑ (matsaráyoḥ) म॒त्स॒राणा॑म् (matsarā́ṇām)
locative म॒त्स॒रे (matsaré) म॒त्स॒रयोः॑ (matsaráyoḥ) म॒त्स॒रेषु॑ (matsaréṣu)
vocative मत्स॑र (mátsara) मत्स॑रे (mátsare) मत्स॑राणि (mátsarāṇi)
मत्स॑रा¹ (mátsarā¹)
  • ¹Vedic

Noun

म॒त्स॒र • (matsará) stemm

  1. jealousy, envy

Declension

Masculine a-stem declension of म॒त्स॒र
singular dual plural
nominative म॒त्स॒रः (matsaráḥ) म॒त्स॒रौ (matsaráu)
म॒त्स॒रा¹ (matsarā́¹)
म॒त्स॒राः (matsarā́ḥ)
म॒त्स॒रासः॑¹ (matsarā́saḥ¹)
accusative म॒त्स॒रम् (matsarám) म॒त्स॒रौ (matsaráu)
म॒त्स॒रा¹ (matsarā́¹)
म॒त्स॒रान् (matsarā́n)
instrumental म॒त्स॒रेण॑ (matsaréṇa) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒रैः (matsaráiḥ)
म॒त्स॒रेभिः॑¹ (matsarébhiḥ¹)
dative म॒त्स॒राय॑ (matsarā́ya) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒रेभ्यः॑ (matsarébhyaḥ)
ablative म॒त्स॒रात् (matsarā́t) म॒त्स॒राभ्या॑म् (matsarā́bhyām) म॒त्स॒रेभ्यः॑ (matsarébhyaḥ)
genitive म॒त्स॒रस्य॑ (matsarásya) म॒त्स॒रयोः॑ (matsaráyoḥ) म॒त्स॒राणा॑म् (matsarā́ṇām)
locative म॒त्स॒रे (matsaré) म॒त्स॒रयोः॑ (matsaráyoḥ) म॒त्स॒रेषु॑ (matsaréṣu)
vocative मत्स॑र (mátsara) मत्स॑रौ (mátsarau)
मत्स॑रा¹ (mátsarā¹)
मत्स॑राः (mátsarāḥ)
मत्स॑रासः¹ (mátsarāsaḥ¹)
  • ¹Vedic

Derived terms

  • अमत्सर (amatsara)

Descendants

  • Prakrit: 𑀫𑀘𑁆𑀙𑀭 (macchara)
  • Hindi: मत्सर (matsar)
  • Malayalam: മത്സരം (matsaraṁ)
  • Marathi: मत्सर (matsar)

Further reading

  • Monier Williams (1899), “मत्सर”, in A Sanskrit–English Dictionary, [], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 776, column 2.
  • Hellwig, Oliver (2010–2026), “matsara”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.
  • Arthur Anthony Macdonell (1893), “मत्सर”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press