तूर्वति

Sanskrit

Alternative scripts

তূৰ্বতি (Assamese script)
ᬢᬹᬃᬯᬢᬶ (Balinese script)
তূর্বতি (Bengali script)
𑰝𑰳𑰨𑰿𑰪𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀢𑀽𑀭𑁆𑀯𑀢𑀺 (Brahmi script)
တူရွတိ (Burmese script)
તૂર્વતિ (Gujarati script)
ਤੂਰ੍ਵਤਿ (Gurmukhi script)
𑌤𑍂𑌰𑍍𑌵𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦠꦹꦂꦮꦠꦶ (Javanese script)
𑂞𑂴𑂩𑂹𑂫𑂞𑂱 (Kaithi script)
ತೂರ್ವತಿ (Kannada script)
តូវ៌តិ (Khmer script)
ຕູຣ຺ວຕິ (Lao script)
തൂര്വതി (Malayalam script)
ᢠᡠᡠᡵᠣᠸᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘝𑘴𑘨𑘿𑘪𑘝𑘱 (Modi script)
ᢐᠤᠤᠷᢦᢐᠢ (Mongolian script)
𑦽𑧕𑧈𑧠𑧊𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐟𑐹𑐬𑑂𑐰𑐟𑐶 (Newa script)
ତୂର୍ଵତି (Odia script)
ꢡꢹꢬ꣄ꢮꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆠𑆷𑆫𑇀𑆮𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖝𑖳𑖨𑖿𑖪𑖝𑖰 (Siddham script)
තූර්‍වති (Sinhalese script)
𑩫𑩒𑩛𑩼 𑪙𑩾𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚙𑚱𑚤𑚶𑚦𑚙𑚮 (Takri script)
தூர்வதி (Tamil script)
తూర్వతి (Telugu script)
ตูรฺวติ (Thai script)
ཏཱུ་རྭ་ཏི (Tibetan script)
𑒞𑒴𑒩𑓂𑒫𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨙𑨃𑨊𑨫𑩇𑨭𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *terh₂-

Proto-Indo-European *térh₂uti

Proto-Indo-Iranian *tŕ̥Hwati

Sanskrit तूर्वति

Inherited from Proto-Indo-Iranian *tŕ̥Hwati, from Proto-Indo-European *térh₂-u-ti ~ *tr̥h₂-w-enti, from *terh₂- (“to cross over”) (whence the root तृ (tṛ)).^[1]

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /túːɾ.ʋɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /t̪uːɾ.ʋɐ.t̪i/

Verb

तूर्व॑ति • (tū́rvati) third-singular indicative (class 1, type P, present, root तुर्व्)^[2] (Vedic)

to overpower
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 8.99.6:
  अनु॑ ते॒ शुष्मं॑ तु॒रय॑न्तमीयतुः क्षो॒णी शिशुं॒ न मा॒तरा॑ ।
  विश्वा॑स्ते॒ स्पृधः॑ श्नथयन्त म॒न्यवे॑ वृ॒त्रं यदि॑न्द्र॒ तूर्व॑सि ॥
  ánu te śúṣmaṃ turáyantamīyatuḥ kṣoṇī́ śíśuṃ ná mātárā.
  víśvāste spṛ́dhaḥ śnathayanta manyáve vṛtráṃ yádindra tū́rvasi.
  1890 translation by Ralph T. H. Griffith
  The Earth and Heaven clung close to thy victorious might as to their calf two mother-cows.
  When thou attackest Vritra all the hostile bands shrink and faint, Indra, at thy wrath.

Conjugation

Present: तूर्व॑ति (tū́rvati), तूर्व॑ते (tū́rvate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	तूर्व॑ति tū́rvati	तूर्व॑तः tū́rvataḥ	तूर्व॑न्ति tū́rvanti	तूर्व॑ते tū́rvate	तूर्वे॑ते tū́rvete	तूर्व॑न्ते tū́rvante
Second	तूर्व॑सि tū́rvasi	तूर्व॑थः tū́rvathaḥ	तूर्व॑थ tū́rvatha	तूर्व॑से tū́rvase	तूर्वे॑थे tū́rvethe	तूर्व॑ध्वे tū́rvadhve
First	तूर्वा॑मि tū́rvāmi	तूर्वा॑वः tū́rvāvaḥ	तूर्वा॑मः / तूर्वा॑मसि¹ tū́rvāmaḥ / tū́rvāmasi¹	तूर्वे॑ tū́rve	तूर्वा॑वहे tū́rvāvahe	तूर्वा॑महे tū́rvāmahe
Imperative
Third	तूर्व॑तु tū́rvatu	तूर्व॑ताम् tū́rvatām	तूर्व॑न्तु tū́rvantu	तूर्व॑ताम् tū́rvatām	तूर्वे॑ताम् tū́rvetām	तूर्व॑न्ताम् tū́rvantām
Second	तूर्व॑ tū́rva	तूर्व॑तम् tū́rvatam	तूर्व॑त tū́rvata	तूर्व॑स्व tū́rvasva	तूर्वे॑थाम् tū́rvethām	तूर्व॑ध्वम् tū́rvadhvam
First	तूर्वा॑णि tū́rvāṇi	तूर्वा॑व tū́rvāva	तूर्वा॑म tū́rvāma	तूर्वै॑ tū́rvai	तूर्वा॑वहै tū́rvāvahai	तूर्वा॑महै tū́rvāmahai
Optative/Potential
Third	तूर्वे॑त् tū́rvet	तूर्वे॑ताम् tū́rvetām	तूर्वे॑युः tū́rveyuḥ	तूर्वे॑त tū́rveta	तूर्वे॑याताम् tū́rveyātām	तूर्वे॑रन् tū́rveran
Second	तूर्वेः॑ tū́rveḥ	तूर्वे॑तम् tū́rvetam	तूर्वे॑त tū́rveta	तूर्वे॑थाः tū́rvethāḥ	तूर्वे॑याथाम् tū́rveyāthām	तूर्वे॑ध्वम् tū́rvedhvam
First	तूर्वे॑यम् tū́rveyam	तूर्वे॑व tū́rveva	तूर्वे॑म tū́rvema	तूर्वे॑य tū́rveya	तूर्वे॑वहि tū́rvevahi	तूर्वे॑महि tū́rvemahi
Subjunctive
Third	तूर्वा॑त् / तूर्वा॑ति tū́rvāt / tū́rvāti	तूर्वा॑तः tū́rvātaḥ	तूर्वा॑न् tū́rvān	तूर्वा॑ते / तूर्वा॑तै tū́rvāte / tū́rvātai	तूर्वै॑ते tū́rvaite	तूर्व॑न्त / तूर्वा॑न्तै tū́rvanta / tū́rvāntai
Second	तूर्वाः॑ / तूर्वा॑सि tū́rvāḥ / tū́rvāsi	तूर्वा॑थः tū́rvāthaḥ	तूर्वा॑थ tū́rvātha	तूर्वा॑से / तूर्वा॑सै tū́rvāse / tū́rvāsai	तूर्वै॑थे tū́rvaithe	तूर्वा॑ध्वै tū́rvādhvai
First	तूर्वा॑णि tū́rvāṇi	तूर्वा॑व tū́rvāva	तूर्वा॑म tū́rvāma	तूर्वै॑ tū́rvai	तूर्वा॑वहै tū́rvāvahai	तूर्वा॑महै tū́rvāmahai
Participles
	तूर्व॑त् tū́rvat			तूर्व॑माण tū́rvamāṇa
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अतू॑र्वत् (átūrvat), अतू॑र्वत (átūrvata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अतू॑र्वत् átūrvat	अतू॑र्वताम् átūrvatām	अतू॑र्वन् átūrvan	अतू॑र्वत átūrvata	अतू॑र्वेताम् átūrvetām	अतू॑र्वन्त átūrvanta
Second	अतू॑र्वः átūrvaḥ	अतू॑र्वतम् átūrvatam	अतू॑र्वत átūrvata	अतू॑र्वथाः átūrvathāḥ	अतू॑र्वेथाम् átūrvethām	अतू॑र्वध्वम् átūrvadhvam
First	अतू॑र्वम् átūrvam	अतू॑र्वाव átūrvāva	अतू॑र्वाम átūrvāma	अतू॑र्वे átūrve	अतू॑र्वावहि átūrvāvahi	अतू॑र्वामहि átūrvāmahi

References

^ Rix, Helmut, editor (2001), “*terh₂-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 633
^ Monier Williams (1899), “तूर्वति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 451.

[1] Rix, Helmut, editor (2001), “*terh₂-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 633

[2] Monier Williams (1899), “तूर्वति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 451.

[1]

[2]