गृध्र

Hindi

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit गृध्र (gṛ́dhra). Doublet of गिद्ध (giddh), a tadbhava.

Pronunciation

Adjective

गृध्र • (gŕdhra) (indeclinable)

  1. (rare, formal) greedy
    Synonyms: (more common) लालची (lālcī), लोभी (lobhī)

Noun

गृध्र • (gŕdhram

  1. (rare, formal) a vulture
    Synonym: (more common) गिद्ध (giddh)

Declension

Declension of गृध्र (masc cons-stem)
singular plural
direct गृध्र
gŕdhra
गृध्र
gŕdhra
oblique गृध्र
gŕdhra
गृध्रों
gŕdhrõ
vocative गृध्र
gŕdhra
गृध्रो
gŕdhro

References

Sanskrit

Alternative scripts

Pronunciation

Etymology 1

From Proto-Indo-Iranian *gr̥dʰrás, from Proto-Indo-European *g⁽ʷ⁾l̥dʰ-ró-s, from *g⁽ʷ⁾eldʰ- (to desire greedily).

Cognate with Avestan 𐬔𐬆𐬭𐬆𐬜𐬀 (gərəδa, greedy), Proto-Slavic *gȏldъ (hunger).

Adjective

गृध्र॑ • (gṛ́dhra) stem

  1. desiring greedily or fervently, eager for, desirous
Declension
Masculine a-stem declension of गृध्र॑
singular dual plural
nominative गृध्रः॑ (gṛ́dhraḥ) गृध्रौ॑ (gṛ́dhrau)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
गृध्राः॑ (gṛ́dhrāḥ)
गृध्रा॑सः¹ (gṛ́dhrāsaḥ¹)
accusative गृध्र॑म् (gṛ́dhram) गृध्रौ॑ (gṛ́dhrau)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
गृध्रा॑न् (gṛ́dhrān)
instrumental गृध्रे॑ण (gṛ́dhreṇa) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रैः॑ (gṛ́dhraiḥ)
गृध्रे॑भिः¹ (gṛ́dhrebhiḥ¹)
dative गृध्रा॑य (gṛ́dhrāya) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रे॑भ्यः (gṛ́dhrebhyaḥ)
ablative गृध्रा॑त् (gṛ́dhrāt) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रे॑भ्यः (gṛ́dhrebhyaḥ)
genitive गृध्र॑स्य (gṛ́dhrasya) गृध्र॑योः (gṛ́dhrayoḥ) गृध्रा॑णाम् (gṛ́dhrāṇām)
locative गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्र॑योः (gṛ́dhrayoḥ) गृध्रे॑षु (gṛ́dhreṣu)
vocative गृध्र॑ (gṛ́dhra) गृध्रौ॑ (gṛ́dhrau)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
गृध्राः॑ (gṛ́dhrāḥ)
गृध्रा॑सः¹ (gṛ́dhrāsaḥ¹)
  • ¹Vedic
Feminine ā-stem declension of गृध्रा॑
singular dual plural
nominative गृध्रा॑ (gṛ́dhrā) गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्राः॑ (gṛ́dhrāḥ)
accusative गृध्रा॑म् (gṛ́dhrām) गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्राः॑ (gṛ́dhrāḥ)
instrumental गृध्र॑या (gṛ́dhrayā)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रा॑भिः (gṛ́dhrābhiḥ)
dative गृध्रा॑यै (gṛ́dhrāyai) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रा॑भ्यः (gṛ́dhrābhyaḥ)
ablative गृध्रा॑याः (gṛ́dhrāyāḥ)
गृध्रा॑यै² (gṛ́dhrāyai²)
गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रा॑भ्यः (gṛ́dhrābhyaḥ)
genitive गृध्रा॑याः (gṛ́dhrāyāḥ)
गृध्रा॑यै² (gṛ́dhrāyai²)
गृध्र॑योः (gṛ́dhrayoḥ) गृध्रा॑णाम् (gṛ́dhrāṇām)
locative गृध्रा॑याम् (gṛ́dhrāyām) गृध्र॑योः (gṛ́dhrayoḥ) गृध्रा॑सु (gṛ́dhrāsu)
vocative गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्राः॑ (gṛ́dhrāḥ)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
Neuter a-stem declension of गृध्र॑
singular dual plural
nominative गृध्र॑म् (gṛ́dhram) गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्रा॑णि (gṛ́dhrāṇi)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
accusative गृध्र॑म् (gṛ́dhram) गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्रा॑णि (gṛ́dhrāṇi)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
instrumental गृध्रे॑ण (gṛ́dhreṇa) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रैः॑ (gṛ́dhraiḥ)
गृध्रे॑भिः¹ (gṛ́dhrebhiḥ¹)
dative गृध्रा॑य (gṛ́dhrāya) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रे॑भ्यः (gṛ́dhrebhyaḥ)
ablative गृध्रा॑त् (gṛ́dhrāt) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रे॑भ्यः (gṛ́dhrebhyaḥ)
genitive गृध्र॑स्य (gṛ́dhrasya) गृध्र॑योः (gṛ́dhrayoḥ) गृध्रा॑णाम् (gṛ́dhrāṇām)
locative गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्र॑योः (gṛ́dhrayoḥ) गृध्रे॑षु (gṛ́dhreṣu)
vocative गृध्र॑ (gṛ́dhra) गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्रा॑णि (gṛ́dhrāṇi)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
  • ¹Vedic
Descendants
  • Pali: giddha

Etymology 2

Nominal derivative of the adjective गृध्र (gṛdhra, greedy) above. Literally meaning "the greedy one".

Noun

गृध्र॑ • (gṛ́dhra) stemm

  1. a vulture
    • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 7.104.22:
      उलू॑कयातुं शुशु॒लूक॑यातुं ज॒हि श्वया॑तुमु॒त कोक॑यातुम्।
      सु॒प॒र्णया॑तुमु॒त गृध्र॑यातुं दृ॒षदे॑व॒ प्र मृ॑ण॒ रक्ष॑ इन्द्र॥
      úlūkayātuṃ śuśulū́kayātuṃ jahí śváyātumutá kókayātum.
      suparṇáyātumutá gṛ́dhrayātuṃ dṛṣádeva prá mṛṇa rákṣa indra.
      Destroy the demon disguised as an owl or owlet, destroy him disguised as dog or cuckoo.
      Destroy him shaped as an eagle or as a vulture as with a stone, O Indra, crush the demon.
    • c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda
Declension
Masculine a-stem declension of गृध्र॑
singular dual plural
nominative गृध्रः॑ (gṛ́dhraḥ) गृध्रौ॑ (gṛ́dhrau)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
गृध्राः॑ (gṛ́dhrāḥ)
गृध्रा॑सः¹ (gṛ́dhrāsaḥ¹)
accusative गृध्र॑म् (gṛ́dhram) गृध्रौ॑ (gṛ́dhrau)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
गृध्रा॑न् (gṛ́dhrān)
instrumental गृध्रे॑ण (gṛ́dhreṇa) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रैः॑ (gṛ́dhraiḥ)
गृध्रे॑भिः¹ (gṛ́dhrebhiḥ¹)
dative गृध्रा॑य (gṛ́dhrāya) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रे॑भ्यः (gṛ́dhrebhyaḥ)
ablative गृध्रा॑त् (gṛ́dhrāt) गृध्रा॑भ्याम् (gṛ́dhrābhyām) गृध्रे॑भ्यः (gṛ́dhrebhyaḥ)
genitive गृध्र॑स्य (gṛ́dhrasya) गृध्र॑योः (gṛ́dhrayoḥ) गृध्रा॑णाम् (gṛ́dhrāṇām)
locative गृध्रे॑ (gṛ́dhre) गृध्र॑योः (gṛ́dhrayoḥ) गृध्रे॑षु (gṛ́dhreṣu)
vocative गृध्र॑ (gṛ́dhra) गृध्रौ॑ (gṛ́dhrau)
गृध्रा॑¹ (gṛ́dhrā¹)
गृध्राः॑ (gṛ́dhrāḥ)
गृध्रा॑सः¹ (gṛ́dhrāsaḥ¹)
  • ¹Vedic
Descendants

References

  1. ^ Krishnamurti, Bhadriraju (2003), The Dravidian Languages (Cambridge Language Surveys), Cambridge University Press, →ISBN, page 474.

Further reading