गायत्री

Sanskrit

Alternative scripts

Etymology

From the root गै (gai, to sing), from *geH- (to sing, cry).
Cognate with Avestan 𐬔𐬁𐬚𐬁 (gāθā, form of strophe, metre, namely the collections of Zarathustra's songs, the Gathas).

Pronunciation

Noun

गा॒य॒त्री • (gāyatrī́) stemf

  1. an ancient metre of twenty-four syllables
  2. any hymn composed in this metre
  3. the Gayatri Mantra

Declension

Feminine ī-stem declension of गा॒य॒त्री
singular dual plural
nominative गा॒य॒त्री (gāyatrī́) गा॒य॒त्र्यौ॑ (gāyatryàu)
गा॒य॒त्री¹ (gāyatrī́¹)
गा॒य॒त्र्यः॑ (gāyatryàḥ)
गा॒य॒त्रीः¹ (gāyatrī́ḥ¹)
accusative गा॒य॒त्रीम् (gāyatrī́m) गा॒य॒त्र्यौ॑ (gāyatryàu)
गा॒य॒त्री¹ (gāyatrī́¹)
गा॒य॒त्रीः (gāyatrī́ḥ)
instrumental गा॒य॒त्र्या (gāyatryā́) गा॒य॒त्रीभ्या॑म् (gāyatrī́bhyām) गा॒य॒त्रीभिः॑ (gāyatrī́bhiḥ)
dative गा॒य॒त्र्यै (gāyatryái) गा॒य॒त्रीभ्या॑म् (gāyatrī́bhyām) गा॒य॒त्रीभ्यः॑ (gāyatrī́bhyaḥ)
ablative गा॒य॒त्र्याः (gāyatryā́ḥ)
गा॒य॒त्र्यै² (gāyatryái²)
गा॒य॒त्रीभ्या॑म् (gāyatrī́bhyām) गा॒य॒त्रीभ्यः॑ (gāyatrī́bhyaḥ)
genitive गा॒य॒त्र्याः (gāyatryā́ḥ)
गा॒य॒त्र्यै² (gāyatryái²)
गा॒य॒त्र्योः (gāyatryóḥ) गा॒य॒त्रीणा॑म् (gāyatrī́ṇām)
locative गा॒य॒त्र्याम् (gāyatryā́m) गा॒य॒त्र्योः (gāyatryóḥ) गा॒य॒त्रीषु॑ (gāyatrī́ṣu)
vocative गाय॑त्रि (gā́yatri) गाय॑त्र्यौ (gā́yatryau)
गाय॑त्री¹ (gā́yatrī¹)
गाय॑त्र्यः (gā́yatryaḥ)
गाय॑त्रीः¹ (gā́yatrīḥ¹)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas

Derived terms

  • गायत्री मन्त्र (gāyatrī mantra)

References

  • Monier Williams (1899), “गायत्री”, in A Sanskrit–English Dictionary, [], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 352, column 3.
  • Arthur Anthony Macdonell (1893), “गायत्री”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press
  • Otto Böhtlingk; Richard Schmidt (1879-1928), “गायत्री”, in Walter Slaje, Jürgen Hanneder, Paul Molitor, Jörg Ritter, editors, Nachtragswörterbuch des Sanskrit [Dictionary of Sanskrit with supplements] (in German), Halle-Wittenberg: Martin-Luther-Universität, published 2016