क्षुर
Sanskrit
Alternative forms
- क्षुरी f (kṣúrī)
Alternative scripts
Alternative scripts
- ক্ষুৰ (Assamese script)
- ᬓ᭄ᬱᬸᬭ (Balinese script)
- ক্ষুর (Bengali script)
- 𑰎𑰿𑰬𑰲𑰨 (Bhaiksuki script)
- 𑀓𑁆𑀱𑀼𑀭 (Brahmi script)
- က္ၑုရ (Burmese script)
- ક્ષુર (Gujarati script)
- ਕ੍ਸ਼ੁਰ (Gurmukhi script)
- 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰 (Grantha script)
- ꦏ꧀ꦰꦸꦫ (Javanese script)
- 𑂍𑂹𑂭𑂳𑂩 (Kaithi script)
- ಕ್ಷುರ (Kannada script)
- ក្ឞុរ (Khmer script)
- ກ຺ຩຸຣ (Lao script)
- ക്ഷുര (Malayalam script)
- ᡬᢢᡠᡵᠠ (Manchu script)
- 𑘎𑘿𑘬𑘳𑘨 (Modi script)
- ᢉᢔᠤᠷᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑦮𑧠𑧌𑧔𑧈 (Nandinagari script)
- 𑐎𑑂𑐲𑐸𑐬 (Newa script)
- କ୍ଷୁର (Odia script)
- ꢒ꣄ꢰꢸꢬ (Saurashtra script)
- 𑆑𑇀𑆰𑆶𑆫 (Sharada script)
- 𑖎𑖿𑖬𑖲𑖨 (Siddham script)
- ක්ෂුර (Sinhalese script)
- 𑩜 𑪙𑪀𑩒𑩼 (Soyombo script)
- 𑚊𑚶𑚰𑚤 (Takri script)
- க்ஷுர (Tamil script)
- క్షుర (Telugu script)
- กฺษุร (Thai script)
- ཀྵུ་ར (Tibetan script)
- 𑒏𑓂𑒭𑒳𑒩 (Tirhuta script)
- 𑨋𑩇𑨯𑨃𑨫 (Zanabazar Square script)
Etymology
Etymology tree
Inherited from Proto-Indo-Iranian *kšurás (“razor, knife”), from Proto-Indo-European *ksu-ró-s (“razor”), from *ksew- (“to scrape, shave”). Cognate with Ancient Greek ξῠρόν (xŭrón, “razor”).
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /kʂu.ɾɐ́/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /kʂu.ɾɐ/
Noun
क्षु॒र • (kṣurá) stem, m
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | क्षु॒रः (kṣuráḥ) | क्षु॒रौ (kṣuráu) क्षु॒रा¹ (kṣurā́¹) |
क्षु॒राः (kṣurā́ḥ) क्षु॒रासः॑¹ (kṣurā́saḥ¹) |
| accusative | क्षु॒रम् (kṣurám) | क्षु॒रौ (kṣuráu) क्षु॒रा¹ (kṣurā́¹) |
क्षु॒रान् (kṣurā́n) |
| instrumental | क्षु॒रेण॑ (kṣuréṇa) | क्षु॒राभ्या॑म् (kṣurā́bhyām) | क्षु॒रैः (kṣuráiḥ) क्षु॒रेभिः॑¹ (kṣurébhiḥ¹) |
| dative | क्षु॒राय॑ (kṣurā́ya) | क्षु॒राभ्या॑म् (kṣurā́bhyām) | क्षु॒रेभ्यः॑ (kṣurébhyaḥ) |
| ablative | क्षु॒रात् (kṣurā́t) | क्षु॒राभ्या॑म् (kṣurā́bhyām) | क्षु॒रेभ्यः॑ (kṣurébhyaḥ) |
| genitive | क्षु॒रस्य॑ (kṣurásya) | क्षु॒रयोः॑ (kṣuráyoḥ) | क्षु॒राणा॑म् (kṣurā́ṇām) |
| locative | क्षु॒रे (kṣuré) | क्षु॒रयोः॑ (kṣuráyoḥ) | क्षु॒रेषु॑ (kṣuréṣu) |
| vocative | क्षुर॑ (kṣúra) | क्षुरौ॑ (kṣúrau) क्षुरा॑¹ (kṣúrā¹) |
क्षुराः॑ (kṣúrāḥ) क्षुरा॑सः¹ (kṣúrāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
Descendants
- Dardic:
- Dameli: [script needed] (c̣huri)
- Domaaki: [script needed] (čuri)
- Kalami: [script needed] (c̣hur)
- Kalasha: [script needed] (c̣hūři)
- Kashmiri: [script needed] (khūru)
- Palula: c̣huúr
- Shina: [script needed] (c̣ūr)
- Torwali: [script needed] (c̣hū)
- Pali: khura
- Prakrit: 𑀙𑀼𑀭 (chura), 𑀔𑀼𑀭 (khura)
- Central Indo-Aryan:
- Eastern Hindi:
- Awadhi: छूरा (chūrā)
- Western Hindi:
- Hindi: छुरा (churā)
- Eastern Hindi:
- Eastern Indo-Aryan:
- Bengali-Assamese:
- Bengali: ছুরা (chura)
- Bihari:
- Maithili: छूरा (chūrā)
- Bhojpuri: छूरा (chūrā)
- Odia: ଛୁରା (churā)
- Bengali-Assamese:
- Northern Indo-Aryan:
- Kumaoni: छुरो (churo)
- Nepali: छुरा (churā)
- Northwestern Indo-Aryan:
- Punjabi: ਛੁਰਾ (churā)
- Southern Indo-Aryan:
- Western Indo-Aryan:
- Gujarati: છરો (charo)
- Central Indo-Aryan:
- ⇒ Prakrit: 𑀙𑀼𑀭𑀻 (churī), 𑀙𑀼𑀭𑀺𑀆 (churiā)
- Central Indo-Aryan:
- Eastern Indo-Aryan:
- Insular Indo-Aryan:
- Sinhalese: සිරිය (siriya)
- Northern Indo-Aryan:
- Northwestern Indo-Aryan:
- Southern Indo-Aryan:
- Western Indo-Aryan:
- Gujarati: છરી (charī)
- Rajasthani:
- Romani: ćhuri, churi, shuri (Anglicized), ćhurik, ćuri, śuri (International Standard), čhuri, čuri, šuri (Pan-Vlax)
- → Sanskrit: छुरी (churī), छुरिका (churikā)
- Borrowed terms
- → Telugu: క్షురము (kṣuramu)
References
- Monier Williams (1899), “क्षुर”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 331/3.
- Mayrhofer, Manfred (1992), Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan][1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, pages 435-6
- Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “kṣurá”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press